Bản quyền là gì? Những gì có thể được bảo hộ bản quyền?

Tác giả: Bảo hộ thương hiệu 13998 lượt xem Đăng ngày 26/10/2021

[Baohothuonghieu.com] – Bản quyền, như một nguyên tắc cơ bản của hệ thống pháp luật, đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi và sáng tạo của các tác giả, nghệ sĩ, và những người sáng tạo. Là một lĩnh vực pháp lý đa chiều, bản quyền không chỉ là một công cụ pháp lý quan trọng mà còn là động lực mạnh mẽ khuyến khích sự đổi mới và sáng tạo trong xã hội. Bài viết này sẽ khám phá chi tiết về bản quyền là gì? Từ khái niệm cơ bản, các dạng vi phạm phổ biến đến những thách thức và biện pháp bảo vệ mà chủ sở hữu bản quyền thường phải đối mặt. Hãy cùng nhau đi sâu vào thế giới phức tạp của bản quyền và tìm hiểu về vai trò quan trọng của nó trong việc bảo vệ sự đa dạng và sự sáng tạo trong xã hội ngày nay.

Bản quyền là gì? Bản quyền tiếng anh là gì?

Bản quyền (hay quyền tác giả) là một thuật ngữ pháp lý được sử dụng để mô tả quyền mà tác giả có đối với các tác phẩm văn học và nghệ thuật của họ. Các tác phẩm thuộc phạm vi bản quyền bao gồm từ sách, nhạc, tranh, điêu khắc và phim, đến các chương trình máy tính, cơ sở dữ liệu, quảng cáo, bản đồ và bản vẽ kỹ thuật.

Thường thường, đối với tác phẩm mà một tác giả sáng tạo, các quyền liên quan đến quản lý, sử dụng, và khai thác giá trị của sản phẩm được bảo vệ ngay từ thời điểm tạo ra tác phẩm. Các cá nhân khác không được phép xâm phạm các quyền này mà không có sự đồng thuận từ tác giả.

Người sở hữu bản quyền, có thể là cá nhân hoặc tổ chức, được ủy quyền sử dụng và tận dụng các lợi ích liên quan đến sản phẩm. Hệ thống pháp luật quốc gia quy định rõ ràng về những người này, đồng thời việc này cũng được công nhận và bảo vệ quốc tế. Do đó, bản quyền không chỉ là một khía cạnh quan trọng của tạo ra và sở hữu tác phẩm, mà còn là một cơ chế pháp lý đảm bảo và khuyến khích sự sáng tạo và quản lý công bằng trong cộng đồng quốc tế.

Bản quyền tiếng anh là Copyright.

Bản quyền là gì - Vi phạm bản quyền là gì
Bản quyền là gì? Vi phạm bản quyền là gì?

Những gì có thể được bảo hộ bản quyền?

Danh sách các tác phẩm được bảo hộ thường không được nêu trong các văn bản pháp lý. Tuy nhiên, nói rộng ra, các tác phẩm được bảo hộ bản quyền trên thế giới thường bao gồm các loại sau:

  • Tác phẩm văn học như: tiểu thuyết, thơ, kịch, tác phẩm tham khảo, bài báo;
  •  Chương trình máy tính, cơ sở dữ liệu;
  • Phim, sáng tác âm nhạc, và vũ đạo;
  • Các tác phẩm nghệ thuật như tranh vẽ, hình vẽ, ảnh và điêu khắc;
  • Kiến ​​trúc;
  • Quảng cáo, bản đồ và bản vẽ kỹ thuật.

Việc bảo hộ bản quyền chỉ mở rộng về cách diễn tả, không liên quan đến ý tưởng, thủ tục, phương pháp hoạt động hoặc các công thức toán học. Một số đối tượng có thể được bảo hộ bản quyền sẵn hoặc không, chẳng hạn như tiêu đề, khẩu hiệu, logo, tùy thuộc chúng có đủ quyền tác giả hay không

Những gì có thể được bảo hộ bản quyền
Những gì có thể được bảo hộ bản quyền

Bản quyền sẽ cung cấp quyền gì? Nếu tôi là tác giả của một tác phẩm thì quyền đó là gì?

