Bản quyền thể thao tại Việt Nam dưới góc nhìn luật sư

Tác giả: Bảo hộ thương hiệu 1627 lượt xem Đăng ngày 26/10/2021

SBLAW trân trọng giới thiệu bài viết của Luật sư, giám đốc SHTT SBLAW trên báo Zing.vn với tiêu đề: Bản quyền thể thao nhìn từ vụ Xôi Lạc TV         

Chiếu các trận bóng tại ASIAD, Xôi Lạc TV đánh trúng cơn khát của người hâm mộ Việt Nam. Tuy nhiên cần nhìn nhận hành vi này dưới góc độ pháp lý để làm rõ trách nhiệm mỗi bên.

Từ rất lâu, người hâm mộ bóng đá Việt Nam mới lại có những giây phút hào hứng bên màn hình, đón xem các trận đấu của đội bóng đá nam Việt Nam thi đấu tại Đại hội thể thao châu Á 2018 (ASIAD 18). Đáng tiếc là tại giải đấu lần này, trong hơn 1 tuần, người hâm mô phải tiếp cận một việc hợp tình thông qua hành vi bất hợp pháp, nổi bật nhất là xem bóng đá qua một website có tên Xôi Lạc TV, dù trang này không nắm giữ bản quyền. 

Đây không phải là kênh chiếu bóng đá bản quyền duy nhất tại Việt Nam mà là kênh “lậu” thu hút được lượng lớn người xem những người qua.

Website này được đăng ký vào tháng 10/2017, và sẽ hết hạn sau 1 năm, tức là tháng 10/2018. Trên dữ liệu của Alexa, trang này mới hoạt động từ cuối tháng 4/2018. Dữ liệu lưu trữ của trang web này cũng ghi nhận lần đầu hoạt động cách đây 3 tháng, tức khoảng cuối tháng 4, đầu tháng 5 năm nay – trước kỳ World Cup 2018 khai mạc ít lâu.

Website này được đăng ký hosting tại Mỹ, địa chỉ đăng ký 14455 N. Hayden Road, bang Arizona, Mỹ.

Những ngày qua, lượng truy cập có thể lên tới 500.000-1.000.000 mỗi ngày. Đa phần lượng tìm kiếm trang web này đến từ Việt Nam (78%), 14,8% đến từ Nhật Bản, số còn lại đến từ nhiều nơi khác.

Những ngày qua, kênh này tường thuật lại các trận đấu này bằng cách livestream (truyền trực tiếp) lại chương trình phát sóng của các đơn vị đã mua được bản quyền từ nước ngoà

Khung pháp lý tại Việt Nam có đủ để xử lý?

Câu hỏi đặt ra là nếu như một vụ việc xảy ra trên Internet (dù cho thực tế những người tổ chức, vận hành có thể ở bất kỳ đâu) thì liệu có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật Việt Nam hay không? Nếu có thì sẽ bị xử lý như thế nào?

Dù được thực hiện trên Internet nhưng rõ ràng chủ thể đứng sau trang web chiếu lậu này đang nhằm hướng đến người tiêu dùng Việt Nam. Và do đó, hành vi này hoàn toàn có thể bị xử lý bởi pháp luật Việt Nam.

Cụ thể, đây là hành vi xâm phạm nào? Hành vi livestream sẽ bị coi là xâm phạm quyền truyền đạt tác phẩm đến công chúng, vì có đầy đủ các đặc điểm theo của hành vi truyền đạt tác phẩm đến công chúng theo quy định của pháp luật hiện hành.

Cụ thể, theo quy định tại Điều 21.4 của Nghị định số 22/2018/NĐ-CP.

Việc livestream rất khó để có thể bị coi là hành vi xâm phạm quyền sao chép tác phẩm. Do hiện tại, các quy định của Luật Sở hữu trí tuệ không đủ để xác định, “bản sao” của tác phẩm – được xem bởi người xem trong quá trình livestream, có được coi là một bản sao tác phẩm theo quy định hiện hành hay không.

Tương tự như thế, cũng rất khó để kết luận rằng hành vi stream bị coi là hành vi phân phối tác phẩm đến công chúng, khi theo quy định tại Điều 21.3 của Nghị định số 22 vì trong trường hợp này, hoàn toàn không hề có việc bán, cho thuê hay các hình thức chuyển nhượng khác đối với bản gốc hoặc bản sao tác phẩm.

