Hiểu đúng để bảo vệ và phát triển Thương hiệu Quốc gia

Tác giả: Bảo hộ thương hiệu 1065 lượt xem Đăng ngày 27/10/2021

SBLAW giới thiệu bài viết Hiểu đúng để bảo vệ và phát triển Thương hiệu Quốc gia của tác giả Nguyễn Hoài Nam, thạc sỹ luật học, đang công tác tại SBLAW.

Sau đây là nội dung bài viết:

Chương trình Thương hiệu Quốc gia đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt từ năm 2011, Quy chế chương trình được Bộ trưởng Bộ Công thương ban hành từ năm 2012, trải qua gần một thập kỷ, Chương trình đã gặt hái được những thành công nhất định. Tuy nhiên vẫn còn nhiều bất cập cần được tháo gỡ để đưa Thương hiệu Quốc gia Việt Nam phát triển mạnh mẽ và đạt được những thành tựu lớn hơn nữa không chỉ trong phạm vi lãnh thổ Việt Nam mà còn trên thị trường quốc tế.

Thương hiệu được định nghĩa như thế nào?

Hiệp hội Tiếp thị Hoa Kỳ (AMA) định nghĩa một thương hiệu là “tên, thuật ngữ, ký hiệu, biểu tượng hoặc thiết kế hoặc kết hợp giữa chúng nhằm xác định hàng hóa và dịch vụ của một người bán hoặc một nhóm người bán và để phân biệt chúng với những người bán hàng khác.”

Định nghĩa của tổ chức sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO): “Thương hiệu là một dấu hiệu (hữu hình và vô hình) đặc biệt để nhận biết một sản phẩm hàng hoá hay một dịch vụ nào đó được sản xuất hay được cung cấp bởi một cá nhân hay một tổ chức.

Đối với doanh nghiệp, thương hiệu là khái niệm trong người tiêu dùng về sản phẩm, dịch vụ với dấu hiệu của doanh nghiệp gắn lên bề mặt sản phẩm dịch vụ nhằm khẳng định chất lượng và xuất xứ. Thương hiệu là một tài sản vô hình quan trọng và đối với các doanh nghiệp lớn, giá trị thương hiệu của doanh nghiệp chiếm một phần đáng kể trong tổng giá trị của doanh nghiệp”.

Vậy có thể thấy hai yếu tố chính cấu thành nên thương hiệu là Sản phẩm/dịch vụ + Nhãn hiệu = Thương hiệu. Sản phẩm/dịch vụ mà không có nhãn hiệu sẽ không có khả năng phân biệt giữa các sản phẩm/dịch vụ với nhau và ngược lại, nếu chỉ có nhãn hiệu để phân biệt mà sản phẩm/dịch vụ không đủ tốt thì khách hàng cũng không thể so sánh giữa chủ thể kinh doanh này với chủ thể kinh doanh khác được.

Thương hiệu Quốc gia và Chương trình Thương hiệu Quốc gia của Việt Nam

Thương hiệu Quốc gia được hiểu là tên, các ký hiệu, khẩu hiệu, biểu tượng, thiết kế hoặc là tổng hợp những yếu tố trên với mục đích xác định hàng hóa hay dịch vụ của một hay một nhóm nhà cung cấp của một quốc gia để phân biệt với những đối thủ cạnh tranh ở các quốc gia khác.

Chương trình Thương hiệu Quốc gia định nghĩa Thương hiệu Quốc gia là “tập hợp các liên tưởng của cộng đồng về bản sắc và hình ảnh của quốc gia thông qua các đối tượng mà quốc gia đó sở hữu như lịch sử, sự phát triển về kinh tế – xã hội, con người, điều kiện địa lý đặc thù, điểm đến, môi trường kinh doanh, sự vận động và năng động của quốc gia, các giá trị như thân thiện, chất lượng, sáng tạo…

Trong đó, hình ảnh quốc gia là nhận thức của cộng đồng về các dữ liệu quá khứ của quốc gia còn bản sắc quốc gia là nhận thức của cộng đồng về định hướng hình ảnh mong ước của quốc gia đó trong tương lai”.