 Có hai loại quyền dưới dạng bản quyền ( Copyright) :

  • Quyền kinh tế: cho phép người sở hửu hợp pháp nhận được lợi ích tài chính khi cho người khác sử dụng tác phẩm của mình
  • Quyền tinh thần: bảo vệ những lợi ích phi kinh tế cho tác giả
  • Phần lớn luật bản quyền chỉ ra rằng người sở hữu hợp pháp có quyền kinh tế để ủy quyền hoặc ngăn chặn việc sử dụng tác phẩm đó trong công việc, trong một số trường hợp, để nhận tiền thù lao cho việc sử dụng tác phẩm của họ (chẳng hạn như thông qua quản lý tập thể). Chủ sở hữu quyền kinh tế của tác phẩm có thể cấm hoặc ủy quyền:
  • Tái tạo dưới nhiều hình thức khác nhau, chẳng hạn như xuất bản, in hoặc ghi âm;
  • Tổ chức buổi biểu diễn công cộng, chẳng hạn như một vở kịch hoặc tác phẩm âm nhạc;
  • Làm bản ghi, ví dụ, ở dạng đĩa compact hoặc DVD;
  • Phát sóng, bằng đài phát thanh, cáp hoặc vệ tinh;
  • Dịch sang các ngôn ngữ khác; và
  • Chuyển thể, chẳng hạn từ một cuốn tiểu thuyết thành kịch bản phim.

Ví dụ về quyền tinh thần được công nhận rộng rãi bao gồm yêu cầu quyền tác giả của tác phẩm và quyền phản đối các thay đổi đối với tác phẩm có thể gây tổn hại đến danh tiếng của tác giả.

Tôi có thể đăng ký bản quyền được không?

Tại phần lớn các quốc gia, theo Công ước Berne, sự bảo hộ bản quyền đối với tác phẩm được trao một cách tự động mà không cần đăng ký hay bằng hình thức khác.

Tuy nhiên, hầu hết các quốc gia đều có một hệ thống để cho phép đăng ký tự nguyện các tác phẩm. Các hệ thống đăng ký tự nguyện như vậy có thể giúp giải quyết các tranh chấp về quyền sở hữu hoặc sáng tạo, cũng như tạo điều kiện thuận lợi cho các giao dịch tài chính, bán hàng, và chuyển nhượng và / hoặc chuyển nhượng quyền.

Xin lưu ý rằng WIPO không cung cấp hệ thống đăng ký bản quyền hoặc cơ sở dữ liệu bản quyền có thể tìm kiếm.

Trong kỷ nguyên số hiện nay, việc bảo vệ quyền tác giả trở thành một vấn đề cấp thiết và phức tạp. Vi phạm bản quyền không chỉ ảnh hưởng đến lợi ích kinh tế của tác giả và các tổ chức sản xuất nội dung mà còn gây ra những hệ lụy nghiêm trọng cho xã hội. Các hành vi xâm phạm quyền tác giả, từ việc sao chép trái phép tác phẩm đến việc phát tán nội dung trên các nền tảng mạng xã hội mà không có sự cho phép, đang diễn ra ngày càng phổ biến. Điều này không chỉ làm giảm giá trị của các sản phẩm sáng tạo mà còn đe dọa đến động lực sáng tạo của các nghệ sĩ, nhà văn, và nhà sản xuất. Do đó, việc hiểu rõ về các hình thức vi phạm bản quyền và quy trình xử lý là rất quan trọng để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các tác giả và tổ chức.

Vi phạm bản quyền là gì?

Vi phạm bản quyền, ăn cắp bản quyền hoặc sử dụng sản phẩm được bảo vệ bởi quyền tác giả một cách trái phép là hành vi vi phạm pháp luật, nếu không có sự cho phép. Điều này dẫn đến việc vi phạm một số quyền độc quyền mà chủ sở hữu bản quyền được ban cho, bao gồm quyền sao chép, phân phối, hiển thị hoặc thực hiện các tác phẩm được bảo vệ, cũng như tạo ra các tác phẩm phái sinh. Chủ sở hữu bản quyền thường là người tạo ra tác phẩm, nhà xuất bản hoặc doanh nghiệp có quyền sở hữu bản quyền.