Theo các quy định của Luật xử lý vi phạm hành chính thì việc xử phạt chỉ có thể được tiến hành đối với các hành vi vi phạm đã được chứng minh một cách rõ ràng. Nếu không đủ bằng chứng hoặc không có quy định cụ thể để xác định có hay không có bản sao tác phẩm đã được tạo ra, hoặc có hay không có việc bán, cho thuê hay các hình thức chuyển nhượng khác đối với bản gốc hoặc bản sao tác phẩm, thì cơ quan Nhà nước có thẩm quyền không thể xử phạt đối với các hành vi này.

Có thể xử lý hình sự được hay không?

Có ý kiến cho rằng có thể xử lý hình sự hành vi của Xôi Lạc TV và các trang web lậu tương tự. Tuy nhiên, cần phải lưu ý rằng Điều 225 của Bộ luật hình sự 2015 đã được sửa đổi, bổ sung năm 2017 thì chỉ xử lý hình sự Tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan đối với hai hành vi là “Sao chép tác phẩm, bản ghi âm, bản ghi hình” và “Phân phối đến công chúng bản sao tác phẩm, bản sao bản ghi âm, bản sao bản ghi hình”.

Do đó, với phân tích trên, chỉ có thể xử lý hành vi của các chủ thể đứng sau website bằng biện pháp hành chính mà không thể xử lý hình sự.

Tuy nhiên, dù xử lý với biện pháp nào thì trong vụ việc này, cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cần nhanh chóng vào cuộc, để xác minh các thông tin liên quan để sớm đưa ra những quyết định của mình để định hướng cho dư luận.

Điều này là đặc biệt cần thiết, để thể hiện một cách rõ ràng quan điểm chính thức của cơ quan quản lý, tránh tình trạng im lặng dễ khiến cho dư luận hiểu nhầm.

Ứng xử với vi phạm bản quyền nhìn từ Xôi Lạc TV

Câu chuyện này đặt ra một cuộc tranh cãi nảy lửa về việc phải ứng xử thế nào đối với hành vi xâm phạm bản quyền của website này, và tạo ra sự mâu thuẫn giữa những người xem livestream của kênh này.

Một số người lập luận việc xem kênh lậu là hành động đáng xấu hổ, khi trang xâm phạm bản quyền tác giả nhưng đành chấp nhận, vì không có lựa chọn. Người khác thì xem đây là việc bình thường, vì là nguyện vọng chính đáng của người hâm mộ.

Tràn lan, chia sẻ, công khai, khuyến khích xâm phạm bản quyền, đây có phải là hiện tượng lạ? Nhìn vào tỷ lệ vi phạm bản quyền của Việt Nam là 74%, theo thống kê mới của Liên minh phần mềm BSA, thì thấy sự phổ biến của việc vi phạm ở Việt Nam. Nó chỉ trở nên lạ vì hành vi xâm phạm nổi lên, có nghĩa là người ta dễ bắt gặp, dễ nhìn thấy. Nó chỉ trở nên lạ khi đại đa số biết sai mà vẫn làm.

Vụ việc này cũng lạ hơn nữa khi mà việc xâm phạm bản quyền diễn ra công khai thì vẫn chưa thấy chủ sở hữu lên tiếng, khuyến nghị, cảnh báo xâm phạm để bảo vệ quyền lợi của mình.

Ngoài ra, kênh truyền thông chính thức cũng không quyết liệt phản ánh xâm phạm như cái cách mà World Cup đã từng rất thành công. Ở một quốc gia, khi mà ý thức về bản quyền thấp thì sự quyết liệt của chủ sở hữu, của cơ quan truyền thông là rất cần thiết.

Câu chuyện tranh luận nêu trên không phải là câu chuyện của riêng người Việt Nam, và vẫn sẽ còn là một câu chuyện dài đối với Việt Nam. Bất cứ quốc gia nào trong quá trình xây dựng và thiết lập nên các chuẩn mực ứng xử phù hợp với quy định kinh tế, văn hóa, chính trị, pháp luật mới của quốc gia, chuẩn mực quốc tế cũng rơi vào trường hợp tương tự.

Qua thời gian, cùng với việc thực thi pháp luật một cách nghiêm khắc thì ý thức và nhận thức của người dân cũng sẽ thay đổi, dẫn đến việc người dân sẽ tự điều chỉnh hành vi của mình cho phù hợp với sự thay đổi này. Khi đó, một hành vi vi phạm pháp luật sẽ bị chính người dân lên án, chứ không phải là rơi vào tình trạng một bên lý một bên tình, khó phân minh như hiện nay

    Gặp Luật Sư Sở Hữu Trí Tuệ Để Được Tư Vấn

    Bảo hộ Thương hiệu - Sáng chế Kiểu dáng - Nhượng quyền - Xử lý vi phạm

    Bài viết cùng chủ đề:

    SBLAW TƯ VẤN ĐĂNG KÝ THÀNH CÔNG BẢN QUYỀN TÁC PHẨM MỸ THUẬT ỨNG DỤNG “HÌNH THỨC THỂ HIỆN THIẾT KẾ, TRANG TRÍ TRÊN CON NGỰA MÃ MÂY”
    174 lượt xem 15/10/2026

    Việc đăng ký bản quyền tác phẩm mỹ thuật ứng dụng là phương tiện pháp lý quan trọng nhằm bảo vệ tối đa quyền lợi của tác giả và chủ sở hữu tác phẩm. Thông qua việc cấp Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả, cơ quan nhà nước công nhận sự sáng tạo...