Theo Quy chế xây dựng và thực hiện chương trình Thương hiệu Quốc gia ban hành kèm theo Quyết định số 984/QĐ-BCT ngày 6/3/2012 của Bộ Công thương: Chương trình Thương hiệu Quốc gia là một chương trình xúc tiến thương mại dài hạn nhằm xây dựng, quảng bá tên thương mại, chỉ dẫn địa lý và nhãn hiệu hàng hóa, dịch vụ của Việt Nam trên thị trường trong và ngoài nước.

Tác giả cho rằng đang có sự định hướng hơi sai lệch trong trường hợp này. Bản chất một thương hiệu, như định nghĩa, là tổng hợp các sản phẩm/dịch vụ và nhãn hiệu để tạo nên một thương hiệu chung cho cả quốc gia để khi nhìn vào đó, bất kể ở đâu người tiêu dùng cũng có thể nhận ra hàng hóa đó có xuất sứ từ Việt Nam, từ đó nâng cao mức độ tin dùng với sản phẩm. Điều này giống như việc gắn mác “Made in Vietnam” lên bất kỳ sản phẩm nào được sản xuất ở Việt Nam. Nhưng nó cần được nâng lên một tầm cao mới mang tầm bản sắc chung và phải được sử dụng thống nhất trên tất cả các mặt hàng.

Sản phẩm chúng ta đã có sản phẩm từ 97 doanh nghiệp (số liệu năm 2018) đã được công nhận Thương hiệu Quốc gia. Nhãn hiệu chúng ta đã có nhãn hiệu “Vietnam Value, hình”. Vậy việc cần làm của Việt Nam bây giờ là tập trung quảng bá các sản phẩm/dịch vụ mang nhãn hiệu “Vietnam Value, hình” nhằm tăng khả năng nhận diện nhãn hiệu, được công chúng trong và ngoài nước đón nhận.

Hình ảnh nhãn hiệu của doanh nghiệp liên tục cần phải được xuất hiện song song với nhãn hiệu “Vietnam Value”. Cùng với đó là chất lượng sản phẩm/dịch vụ cũng phải được nâng cao để duy trì định hướng phát triển chung của thương hiệu Việt Nam.

Vậy, chương trình Thương hiệu Quốc gia cần phải được điều chỉnh theo hướng tập trung quảng bá tên thương mại, chỉ dẫn địa lý và nhãn hiệu hàng hóa, dịch vụ của Việt Nam song song với nhãn hiệu “Vietnam Value, hình” trên thị trường trong và ngoài nước để gây dựng nên một thương hiệu Việt Nam bền vững trong lòng người tiêu dùng.

Làm thế nào để được công nhận là Thương hiệu Quốc gia.

Theo quy định tại Quy chế xây dựng và thực hiện chương trình Thương hiệu Quốc gia: Biểu trưng của Chương trình Thương hiệu Quốc gia (sau đây gọi tắt là Biểu trưng Thương hiệu Quốc gia) có tựa đề Giá trị Việt Nam (Vietnam Value), được trao cho các sản phẩm đáp ứng hệ thống tiêu chí theo quy định tại Quy chế và hướng dẫn cụ thể của Hội đồng Thương hiệu Quốc gia.

Các tiêu chí chủ yếu để sản phẩm tham gia Chương trình được bình chọn mang Biểu trưng Thương hiệu Quốc gia bao gồm:

1. Là kết quả của quy trình sản xuất và quản trị kinh doanh hiện đại, đáp ứng các yêu cầu, quy định của các cơ quan chức năng có thẩm quyền trong từng thời kỳ.

2. Được sản xuất và cung ứng bằng công nghệ tiên tiến, thân thiện môi trường, sử dụng nguyên vật liệu trong nước và có khả năng xuất khẩu và thay thế sản phẩm nhập khẩu.

3. Chất lượng sản phẩm được đảm bảo bằng hệ thống quản lý chất lượng tiên tiến và được công nhận theo các quy định của pháp luật hiện hành.

4. Thiết kế và công năng sử dụng có tính ưu việt và sáng tạo.

5. Thương hiệu sản phẩm được đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam và được sở hữu bởi các doanh nghiệp, tổ chức kinh doanh thành lập tại Việt Nam.