Để ngăn chặn và xử phạt vi phạm bản quyền, chủ sở hữu bản quyền thường áp dụng các biện pháp pháp lý và công nghệ. Tranh chấp vi phạm bản quyền thường được giải quyết thông qua đàm phán trực tiếp, thông báo và xử lý, hoặc thông qua kiện tụng tại tòa án dân sự. Trong trường hợp vi phạm thương mại tổng hợp hoặc quy mô lớn, đặc biệt là khi liên quan đến hàng giả, có thể xảy ra truy tố thông qua hệ thống tư pháp hình sự.

Do sự tiến bộ trong công nghệ kỹ thuật số và sự tiếp cận ngày càng tăng của Internet, việc vi phạm bản quyền đã trở nên phổ biến và ẩn danh hơn. Ngày nay, các ngành công nghiệp phụ thuộc bản quyền thường tập trung vào mở rộng phạm vi của pháp luật bản quyền và xử phạt, chủ yếu nhắm vào người xâm phạm gián tiếp, nhà cung cấp dịch vụ và nhà phân phối phần mềm, được coi là tạo điều kiện và khuyến khích hành vi vi phạm bản quyền của người khác.

Vi phạm bản quyền là gì
Vi phạm bản quyền là gì?

Vi phạm bản quyền bao gồm những gì?

Vi phạm bản quyền chủ yếu bao gồm:

Vi phạm bản quyền của một tác phẩm

Vi phạm bản quyền của một tác phẩm có thể bao gồm các hành vi sau:

  1. Sao chép nguyên văn: Sao chép một phần hoặc toàn bộ tác phẩm mà không có sự cho phép từ chủ sở hữu bản quyền.
  2. Lưu truyền trái phép: Phổ biến một phần hoặc toàn bộ tác phẩm mà không có quyền tác giả.
  3. Bản văn không bị sao chép nguyên văn nhưng bị sao chép ý tưởng: Mặc dù bản văn không bị sao chép nguyên văn, nhưng toàn bộ ý tưởng và chi tiết, cũng như thứ tự trình bày của một tác phẩm bị sao chép.
  4. Thông dịch lại ý tưởng sáng tạo: Bản văn không bị sao chép nguyên văn nhưng lại được thông dịch lại các ý tưởng sáng tạo thành ngôn ngữ khác hoặc dạng khác.

Lưu ý:

  • Một tác phẩm không bị xem là vi phạm bản quyền nếu nó là sự tổng hợp sáng tạo từ nhiều nguồn, với thông tin rõ ràng về nguồn và tác giả.
  • Trong trường hợp xác định vi phạm bản quyền, thường cần sự can thiệp của luật sư và toà án.

Vi phạm bản quyền của một sáng chế

Vi phạm bản quyền của một sáng chế có thể bao gồm:

  1. Sử dụng lại ý tưởng sáng chế: Sử dụng ý tưởng đã được công bố là sáng chế mà không có sự cho phép và khi bằng sáng chế vẫn còn hiệu lực.
  2. Mô phỏng lại miêu tả của ý kiến sáng chế: Mô phỏng lại miêu tả của một ý kiến sáng chế còn trong thời hạn định nghĩa bởi chủ quyền.

Lưu ý:

  • Sự công nhận quốc tế của một bằng sáng chế thường cần thiết để chứng minh vi phạm bản quyền ở một quốc gia khác.
  • Việc mô phỏng lại các sáng chế bằng ngôn ngữ lập trình khác thường được coi là vi phạm bản quyền.

Các dạng vi phạm khác có thể bao gồm sao chép các thương hiệu, biểu hiệu, hoặc các chi tiết hệ thống độc lập, đều đòi hỏi sự can thiệp cẩn thận của luật sư và toà án để chứng minh vi phạm bản quyền.

Vi phạm bản quyền bao gồm những gì
Vi phạm bản quyền bao gồm những gì?