    BẢO VỆ BẢN QUYỀN CÓ HẠN ĐỊNH KHÔNG? BẢO HỘ TRONG BAO LÂU?
    204 lượt xem 07/10/2026

    Thời hạn bảo hộ bản quyền là một trong những vấn đề được rất nhiều tác giả và doanh nghiệp quan tâm khi khai thác thương mại các sản phẩm sáng tạo. Liệu một tác phẩm khi đã được đăng ký có được bảo hộ vĩnh viễn hay có thời hạn cụ thể theo quy...

    NHỮNG RỦI RO PHÁP LÝ LỚN KHÔNG NÊN BỎ QUA KHÔNG ĐĂNG KÝ BẢN QUYỀN
    186 lượt xem 07/10/2026

    Mặc dù Luật Sở hữu trí tuệ quy định quyền tác giả tự động phát sinh từ khi tác phẩm được sáng tạo, nhiều cá nhân và doanh nghiệp vẫn chọn cách không đăng ký bản quyền vì cho rằng không bắt buộc. Vậy thực tế việc không đăng ký sẽ đối mặt với những...

    ĐĂNG KÝ BẢN QUYỀN: CÓ BẮT BUỘC KHÔNG VÀ NHỮNG TÁC PHẨM NÀO RẤT CẦN ĐĂNG KÝ?
    199 lượt xem 07/10/2026

    Đăng ký bản quyền là một bước quan trọng để bảo vệ thành quả sáng tạo cũng như tài sản trí tuệ của doanh nghiệp và cá nhân. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thắc mắc xung quanh việc liệu quy định pháp luật có bắt buộc mọi tác phẩm đều phải đăng ký hay không,...

    BẢO VỆ QUYỀN TÁC GIẢ: NÊN HỂU LÀ BẢO VỆ BẢN QUYỀN HAY TÁC QUYỀN?
    237 lượt xem 07/10/2026

    Trong đời sống xã hội và kinh doanh, chúng ta thường nghe rất nhiều đến cụm từ “bảo vệ quyền tác giả”. Tuy nhiên, không ít người vẫn băn khoăn liệu khái niệm này thực chất là bảo vệ “bản quyền” hay “tác quyền”, và hai khái niệm này khác nhau như thế nào về...

    Đăng Ký Bản Quyền Tác Phẩm Âm Nhạc: Nhạc nền 4Corn số 1. Bảo Vệ Trọn Vẹn Giá Trị Sáng Tạo Người Nghệ Sĩ
    270 lượt xem 01/10/2026

    Trong kỷ nguyên kỹ thuật số, nhạc nền (background music/soundtrack) đóng vai trò then chốt tạo nên nhận diện thương hiệu cho các sản phẩm truyền thông, phim ảnh, quảng cáo và nội dung đa phương tiện. Tác phẩm “Nhạc nền 4Corn số 1” không chỉ là một bản phối giai điệu đơn thuần mà...

    SBLAW HOÀN TẤT ĐĂNG KÝ QUYỀN TÁC GIẢ CHO TÁC GIẢ HÀN QUỐC TẠI VIỆT NAM
    243 lượt xem 01/10/2026

    Một tác phẩm được tạo ra không chỉ mang giá trị sáng tạo mà còn có thể trở thành tài sản có giá trị về mặt kinh tế. Khi tác phẩm được đưa vào khai thác, việc xác định và bảo vệ quyền của tác giả, chủ sở hữu là vấn đề cần được quan...

    Đăng ký bản quyền tác phẩm mỹ thuật ứng dụng: Hình thức thể hiện nhân vật Space Neko Coco. Thành công dưới sự đồng hành của SBLAW
    290 lượt xem 01/10/2026

    Thị trường Việt Nam mở ra tiềm năng kinh doanh vượt trội cho các tác giả và doanh nghiệp quốc tế, nhưng cũng đặt ra thách thức lớn về bảo hộ sở hữu trí tuệ trước các hành vi sao chép trái phép. Đăng ký bản quyền không chỉ đơn thuần là hoàn thiện thủ...

