Thời hạn bảo hộ bản quyền là một trong những vấn đề được rất nhiều tác giả và doanh nghiệp quan tâm khi khai thác thương mại các sản phẩm sáng tạo. Liệu một tác phẩm khi đã được đăng ký có được bảo hộ vĩnh viễn hay có thời hạn cụ thể theo quy định pháp luật? Để làm rõ nội dung này, chúng tôi đã có cuộc trao đổi ngắn với Luật sư chuyên sâu về Sở hữu trí tuệ.

Câu hỏi: Thưa Luật sư, việc đăng ký và bảo vệ bản quyền có hạn định hay không, hay một tác phẩm khi được tạo ra sẽ được bảo hộ mãi mãi?
Luật sư: Theo quy định pháp luật Việt Nam hiện hành, việc bảo hộ bản quyền có hạn định cụ thể. Thời hạn bảo hộ này dài hay ngắn sẽ phụ thuộc vào loại quyền (quyền nhân thân hay quyền tài sản) cũng như từng loại hình tác phẩm cụ thể.
Câu hỏi: Luật sư có thể phân tích rõ hơn về thời hạn bảo hộ đối với nhóm Quyền nhân thân của tác giả không?
Luật sư: Căn cứ theo Khoản 1 Điều 27 Luật Sở hữu trí tuệ, các quyền nhân thân bao gồm: quyền đặt tên cho tác phẩm, quyền đứng tên thật hoặc bút danh trên tác phẩm và quyền bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm sẽ được bảo hộ vô thời hạn (trừ quyền công bố tác phẩm). Điều này có nghĩa là tên tuổi và sự toàn vẹn tác phẩm của tác giả luôn được pháp luật tôn trọng vĩnh viễn, ngay cả khi tác giả đã qua đời rất lâu.
Câu hỏi: Vậy còn Quyền tài sản và quyền công bố tác phẩm thì có thời hạn bảo hộ được tính như thế nào, thưa Luật sư?
Luật sư: Đối với Quyền tài sản và quyền công bố (Căn cứ Khoản 2 Điều 27 Luật Sở hữu trí tuệ), thời hạn bảo hộ được chia thành 2 nhóm chính:
- Nhóm 1: Tác phẩm điện ảnh, nhiếp ảnh, mỹ thuật ứng dụng và tác phẩm khuyết danh có thời hạn bảo hộ là 75 năm kể từ khi tác phẩm được công bố lần đầu tiên. Trường hợp các tác phẩm này chưa được công bố trong thời hạn 25 năm kể từ khi định hình thì thời hạn bảo hộ là 100 năm kể từ khi định hình.
- Nhóm 2: Các loại tác phẩm khác (như sách, tác phẩm âm nhạc, chương trình máy tính…) sẽ được bảo hộ suốt cuộc đời tác giả + 50 năm tiếp theo năm tác giả chết. Trường hợp tác phẩm có đồng tác giả thì thời hạn bảo hộ 50 năm sẽ tính từ sau năm đồng tác giả cuối cùng qua đời.
Câu hỏi: Thưa Luật sư, điều gì sẽ xảy ra khi một tác phẩm đã hết thời hạn bảo hộ theo quy định?
Luật sư: Khi hết thời hạn bảo hộ nêu trên, tác phẩm sẽ thuộc về công chúng. Lúc này, bất kỳ cá nhân hay tổ chức nào cũng có quyền sử dụng tác phẩm mà không cần phải xin phép hay trả tiền bản quyền/thù lao cho chủ sở hữu cũ. Tuy nhiên, họ vẫn phải tôn trọng các quyền nhân thân vô thời hạn của tác giả như không được mạo danh tác giả hay cắt xén, xuyên tạc tác phẩm.
Câu hỏi: Lời khuyên của Luật sư dành cho các doanh nghiệp khi khai thác các tác phẩm sáng tạo là gì?
Luật sư: Các doanh nghiệp cần nắm rõ mốc thời gian bảo hộ của từng loại hình tác phẩm để lên kế hoạch khai thác thương mại hiệu quả, tránh vi phạm bản quyền đối với các tác phẩm còn trong thời hạn bảo hộ, hoặc chủ động tận dụng các tác phẩm đã thuộc về công chúng để sáng tạo phát triển thêm.
