Thông tin tư liệu sáng chế

Tác giả: Bảo hộ thương hiệu 1095 lượt xem Đăng ngày 28/10/2021

1. Khái niệm:

Tư liệu sáng chế là các tư liệu do cơ quan sở hữu công nghiệp quốc gia hoặc tổ chức sở hữu công nghiệp quốc tế công bố trong đó chứa đựng những thông tin liên quan đến việc bảo hộ sáng chế.

Tư liệu sáng chế là một loại tư liệu thông tin chuyên dạng của hệ thống thông tin khoa học kỹ thuật. Cùng với các nguồn thông tin khoa học kỹ thuật khác,tư liệu sáng chế là một bộ phận quan trọng của tiềm lực khoa học công nghệ của một quốc gia.

2. Các loại tư liệu sáng chế

Các cơ quan sở hữu công nghiệp quốc gia,trong quá trình thực thi nhiệm vụ nhận đơn,xét và cấp Bằng bảo hộ độc quyền sáng chế (sau đây gọi tắt là Bằng sáng chế) thường ấn hành và công bố nhiều loại tư liệu khác nhau,trong đó có các tư liệu sáng chế.

a – Bản mô tả sáng chế
Bản mô tả sáng chế là loại tư liệu quan trọng nhất của tư liệu sáng chế, vì thế khi nói đến tư liệu sáng chế người ta thường hiểu đó chính là bản mô tả sáng chế và thông tin sáng chế chính là những thông tin về kỹ thuật và tình trạng pháp lý có trong bản mô tả sáng chế.

Bản mô tả sáng chế có nhiều loại tuỳ thuộc chế độ công bố sáng chế của từng nước; nhưng thông thường có 2 loại chủ yếu:

Bản mô tả sáng chế thuộc đơn yêu cầu cấp Bằng sáng chế (Bản mô tả sáng chế công bố lần thứ 1, chưa qua xét nghiệm nội dung).

Bản mô tả sáng chế thuộc Bằng sáng chế (Bản mô tả sáng chế công bố lần thứ 2 sau khi đơn đã được xét nghiệm nội dung và đã được cấp Bằng sáng chế).

Có một số nước sau khi công bố bản mô tả sáng chế thuộc đơn (công bố lần thứ nhất) thì công bố lần thứ 2 bản mô tả sáng chế đã qua xét nghiệm nội dung để chờ ý kiến phản đối việc cấp Bằng sáng chế, sau cùng là công bố lần thứ 3 Bản mô tả sáng chế đã được cấp Bằng sáng chế.

b – Công báo sáng chế
Công báo sáng chế là ấn phẩm định kỳ của cơ quan sở hữu công nghiệp quốc gia trong đó công bố những thông tin thư mục về các đơn đăng ký sáng chế đã nộp, các Bằng sáng chế đã cấp, các thay đổi về tình trạng pháp lý của Bằng sáng chế… Tùy theo số lượng đơn đăng ký sáng chế và số Bằng sáng chế của mỗi nước, kỳ hạn ấn hành công báo cũng khác nhau: một vài ngày, hàng tuần, hàng tháng, hàng quý…

Công báo sáng chế của các nước có cấu trúc khác nhau nhưng các dữ liệu về thông tin thư mục cần thiết để công bố từng sáng chế thì thường đầy đủ và thống nhất.

Ở một số nước công báo được in thành hai phần (hoặc 2 tập) Phần 1 (Tập A) công bố các đơn xin cấp Bằng sáng chế, Phần 2 (Tập B) công bố các Bằng sáng chế đã cấp giữa 2 kỳ ấn hành công báo.

Một số nước khác do số lượng đơn đăng ký và số Văn bằng bảo hộ ít nên đơn đăng ký sáng chế và Bằng Sáng chế được công bố chung trong tập Công báo sở hữu công nghiệp.

Công báo sáng chế được ấn hành sớm nhất so với các tư liệu sáng chế khác nhằm thông báo cho mọi người những thông tin ban đầu cần thiết về các đơn đăng ký sáng chế đã nộp và các Bằng sáng chế đã cấp.

c – Các loại Sáng chế khác

Ngoài 2 loại tư liệu chủ yếu trên, để phục vụ cho việc tra cứu tư liệu sáng chế, cơ quan sáng chế quốc gia hoặc các cơ sở dịch vụ thông tin sáng chế còn:

– Ấn hành các tập tóm tắt sáng chế kèm theo những dữ liệu thư mục cần thiết đối với từng sáng chế.