Tình trạng vi phạm bản quyền hiện nay đòi hỏi sự vào cuộc mạnh mẽ từ cả cơ quan chức năng và cộng đồng. Việc nâng cao nhận thức về quyền tác giả và các hình thức bảo vệ bản quyền là cần thiết để ngăn chặn các hành vi xâm phạm. Bên cạnh đó, áp dụng công nghệ hiện đại như blockchain để bảo vệ thông tin và quản lý quyền tác giả cũng là một xu hướng tất yếu trong thời đại số. Chỉ khi mọi người cùng nhau ý thức được tầm quan trọng của việc bảo vệ bản quyền, chúng ta mới có thể xây dựng một môi trường sáng tạo lành mạnh và bền vững, nơi mà những giá trị văn hóa và nghệ thuật được tôn trọng và phát triển.

Ví dụ về vi phạm bản quyền

Vi phạm bản quyền là hành vi sử dụng tác phẩm của người khác mà không có sự cho phép của chủ sở hữu bản quyền. Dưới đây là một số ví dụ cụ thể về các hành vi vi phạm bản quyền trong các lĩnh vực khác nhau:

Âm nhạc:

  • Tải nhạc từ các trang web chia sẻ trái phép.
  • Sử dụng nhạc nền có bản quyền trong video mà không xin phép.

Phim ảnh:

  • Xem phim trên các trang web chiếu phim lậu.
  • Quay lén phim chiếu rạp và phát tán trên mạng.

Phần mềm:

  • Sử dụng phần mềm crack để bỏ qua việc thanh toán phí bản quyền.
  • Sao chép phần mềm để cài đặt trên nhiều máy tính mà không có giấy phép.

Văn học:

  • Sao chép sách, bài báo và phân phối mà không có sự cho phép của tác giả.
  • Sử dụng trích dẫn quá dài từ tác phẩm mà không ghi rõ nguồn gốc.

Hình ảnh và thiết kế:

  • Sử dụng hình ảnh của nhiếp ảnh gia hoặc họa sĩ mà không xin phép.
  • Sao chép logo hoặc mẫu thiết kế của thương hiệu nổi tiếng để sử dụng cho sản phẩm cá nhân.

Các hành vi này có thể bị xử lý theo quy định pháp luật, bao gồm phạt tiền, tịch thu tang vật, hoặc yêu cầu ngừng ngay lập tức hành vi vi phạm

Luật bản quyền và các điều ước quốc tế

  1. Beijing Treaty on Audiovisual Performances
  2. Công ước Berne
  3. Công ước Brussels liên quan đến việc phân phối tín hiệu mang chương trình truyền qua vệ tinh
  4. Công ước Geneva bảo hộ nhà sản xuất bản ghi âm chống việc sao chép không được phép bản ghi âm của họ
  5. Hiệp ước Marrakesh về tạo điều kiện cho người khiếm thị, người khuyết tật về thị giác và người khuyết tật khác không có khả năng đọc tiếp cận với các tác phẩm đã công bố
  6. Công ước quốc tế bảo hộ người biểu diễn – ROME
  7. Hiệp ước quyền tác giả WIPO
  8. Hiệp ước của WIPO về biểu diễn và bản ghi âm (WPPT)

Trên đây là toàn bộ thông tin về bản quyền là gì? Hi vọng các thông tin này của Baohothuonghieu.com hữu ích cho quý khách hàng. Nếu bạn cần tư vấn thêm vui lòng liên hệ ngay cho chúng tôi để nhận được tư vấn chi tiết.

Tham khảo thêm >> Đăng ký bản quyền tác giả

    Gặp Luật Sư Sở Hữu Trí Tuệ Để Được Tư Vấn

    Bảo hộ Thương hiệu - Sáng chế Kiểu dáng - Nhượng quyền - Xử lý vi phạm

    Bài viết cùng chủ đề:

    SBLaw giải đáp về các giải pháp giúp hạn chế rủi ro tranh chấp bản quyền
    145 lượt xem 07/10/2026

    Câu hỏi: Thưa luật sư, để tránh rơi vào những vụ tranh chấp hay kiện tụng kéo dài, cá nhân và doanh nghiệp nên áp dụng những giải pháp gì ngay từ đầu? Luật sư: Để giảm thiểu tối đa rủi ro tranh chấp bản quyền, bạn nên chủ động thực hiện 4 giải pháp...