6. Có chiến lược xây dựng, phát triển và bảo vệ thương hiệu; có bộ máy chuyên trách quản trị thương hiệu.

7. Chiếm tỷ trọng lớn trên thị trường nội địa và trong kim ngạch xuất khẩu.

8. Được người tiêu dùng bình chọn.

Việc bình chọn các sản phẩm được mang Biểu trưng Thương hiệu Quốc gia tiến hành hai năm một lần. Căn cứ các quy định của pháp luật liên quan và các tiêu chí chủ yếu quy định tại Quy chế, Hội đồng Thương hiệu Quốc gia xây dựng và áp dụng các tiêu chí cụ thể theo ngành hàng cũng như quy trình bình chọn sản phẩm tham gia Chương trình được mang Biểu trưng Thương hiệu Quốc gia.

Thời hạn sản phẩm được mang Biểu trưng Thương hiệu Quốc gia là hai năm. Kết thúc thời hạn hai năm kể từ ngày Chủ tịch Hội Thương hiệu Quốc gia ký quyết định công nhận, sản phẩm phải được bình chọn lại để được tiếp tục mang Biểu trưng Thương hiệu Quốc gia theo quy định tại Quy chế.

Doanh nghiệp Việt Nam thuộc mọi thành phần kinh tế được thành lập theo quy định của pháp luật có quyền đăng ký sản phẩm của mình tham gia Chương trình.

Bảo vệ và phát triển Thương hiệu Quốc gia.

Để phát triển Thương hiệu Quốc gia cần tập trung đẩy mạnh hai yếu tố chính là xây dựng Thương hiệu Quốc gia và quản lý Thương hiệu Quốc gia để đảm bảo Thương hiệu Quốc gia được sử dụng đúng mục đích, đạt kết quả so với mục tiêu chương trình Thương hiệu Quốc gia đề ra.

Xây dựng Thương hiệu Quốc gia không chỉ là việc của DN mà phải cả cộng đồng, Chính phủ, địa phương, cộng đồng người Việt ở nước ngoài, cả lĩnh vực ngoại giao tới từng người dân trong nước. Ví dụ, chỉ một người dân ứng xử không tốt với khách du lịch thì khách du lịch đã không muốn quay lại Việt Nam. Điều đó liên quan tới cả lĩnh vực đầu tư, du lịch, tổng hợp tất cả các yếu tố.

Xây dựng thương hiệu Việt đã khó, làm thế nào để bảo vệ được thương hiệu Việt lại càng là một bài toán hóc búa hơn. Vẫn đứng dưới góc độ sản phẩm/dịch vụ và nhãn hiệu, Sản phẩm/dịch vụ đủ tốt sẽ khiến cho người tiêu dùng dễ phân biệt với các sản phẩm giả mạo không rõ nguồn gốc hơn, bên cạnh đó nhãn hiệu đủ mạnh sẽ tăng khả năng phân biệt giữa hàng hóa Việt Nam và các đối thủ khác trên thị trường quốc tế. Kết hợp hai yếu tố sản phẩm và nhãn hiệu mạnh chúng ta sẽ có được một cơ chế bảo vệ tự động đối với thương hiệu Việt Nam chính từ ấn tượng khó quên của người tiêu dùng khi sử dụng sản phẩm, dịch vụ.

Điều đương nhiên, các công cụ pháp lý để bảo vệ và phát triển thương hiệu Việt cũng cần phải được lưu tâm và sử dụng một cách có hiệu quả. Có như vậy Thương hiệu Quốc gia mới thực sự tồn tại trong tâm trí của khách hàng. Chiếm được tình yêu của khách hàng là chiếc vương miện quý giá nhất mà mọi thương hiệu muốn hướng tới./.