– Ấn hành các bảng danh mục tra cứu theo tên tác giả hoặc chủ sáng chế, bảng danh mục tra cứu theo số bằng, bảng danh mục tra cứu theo phân loại sáng chế quốc gia hoặc quốc tế…

Những tư liệu nói trên không phải là tư liệu công bố chính thức, mang tính pháp lý của cơ quan sở hữu công nghiệp quốc gia mà chỉ là những tài liệu tham khảo phục vụ cho việc tra cứu sáng chế.

3. Công bố tư liệu sáng chế

Công bố các thông tin liên quan đến việc bảo hộ sáng chế là một trong những chức năng quan trọng của hệ thống bảo hộ sáng chế quốc gia. Luật sáng chế của các nước đều quy định mỗi sáng chế khi được cấp bằng sáng chế đều phải công bố công khai dưới hình thức ấn hành công báo sáng chế và bản mô tả sáng chế. Những tư liệu này cần phải được phát hành rộng rãi để bất cứ ai có nhu cầu đều có thể tìm đọc.

Khái niệm công bố nhiều khi cũng được áp dụng để chỉ việc đưa tư liệu sáng chế ra công khai tại thư viện sáng chế của Cục Sở hữu công nghiệp quốc gia để mọi người có thể đến đọc tại chỗ và nếu có nhu cầu thì có thể sao chụp lại.

Luật sáng chế của nhiều nước quy định không những công bố Bằng sáng chế mà còn công bố cả đơn đăng ký sáng chế; Trong trường hợp này một sáng chế được công bố 2 lần: đầu tiên là công bố đơn đăng ký sáng chế sau đó là công bố Bằng sáng chế.

Một số nước khác (như Mỹ chẳng hạn) chỉ công bố các Bằng sáng chế. Ở những nước áp dụng chế độ công bố đơn (trong đó có Việt nam theo nghị định 63/CP) thì việc công bố đơn được thực hiện trong vòng 18 tháng kể từ ngày đơn đựoc nộp tại Cục Sở hữu công nghiệp quốc gia. Tiếp theo sau công việc công bố đơn đăng ký sáng chế là việc công bố Bằng sáng chế (nếu được cấp) thông thường là từ 1 đến 3 năm (xem phụ lục).

Ở những nước không áp dụng chế độ công bố đơn Đăng ký sáng chế thì Bằng sáng chế nếu được cấp sẽ được công bố trong khoảng thời gian từ 6 tháng đến 3 năm kể từ ngày đơn nộp tại Cơ quan Sở hữu công nghiệp quốc gia.

Bản mô tả sáng chế chứa đựng 2 loại thông tin : Thông tin thư mục và thông tin kỹ thuật: – Thông tin thư mục

Thông tin thư mục được trình bày ở trang đầu bản mô tả sáng chế, bao gồm các dữ liệu thư mục chủ yếu dưới đây :

Nước cấp Bằng, loại hình tư liệu (Bản mô tả thuộc đơn đăng ký hay thuộc bằng sáng chế); Ngày nộp đơn, ngày cấp Bằng, ngày công bố, ngày ưu tiên của đơn đăng ký.

 

4. Nội dung của tư liệu sáng chế

a – Nội dung của bản mô tả sáng chế

Số bằng, số đơn đăng ký, số công bố đơn, số đơn ưu tiên;

Người đăng ký, tác giả, chủ Bằng và địa chỉ;

Ký hiệu phân loại sáng chế quốc tế và/hoặc ký hiệu phân loại sáng chế quốc gia;

Tên sáng chế, tóm tắt sáng chế và hình vẽ, sơ đồ hoặc công thức chủ yếu …

Mỗi một dữ liệu thư mục nêu trên đều được ký hiệu bằng mã số có 2 chữ số (Mã số INID) đã được quy định trong tiêu chuẩn ST9 của WIPO nhằm giúp cho mọi người dễ dàng nhận biết nội dung của từng dữ liệu trong tư liệu sáng chế mà không cần chú thích gì thêm. Mã số thư mục được in trong ngoặc đơn hay trong vòng tròn và được bố trí ở những vị trí thích hợp trong trang đầu của Bản mô tả sáng chế. Tiêu chuẩn ST9 của WIPO hiện được hầu hết các nước áp dụng cho việc công bố tư liệu sáng chế của mình (xem phụ lục 1). Ngoài ra mã nước và tên nước của người nộp đơn, chủ văn bằng bảo hộ và tác giả sáng chế đều được ghi theo tiêu chuẩn ST3 bản tiếng Anh của WIPO (xem phụ lục 2).