    SBLaw giải đáp cho Câu hỏi về thời hạn giải quyết vụ án tranh chấp bản quyền
    136 lượt xem 07/10/2026

    Câu hỏi: Thưa luật sư, vụ kiện bộ truyện Thần Đồng Đất Việt kéo dài tới hơn chục năm. Vậy pháp luật có quy định thời hạn cụ thể cho việc thụ lý và giải quyết một vụ án tranh chấp bản quyền không? Luật sư: Pháp luật có quy định thời hạn rất rõ...

    BẢO VỆ BẢN QUYỀN CÓ HẠN ĐỊNH KHÔNG? BẢO HỘ TRONG BAO LÂU?
    204 lượt xem 07/10/2026

    Thời hạn bảo hộ bản quyền là một trong những vấn đề được rất nhiều tác giả và doanh nghiệp quan tâm khi khai thác thương mại các sản phẩm sáng tạo. Liệu một tác phẩm khi đã được đăng ký có được bảo hộ vĩnh viễn hay có thời hạn cụ thể theo quy...

    NHỮNG RỦI RO PHÁP LÝ LỚN KHÔNG NÊN BỎ QUA KHÔNG ĐĂNG KÝ BẢN QUYỀN
    186 lượt xem 07/10/2026

    Mặc dù Luật Sở hữu trí tuệ quy định quyền tác giả tự động phát sinh từ khi tác phẩm được sáng tạo, nhiều cá nhân và doanh nghiệp vẫn chọn cách không đăng ký bản quyền vì cho rằng không bắt buộc. Vậy thực tế việc không đăng ký sẽ đối mặt với những...

    SBLaw giải đáp cho Câu hỏi về thời điểm nên giải quyết tranh chấp bản quyền ra tòa án
    117 lượt xem 07/10/2026

    Câu hỏi: Thưa luật sư, khi phát hiện bị vi phạm bản quyền thì ở thời điểm nào hoặc trong điều kiện gì chúng tôi nên quyết định khởi kiện ra Tòa án? Luật sư:Việc khởi kiện ra Tòa án tốn khá nhiều thời gian và chi phí, nên chủ sở hữu hoặc tác giả...

    SBLaw giải đáp cho khách về các hành vi vi phạm bản quyền và việc sử dụng hình ảnh trên mạng
    121 lượt xem 07/10/2026

    Câu hỏi: Thưa luật sư, những hành động cụ thể nào thì bị xem là vi phạm bản quyền? Luật sư: Theo Điều 28 Luật Sở hữu trí tuệ, các hành vi xâm phạm quyền tác giả phổ biến bao gồm: Chiếm đoạt hoặc mạo danh tác giả. Công bố, sao chép, phân phối hoặc...

    ĐĂNG KÝ BẢN QUYỀN: CÓ BẮT BUỘC KHÔNG VÀ NHỮNG TÁC PHẨM NÀO RẤT CẦN ĐĂNG KÝ?
    199 lượt xem 07/10/2026

    Đăng ký bản quyền là một bước quan trọng để bảo vệ thành quả sáng tạo cũng như tài sản trí tuệ của doanh nghiệp và cá nhân. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thắc mắc xung quanh việc liệu quy định pháp luật có bắt buộc mọi tác phẩm đều phải đăng ký hay không,...

    BẢO VỆ QUYỀN TÁC GIẢ: NÊN HỂU LÀ BẢO VỆ BẢN QUYỀN HAY TÁC QUYỀN?
    237 lượt xem 07/10/2026

    Trong đời sống xã hội và kinh doanh, chúng ta thường nghe rất nhiều đến cụm từ “bảo vệ quyền tác giả”. Tuy nhiên, không ít người vẫn băn khoăn liệu khái niệm này thực chất là bảo vệ “bản quyền” hay “tác quyền”, và hai khái niệm này khác nhau như thế nào về...

