Đừng nghĩ bỏ tiền thuê thiết kế logo, làm website thì nghiễm nhiên bạn sở hữu toàn bộ bản quyền. Đọc ngay bài viết để tránh bẫy pháp lý và bảo vệ tài sản doanh nghiệp.
“Tôi bỏ tiền ra thuê nhân viên hoặc freelancer vẽ logo, làm website cho công ty, thì nghiễm nhiên toàn bộ bản quyền là của tôi!” – Nếu bạn đang là một chủ doanh nghiệp và có suy nghĩ như vậy, hãy cực kỳ cẩn thận.
Trong hơn 20 năm giải quyết các tranh chấp Sở hữu trí tuệ, tôi đã chứng kiến không ít kịch bản “dở khóc dở cười”. Nhiều doanh nghiệp đang kinh doanh yên ổn, bỗng một ngày “đứng hình” khi bị chính người thiết kế cũ quay lại kiện vi phạm bản quyền, đòi bồi thường số tiền lên đến hàng trăm triệu đồng, thậm chí ép phải gỡ bỏ toàn bộ bộ nhận diện thương hiệu.
Để không tự biến mình thành nạn nhân tiếp theo của cái bẫy pháp lý này, bạn bắt buộc phải hiểu rõ bản chất của Luật sở hữu trí tuệ. Một tác phẩm sáng tạo luôn bao gồm hai loại quyền hoàn toàn tách biệt: Quyền nhân thân và Quyền tài sản.
- Phân biệt Quyền nhân thân & Quyền tài sản: Ai mới là chủ thực sự?
Sự nhầm lẫn giữa hai khái niệm này chính là nguồn cơn của mọi cuộc tranh chấp. Khi bạn xuống tiền thuê một bên thứ ba thiết kế, luật quy định rất rõ ràng:
Thứ nhất: Quyền nhân thân (Luôn thuộc về người thiết kế)
Dù bạn có trả bao nhiêu tiền đi chăng nữa, người trực tiếp đặt bút vẽ logo hay lập trình website vẫn mãi mãi là tác giảcủa tác phẩm đó.
- Họ nắm giữ quyền nhân thân – một loại quyền gắn liền với cá nhân và không thể chuyển nhượng, không thể mua bán bằng tiền.
- Điều này đồng nghĩa với việc họ có quyền đứng tên tác giả trên tác phẩm, và bạn không thể tự ý nhận mình là người sáng tạo ra cái logo đó.
Thứ hai: Quyền tài sản (Sẽ thuộc về bạn – Nếu làm đúng cách)
Tin vui là, vì bạn (hoặc công ty của bạn) là bên đầu tư tài chính, chi trả toàn bộ chi phí để tạo ra tác phẩm, nên bạn sẽ giữ vai trò là chủ sở hữu quyền tác giả đối với phần Quyền tài sản.
Đặc quyền của bạn: Bạn có toàn quyền sử dụng, sửa đổi, nhân bản, phân phối và đưa logo, website đó đi khai thác thương mại để kiếm tiền mà không cần phải xin phép hay trả thêm bất kỳ khoản phí nào cho người thiết kế (trừ khi có thỏa thuận khác).

- Quy trình 2 bước “bỏ túi” giúp doanh nghiệp dập tắt mọi tranh chấp
Hiểu luật thôi chưa đủ, bạn phải biết cách biến luật thành vũ khí bảo vệ mình. Dưới đây là quy trình 2 bước xương máu mà bất kỳ CEO hay Founder nào cũng phải nằm lòng trước khi nghiệm thu bất kỳ sản phẩm thiết kế nào:
Bước 1: Ký kết hợp đồng bằng văn bản (Quy định rõ việc chuyển giao)
Tuyệt đối không làm việc chỉ dựa trên “tin nhắn Facebook”, “Zalo” hay thỏa thuận miệng. Hãy luôn có một Hợp đồng thiết kế/Hợp đồng thuê mướn lao động bằng văn bản rõ ràng.
Trong hợp đồng, phải có điều khoản quy định rõ: Sau khi hoàn thành và thanh toán, toàn bộ “Quyền tài sản” của tác phẩm sẽ được chuyển giao hoàn toàn và vô điều kiện cho công ty của bạn.
Bước 2: Đăng ký quyền tác giả ngay lập tức tại Cục Bản quyền tác giả
Sau khi đã có sản phẩm và hợp đồng chuyển giao, hãy dùng chính các giấy tờ này làm căn cứ để nộp hồ sơ đăng ký bản quyền ngay lập tức tại Cục Bản quyền tác giả. Hãy đảm bảo rằng trên Giấy chứng nhận sẽ ghi rõ:
- Tác giả: Tên của Freelancer / Nhân viên thiết kế.
- Chủ sở hữu: Tên công ty của bạn.
Tạm kết: Đừng để “mất bò mới lo làm chuồng”
Tờ Giấy chứng nhận bản quyền tác giả chính là “vũ khí tối thượng” giúp bạn dập tắt ngay từ trong trứng nước mọi ý định tranh chấp hay đòi thêm tiền từ phía người thiết kế cũ.
Chi phí để làm một bản hợp đồng chặt chẽ và đăng ký bản quyền ban đầu chỉ chiếm một phần rất nhỏ so với số tiền bạn bỏ ra để chạy quảng cáo, làm thương hiệu. Đừng vì một chút chủ quan mà dâng tặng công sức kinh doanh nhiều năm trời cho người khác. Hãy bảo vệ tài sản trí tuệ của mình một cách thông thái ngay hôm nay!