– Thông tin kỹ thuật

Thông tin kỹ thuật chứa trong mô tả sáng chế thường bao gồm các nội dung được trình bày theo trình tự sau :

Mô tả ngắn gọn tình trạng kỹ thuật,tức là những giải pháp kỹ thuật đã biết đối với nhà sáng chế,những nhược điểm của chúng và mục tiêu cần giải quyết của sáng chế.

Phần mô tả bản chất của giải pháp kỹ thuật mới xin bảo hộ sáng chế: là phần trình bày một cách chi tiết, có minh hoạ từng phần hoặc toàn bộ bằng các hình vẽ nếu thấy cần thiết để một chuyên gia có trình độ trung bình trong lĩnh vực mà sáng chế đề cập có thể thực hiện được sáng chế đó. Đây là phần quan trọng của bản mô tả sáng chế vì nó chứa đựng những thông tin kỹ thuật thể hiện tính mới, trình độ sáng tạo của giải pháp xin bảo hộ sáng chế so với những giải pháp đã biết.

Yêu cầu bảo hộ (hay còn gọi là công thức sáng chế): là tập hợp những dấu hiệu cơ bản của sáng chế cần và đủ để thể hiện bản chất của sáng chế và phân biệt sáng chế với những giải pháp kỹ thuật đã biết. Yêu cầu bảo hộ xác định “khối lượng bảo hộ” của sáng chế mà chủ sở hữu sáng chế yêu cầu.

Yêu cầu bảo hộ thường là phần khó lĩnh hội đối với những người mới làm quen với tư liệu sáng chế nhưng đối với những chuyên gia có kinh nghiệm tra cứu, chỉ cần đọc yêu cầu bảo hộ là có thể nắm được bản chất của sáng chế.

Việc trình bày nội dung kỹ thuật trong Bản mô tả sáng chế theo trình tự nêu trên tuy không phải là bắt buộc nhưng hầu hết các nước đều áp dụng để trình bày bản mô tả sáng chế mà mình công bố (xem phụ lục 3: Nguyên bản Mô tả sáng chế của Việt Nam).

 

b – Nội dung của công báo sáng chế

Nội dung chủ yếu của công báo sáng chế là các dữ liệu về thông tin thư mục của các đơn đăng ký sáng chế đã được chấp nhận cũng như của các Bằng sáng chế đã cấp giữa 2 lần ấn hành công báo. Các dữ liệu về thông tin thư mục của từng sáng chế công bố trong công báo Sáng chế cũng đầy đủ như những thông tin thư mục trong bản mô tả sáng chế (xem điểm a, mục 4 trên đây) và các mã số INID quy định trong tiêu chuẩn ST9 của WIPO cũng được sử dụng trong công báo sáng chế để ký hiệu cho từng loại dữ liệu (xem phụ lục 4). Ngoài những thông tin thư mục nói trên còn có những thông tin về tình trạng pháp lý của Bằng sáng chế: đình chỉ, huỷ bỏ hiệu lực văn bằng bảo hộ, thay đổi phạm vi bảo hộ, thay đổi về chỉ số phân loại sáng chế, về chuyển nhượng quyền sở hữu hoặc chuyển giao quyền sử dụng sáng chế…

Công báo sáng chế còn đăng những văn bản pháp luật liên quan đến bảo hộ sáng chế và các hiệp ước quốc tế có liên quan.

» Bảng phân loại sáng chế quốc tế

    Gặp Luật Sư Sở Hữu Trí Tuệ Để Được Tư Vấn

    Bảo hộ Thương hiệu - Sáng chế Kiểu dáng - Nhượng quyền - Xử lý vi phạm

    Bài viết cùng chủ đề:

    Bí quyết Nộp Đơn Giai đoạn Quốc gia PCT tại Việt Nam – Lưu ý Pháp lý Quan trọng
    513 lượt xem 13/07/2026

    Việc đưa đơn sáng chế quốc tế vào giai đoạn quốc gia tại Việt Nam (PCT National Phase Entry) là bước đi chiến lược để bảo hộ tài sản trí tuệ tại thị trường đang phát triển đầy tiềm năng này. Tuy nhiên, quy trình này không chỉ đơn thuần là nộp hồ sơ, mà...