    Dịch Vụ Đăng Ký Bản Quyền Cho Tác Giả Nước Ngoài Tại Việt Nam Trọn Gói – Bảo Vệ Tài Sản Trí Tuệ Vươn Tầm Quốc Tế | SBLAW
    227 lượt xem 01/10/2026

    Trong xu thế hội nhập kinh tế toàn cầu, Việt Nam đang trở thành điểm đến hấp dẫn thu hút nhiều tác giả, nghệ sĩ và doanh nghiệp quốc tế phát triển các sản phẩm sáng tạo. Tuy nhiên, rào cản ngôn ngữ, sự khác biệt về hệ thống pháp luật cũng như các thủ...

    SBLAW Tư Vấn Và Đăng Ký Thành Công Quyền Tác Giả Chương Trình Máy Tính “LOGOS – Ternary Encoding System”
    459 lượt xem 16/07/2026

    Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, các giải pháp phần mềm và thuật toán mã hóa ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm an toàn dữ liệu và tối ưu hóa quá trình xử lý thông tin. Những chương trình máy tính được xây dựng dựa trên...

    Đã Đăng Ký Nhãn Hiệu Ở Mỹ, Nhật Bản: Về Việt Nam Có Được Tự Động Bảo Hộ?
    558 lượt xem 09/07/2026

    Đăng ký nhãn hiệu tại Mỹ, Nhật rồi thì khi kinh doanh tại Việt Nam có cần đăng ký lại không? Tìm hiểu ngay nguyên tắc “tính lãnh thổ” để không bị mất trắng thương hiệu. Trong suốt 20 năm làm nghề tư vấn Sở hữu trí tuệ, có một câu hỏi mà tôi nhận...

    Tác Giả Người Nước Ngoài Có Được Đăng Ký Bản Quyền Tại Việt Nam? Đừng Để Bị Trả Hồ Sơ Vì Lỗi Cơ Bản Này!
    427 lượt xem 09/07/2026

    Phần mềm, bản vẽ của tác giả nước ngoài có được đăng ký bản quyền tại Việt Nam không? Khám phá ngay quy định về Hợp pháp hóa lãnh sự hộ chiếu để hồ sơ được duyệt nhanh chóng. Khi các công ty đa quốc gia tiến vào thị trường Việt Nam, tài sản lớn...

    Dùng ChatGPT, Midjourney Sáng Tác: Có Được Đăng Ký Bản Quyền Không? Diện Mạo Mới Theo Luật 2026
    445 lượt xem 09/07/2026

    Sử dụng AI để viết sách, vẽ tranh liệu có được bảo hộ quyền tác giả? Khám phá ngay 5 điểm cốt tử cần khai báo theo Thông tư 08/2026/TT-BVHTTDL mới nhất để hồ sơ của bạn được duyệt thuận lợi. Sử dụng ChatGPT để lên ý tưởng viết sách, dùng Midjourney, Stable Diffusion để...

    Thiết Kế Logo Xong: Nên Đăng Ký Nhãn Hiệu Bản Màu Hay Bản Đen Trắng?
    435 lượt xem 09/07/2026

    Giải quyết xong bài toán thiết kế logo, bạn nên nộp đơn đăng ký nhãn hiệu bản màu hay đen trắng? Khám phá ngay bí quyết giúp tối ưu quyền bảo hộ và tiết kiệm tối đa chi phí. Giải quyết xong bài toán đặt tên thương hiệu (như câu chuyện “Áo Thun Đẹp” ở...

    Mất 2 Năm Chờ Đợi Chỉ Để Nhận Cái “Lắc Đầu”: Sai Lầm Đắt Giá Khi Đặt Tên Thương Hiệu
    542 lượt xem 09/07/2026

    Đừng để mất tiền oan và lãng phí nhiều năm trời vì đặt tên thương hiệu sai luật. Tìm hiểu ngay Điều 74 Luật Sở hữu trí tuệ 2025 để biết cách đặt tên chuẩn bảo hộ! Chỉ vì cố chấp đặt tên thương hiệu là “ÁO THUN ĐẸP”, một khách hàng của tôi đã...

    Sử dụng nhạc AI tại quán cà phê, nhà hàng: Giải pháp tối ưu chi phí hay rủi ro pháp lý tiềm ẩn?
    530 lượt xem 08/07/2026

    Sau khi Nghị định 134/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực quy định về mức tiền bản quyền âm nhạc tại các cơ sở kinh doanh, nhiều chủ nhà hàng, quán cà phê đã chủ động tắt nhạc hoặc chuyển sang sử dụng nhạc do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra, truyện audio, podcast nhằm...

    0904.340.664