Tham khảo thêm >> Đăng ký nhãn hiệu, thương hiệu

    Gặp Luật Sư Sở Hữu Trí Tuệ Để Được Tư Vấn

    Bảo hộ Thương hiệu - Sáng chế Kiểu dáng - Nhượng quyền - Xử lý vi phạm

    Bài viết cùng chủ đề:

    Cơ hội nào cho Ngành công nghiệp sáng tạo Việt?
    381 lượt xem 14/08/2026

    Vừa qua, Luật sư Nguyễn Thanh Hà đã có một buổi phỏng vấn với Cục Bản quyền tác giả về việc bảo vệ quyền tác giả đối với các sản phẩm sáng tạo có tận dụng AI trước tỷ lệ bị tẩy chay cao:   Thưa luât sư khoảng trống pháp lý lớn nhất trong...

    Cuộc chiến trên thị trường quảng cáo Việt trong thời đại AI
    445 lượt xem 14/08/2026

    Vừa qua, Luật sư Nguyễn Thanh Hà đã có một buổi phỏng vấn với Cục Bản quyền tác giả về việc bảo hộ quyền tác giả đối với các sản phẩm bị AI “lấy cắp” ý tưởng:   Theo luật sư, luật hiện hành đã có biện pháp nào khi xử lý các hành vi...

    Cách Gen Z hồi sinh nghệ thuật dân tộc
    372 lượt xem 14/08/2026

    Vừa qua, Luật sư Nguyễn Thanh Hà đã có một buổi phỏng vấn với Cục Bản quyền tác giả về việc bảo vệ bản quyền đối với các tác phẩm nghệ thuật truyền thống của các nghệ sĩ trẻ:   Thưa luật sư, thực tế hiện nay việc bảo vệ bản quyền nghệ thuật truyền...

    SBLAW Bảo Hộ Thành Công Kiểu Dáng Công Nghiệp “Xe Tự Hành” Cho TNG
    521 lượt xem 10/07/2026

    Trong xu hướng tự động hóa và chuyển đổi số sản xuất hiện nay, các thiết bị công nghệ như xe tự hành đóng vai trò là “trái tim” vận hành của các nhà máy thông minh. Việc chủ động xác lập quyền sở hữu trí tuệ đối với các thiết kế phần cứng độc...

    Nghĩa vụ trả tiền bản quyền khi sử dụng âm nhạc trong hoạt động kinh doanh
    514 lượt xem 08/07/2026

    Báo Xây dựng có bài phỏng vấn luật sư Nguyễn Thanh Hà, chủ tịch SBLAW về chủ đề Nghĩa vụ trả tiền bản quyền khi sử dụng âm nhạc trong hoạt động kinh doanh. Sau đây chúng tôi trân trọng giới thiệu nội dung bài phỏng vấn. Kính thưa luật sư Nguyễn Thanh Hà, Chủ...

    Vấn đề chế tài đối với hành vi gian lận mã vùng trồng.
    416 lượt xem 02/07/2026

    Luật sư Thanh Hà, chủ tịch SBLAW trả lời Đài tiếng nói Hồ Chí Minh về vấn đề chế tài đối với hành vi gian lận mã vùng trồng, mời các bạn xem nội dung tại đây: Câu hỏi: Thưa luật sư, hành vi mượn hoặc làm giả mã vùng trồng có thể bị xử...

    Bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ là bảo vệ môi trường đổi mới sáng tạo của quốc gia
    372 lượt xem 01/07/2026

    TTXVN có bài phỏng vấn Luật sư Nguyễn Thanh Hà – Chủ tịch SBLAW về nỗ lực của Việt Nam trong thực thi quyền sở hữu trí tuệ. SBLAW trân trọng giới thiệu nội dung bài phỏng vấn: Câu hỏi: Xin ông cho biết đánh giá về nỗ lực của Việt Nam trong thực thi...

    Phạt đến 30 triệu đồng khi chia sẻ bài báo: Hiểu sao cho đúng từ ngày 1/7?
    521 lượt xem 29/06/2026

    Luật sư Nguyễn Thanh Hà – Chủ tịch Công ty luật SBLAW trả lời Báo Xây dựng với chủ đề về Phạt đến 30 triệu đồng khi chia sẻ bài báo: Hiểu sao cho đúng từ ngày 1/7? Sau đây là nội dung trả lời phỏng vấn: Mới đây, Chính phủ đã ban hành Nghị định...