    Sự Khác Nhau Giữa Sáng Chế Và Giải Pháp Hữu Ích: Khi Nào Nên Chọn Để Tiết Kiệm Chi Phí?
    621 lượt xem 08/07/2026

    Rất nhiều cá nhân và doanh nghiệp khi bắt tay vào bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ thường nhầm lẫn giữa khái niệm “Sáng chế” và “Giải pháp hữu ích”. Dù đều là hình thức bảo hộ độc quyền cho một giải pháp kỹ thuật, nhưng chúng có sự khác biệt rất lớn về...

    Ý Tưởng Kinh Doanh, Phần Mềm, App Điện Thoại Có Được Bảo Hộ Sáng Chế Không?
    770 lượt xem 08/07/2026

    Trong kỷ nguyên công nghệ số và startup bùng nổ, việc bảo vệ các ý tưởng kinh doanh độc đáo, các phần mềm máy tính hay ứng dụng điện thoại (App) là bài toán sống còn của doanh nghiệp. Nhiều người đặt câu hỏi: Có thể đăng ký bảo hộ sáng chế cho những đối...

    Đăng Ký Sáng Chế Mất Bao Lâu Để Được Cấp Bằng Độc Quyền?
    624 lượt xem 08/07/2026

    Thời gian xử lý đơn đăng ký sáng chế là một trong những mối quan tâm hàng đầu của các doanh nghiệp và nhà sáng chế khi muốn bảo hộ thành quả trí tuệ của mình. Vậy theo quy định pháp luật và trên thực tế, quy trình từ khi nộp đơn đến khi nhận...

    Gặp gỡ Trưởng phòng Sáng chế SBLAW – Người đứng sau hàng trăm văn bằng bảo hộ thành công
    754 lượt xem 05/07/2026

    Trong bối cảnh nền kinh tế tri thức phát triển mạnh mẽ, việc bảo hộ tài sản trí tuệ không chỉ là tấm khiên pháp lý mà còn là đòn bẩy cốt lõi để doanh nghiệp bảo vệ thành quả đầu tư. Để hiện thực hóa điều đó, vai trò của những chuyên gia sở...

    Dịch Vụ Đăng Ký Bảo Hộ Sáng Chế & Giải Pháp Hữu Ích Tại Việt Nam | SB LAW
    433 lượt xem 05/07/2026

    Sáng chế và Giải pháp hữu ích là tài sản trí tuệ vô giá, quyết định năng lực cạnh tranh cốt lõi của mỗi doanh nghiệp và nhà sáng chế. Tuy nhiên, thủ tục xác lập quyền sở hữu trí tuệ tại Cục Sở hữu Trí tuệ (SHTT) đòi hỏi tính chính xác, khắt khe...

    Có Cần Tra Cứu Và Đánh Giá Khả Năng Bảo Hộ Sáng Chế Trước Khi Nộp Đơn?
    488 lượt xem 04/07/2026

    Khi bắt tay vào thủ tục đăng ký độc quyền cho một giải pháp kỹ thuật, câu hỏi đầu tiên mà nhiều doanh nghiệp đặt ra là: “Có bắt buộc phải tra cứu và đánh giá khả năng bảo hộ sáng chế trước khi nộp đơn không?” Về mặt thủ tục hành chính, câu trả...

    Dịch vụ Đăng ký Sáng chế và Giải pháp hữu ích Chuyên nghiệp tại Việt Nam – SBLAW
    361 lượt xem 12/06/2026

    Bảo vệ tài sản trí tuệ luôn là một trong những bước đi quan trọng nhất để các cá nhân và doanh nghiệp khẳng định vị thế công nghệ và độc quyền thương mại. Công ty Cổ phần Tư vấn S&B (SBLAW) – với tư cách là Đại diện sở hữu trí tuệ uy tín,...