    SBLaw tư vấn cho khách về việc phát sinh tranh chấp dù đã đăng ký bản quyền
    122 lượt xem 07/10/2026

    Câu hỏi: Thưa luật sư, tác phẩm đã đăng ký bản quyền và được cấp Giấy chứng nhận rồi thì tại sao vẫn xảy ra tranh chấp gay gắt vậy ạ? Luật sư:. Nguyên nhân chính là do cơ quan nhà nước cấp Giấy chứng nhận dựa trên sự kê khai và cam kết của...

    HIỂU ĐÚNG VỀ BẢN QUYỀN TẠI VIỆT NAM: PHÂN LOẠI VÀ CÁC QUY ĐỊNH PHÁP LÝ CẦN BIẾT
    118 lượt xem 07/10/2026

    Bản quyền (quyền tác giả) đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc bảo vệ thành quả sáng tạo của cá nhân cũng như tài sản trí tuệ của doanh nghiệp. Tuy nhiên, không phải ai cũng nắm rõ các tiêu chí phân loại và phạm vi bảo hộ của pháp luật hiện hành....

    Nhầm Lẫn Phổ Biến Giữa “Bản Quyền” Và “Tác Quyền”: Góc Nhìn Pháp Lý Từ Luật Sư
    126 lượt xem 07/10/2026

    Trong đời sống hằng ngày cũng như trên các phương tiện truyền thông, chúng ta rất thường xuyên bắt gặp hai thuật ngữ “bản quyền” và “tác quyền”. Dù được sử dụng phổ biến, không ít người vẫn thắc mắc liệu hai khái niệm này có sự phân biệt rõ ràng về mặt pháp lý...

    SBLaw tư vấn cho khách về quyền thừa kế tác phẩm khi qua đời
    108 lượt xem 07/10/2026

    Câu hỏi: Thưa luật sư, cho tôi hỏi: Nếu một tác giả đã qua đời thì bản quyền đối với các tác phẩm của họ có còn giá trị pháp lý không? Luật sư: Khi tác giả qua đời, bản quyền đối với tác phẩm vẫn còn nguyên giá trị pháp lý. Tác phẩm không...

    Quyền của người sáng tạo, hành trình đòi lại công bằng trong kỷ nguyên số
    373 lượt xem 07/07/2026

    Trong tọa đàm của Thông tấn xã Việt Nam với chủ đề Quyền của người sáng tạo, hành trình đòi lại công bằng trong kỷ nguyên số, luật sư Nguyễn Thanh Hà, chủ tịch SBLAW đã có phần trao đổi về những nội dung sau: Câu hỏi: Vì sao nhiều vụ xâm phạm rất rõ...

    Bảo vệ bản quyền trên không gian mạng
    329 lượt xem 12/06/2026

    Luật sư Nguyễn Thanh Hà, chủ tịch SBLAW đã có phần trao đổi cùng VTV4 Đài truyền hình Việt Nam về chủ đề bảo vệ bản quyền trên không gian mạng.  Câu hỏi: Thưa ông/bà, việc Quốc hội thông qua và chính thức đưa vào hiệu lực Luật sửa đổi, bổ sung một số điều...

    Dịch Vụ Giải Quyết Tranh Chấp Bản Quyền Uy Tín – Hãng Luật SBLAW
    343 lượt xem 08/06/2026

    Khủng Hoảng Vi Phạm Bản Quyền Trong Kỷ Nguyên Số Sự bùng nổ của môi trường số và mạng internet đã biến “tài sản xám” (grey matter assets) — từ mã nguồn phần mềm, ứng dụng di động, kịch bản phim, chương trình truyền hình cho đến các tác phẩm văn học, mỹ thuật ứng...

    AI và tác phẩm âm nhạc, bản quyền thuộc về ai?
    515 lượt xem 11/04/2026

    Luật sư Đào Thu Trang, từ công ty luật SBLAW đã có phần trả lời phỏng vấn kênh VTV1 Đài truyền hình Việt Nam về chủ đề AI và tác phẩm âm nhạc, vấn đề bản quyền là gì? Chúng tôi trân trọng giới thiệu nội dung bài phỏng vấn: Câu hỏi: Pháp luật hiện...

    0904.340.664