    Thương hiệu Việt ra biển lớn và “cuốn visa” sở hữu trí tuệ
    492 lượt xem 22/06/2026

    Vai trò của SHTT trong việc đưa thương hiệu Việt Nam ra thế giới. Trong kỷ nguyên kinh tế tri thức và hội nhập, “vươn ra biển lớn” không còn là một lựa chọn, mà đã trở thành con đường tất yếu để các doanh nghiệp Việt Nam tự định vị và phát triển. Từ...

    Vụ việc MV Come My Way dưới góc nhìn luật sư
    354 lượt xem 12/06/2026

    Luật sư Nguyễn Thanh Hà chủ tịch công ty luật SBLAW đã trả lời phóng viên về vụ việc MV Come My Way với nội dung sau: Dựa trên những gì Antiantiart (AAA) đã công khai thừa nhận, gồm việc đưa tác phẩm Tàn Chỉ vào moodboard, sau đó “bóc tách cấu kiện, mảng phù...

    Bảo vệ bản quyền trên không gian mạng
    326 lượt xem 12/06/2026

    Luật sư Nguyễn Thanh Hà, chủ tịch SBLAW đã có phần trao đổi cùng VTV4 Đài truyền hình Việt Nam về chủ đề bảo vệ bản quyền trên không gian mạng.  Câu hỏi: Thưa ông/bà, việc Quốc hội thông qua và chính thức đưa vào hiệu lực Luật sửa đổi, bổ sung một số điều...

    Bị Xâm Phạm Nhãn Hiệu: Khi Nào Nên Khởi Kiện Tại Tòa Án Hoặc Trọng Tài?
    415 lượt xem 07/06/2026

    Vấn Nạn Xâm Phạm Nhãn Hiệu: Ngòi Nổ Hủy Diệt Doanh Nghiệp Đăng ký thành công nhãn hiệu mới chỉ là bước khởi đầu. Trong bối cảnh nền kinh tế số và thương mại điện tử phát triển bùng nổ, việc giữ gìn và bảo vệ nhãn hiệu khỏi các hành vi sao chép, làm...

    Luật Sư Bảo Vệ Quyền Sở Hữu Trí Tuệ Trong Các Vụ Án Hình Sự Tại Việt Nam – SBLAW
    348 lượt xem 06/06/2026

    Xu Hướng Hình Sự Hóa Các Vi Phạm Sở Hữu Trí Tuệ Tại Việt Nam Trong vài năm trở lại đây, cục diện bảo hộ tài sản trí tuệ tại Việt Nam đã có bước chuyển dịch mạnh mẽ. Trước đây, khi phát hiện hàng giả, hàng nhái, mạo danh thương hiệu hay vi phạm...

    Khởi Kiện Xâm Phạm Sở Hữu Trí Tuệ: Giải Pháp Cột Lõi Bảo Vệ Doanh Nghiệp Tại Tòa
    432 lượt xem 06/06/2026

    Khi Bản Quyền Và Thương Hiệu Bị Đánh Cắp: Đã Đến Lúc Lên Tiếng Trước Tòa Án Trong nền kinh tế tri thức, tài sản sở hữu trí tuệ (SHTT) bao gồm: nhãn hiệu, bản quyền tác giả, sáng chế và bí mật kinh doanh chính là dòng máu nuôi sống doanh nghiệp. Tuy nhiên,...

    Luật sư Nguyễn Thanh Hà tham gia bào chữa trong vụ án hình sự về Sở hữu trí tuệ
    359 lượt xem 06/06/2026

    Trong bối cảnh nền kinh tế số phát triển vượt bậc, các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) ngày càng tinh vi và có xu hướng hình sự hóa mạnh mẽ. Mới đây, Luật sư Nguyễn Thanh Hà – Chủ tịch Công ty Luật TNHH SB Law (SBLAW) đã chính thức...

    Những điểm mới về quản trị tài sản sở hữu trí tuệ trong luật sở hữu trí tuệ năm 2025.
    317 lượt xem 06/06/2026

    Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi năm 2025 đã chính thức có hiệu lực từ ngày 01/04/2026. Nếu như các lần sửa đổi trước đây của Luật SHTT chủ yếu tập trung vào các vấn đề liên quan đến xác lập quyền và thực thi quyền nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn cũng...

    0904.340.664