    Thủ Tục Đăng Ký Bằng Sáng Chế Toàn Cầu: Dịch Vụ Luật Sư Chuyên Trách SBLAW
    454 lượt xem 07/06/2026

    Đăng Ký Sáng Chế: Bước Đi Sống Còn Để Bảo Vệ Độc Quyền Công Nghệ Lõi Trong cuộc cách mạng công nghiệp hiện đại, một giải pháp kỹ thuật mới, một quy trình công nghệ cải tiến hay một sáng chế đột phá chính là “vũ khí tối thượng” định hình thế mạnh độc quyền...

    Đăng ký bảo hộ sáng chế tại Việt Nam cùng luật sư SBLAW
    624 lượt xem 10/04/2026

    Trong kỷ nguyên kinh tế tri thức 2026, một giải pháp kỹ thuật đột phá nếu không được bảo hộ kịp thời sẽ nghiễm nhiên trở thành tài sản chung của đối thủ. Đăng ký sáng chế không chỉ là thủ tục hành chính, mà là việc xác lập quyền độc quyền kinh doanh, tạo...

    Đăng ký sáng chế quốc tế đơn PCT có chỉ định Việt Nam
    726 lượt xem 08/04/2026

    Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu, việc bảo hộ tài sản trí tuệ xuyên biên giới là ưu tiên hàng đầu của các doanh nghiệp và nhà sáng tạo. Với tư cách là Đại diện Sở hữu trí tuệ (IP Agent) chính thức được ghi nhận bởi Cục Sở hữu trí tuệ...

    Dịch vụ viết bản mô tả sáng chế tại SBLAW: Chiến lược bảo vệ “chất xám” tối ưu.
    609 lượt xem 30/03/2026

    Trong quy trình đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, Bản mô tả sáng chế chính là tài liệu pháp lý quan trọng nhất. Đây không chỉ là bản liệt kê các thông số kỹ thuật mà là căn cứ duy nhất để xác định phạm vi bảo hộ của Nhà nước đối...

    Đăng ký sáng chế tại Việt Nam, chiến lược bảo hộ công nghệ cùng luật sư SBLAW
    649 lượt xem 20/03/2026

    Trong kỷ nguyên kinh tế tri thức 2026, một giải pháp kỹ thuật đột phá nếu không được bảo hộ kịp thời sẽ nghiễm nhiên trở thành tài sản chung của đối thủ. Đăng ký sáng chế không chỉ là thủ tục hành chính, mà là việc xác lập quyền độc quyền kinh doanh, tạo...

    Sáng chế Việt Nam được bảo hộ quốc tế theo đơn PCT
    823 lượt xem 20/03/2026

    Nhiều nhà sáng chế Việt Nam quan tâm tới việc Bảo hộ sáng chế theo đơn PCT, bảo hộ ra các quốc gia thành viên của công ước PCT, SBLAW trân trọng giới thiệu nội dung về trình tự thủ tục và một số lưu ý quan trọng. Liên quan đến đơn đã được nộp...

    SBLAW KHỞI ĐẦU 2026: VỚI HÀNG TRĂM VĂN BẰNG ĐỘC QUYỀN SÁNG CHẾ
    750 lượt xem 16/02/2026

    Những ngày đầu năm mới 2026, văn phòng SBLAW ngập tràn niềm vui khi liên tiếp đón nhận tin vui từ Cục Sở hữu trí tuệ: Hàng trăm Bằng độc quyền Sáng chế đã chính thức được cấp và đang trên đường chuyển giao tới tay các nhà sáng chế. Đây không chỉ là những...

    HƯỚNG DẪN THẨM ĐỊNH SÁNG CHẾ 2025 CỦA TRUNG QUỐC: ĐIỀU CHỈNH QUAN TRỌNG TRONG BẢO HỘ QUYỀN SỞ HỮU TRÍ TUỆ
    739 lượt xem 06/01/2026

    Gần đây, Cục Sở hữu Trí tuệ Quốc gia Trung Quốc (CNIPA) đã ban hành quyết định về việc sửa đổi HƯỚNG DẪN THẨM ĐỊNH SÁNG CHẾ (Lệnh số 84 của CNIPA). HƯỚNG DẪN THẨM ĐỊNH SÁNG CHẾ mới được sửa đổi sẽ có hiệu lực vào ngày 01 tháng 01 năm 2026. Các nội...

    0904.340.664