Đăng ký nhãn hiệu tại Mỹ, Nhật rồi thì khi kinh doanh tại Việt Nam có cần đăng ký lại không? Tìm hiểu ngay nguyên tắc “tính lãnh thổ” để không bị mất trắng thương hiệu.
Trong suốt 20 năm làm nghề tư vấn Sở hữu trí tuệ, có một câu hỏi mà tôi nhận được từ rất nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các công ty chuyên xuất nhập khẩu hoặc các Local Brand đang có ý định “lội ngược dòng” mang hàng từ nước ngoài về nước kinh doanh:
“Tôi đã bỏ rất nhiều tiền để đăng ký độc quyền nhãn hiệu ở Mỹ và Nhật Bản rồi. Vậy khi mang hàng về Việt Nam kinh doanh, thương hiệu của tôi có tự động được bảo vệ không?”
Câu trả lời của tôi luôn là: Hoàn toàn KHÔNG! Và nếu bạn cũng đang có suy nghĩ này, hãy dừng lại ngay trước khi quá muộn.
1. Nguyên tắc “Bất di bất dịch”: Nhãn hiệu có tính lãnh thổ
Nhiều chủ doanh nghiệp thường nhầm lẫn rằng, một khi nhãn hiệu đã được chấp thuận tại các quốc gia khắt khe như Mỹ (USPTO) hay Nhật Bản (JPO) thì nó sẽ có “quyền lực quốc tế”, đi đâu cũng được công nhận.
Sự thật pháp lý là: Nhãn hiệu có tính lãnh thổ (Territoriality principle). Văn bằng bảo hộ do quốc gia nào cấp thì chỉ có giá trị pháp lý duy nhất trong phạm vi đường biên giới của quốc gia đó.
Nếu nhãn hiệu của bạn được bảo hộ ở Mỹ, bạn có quyền độc quyền chống hàng giả ở Mỹ. Nhưng khi bạn mang sản phẩm đó về Việt Nam, về mặt pháp lý tại thị trường Việt Nam, thương hiệu của bạn vẫn đang ở trạng thái “vô chủ” nếu chưa nộp đơn lên cơ quan sở tại.
2. Kịch bản “Vỡ mộng” khi chủ quan không đăng ký tại Việt Nam
Việc thả nổi nhãn hiệu tại thị trường Việt Nam chỉ vì cậy mình đã có bằng ở nước ngoài sẽ dẫn đến những hậu quả cực kỳ thảm khốc:
-
Bị đối thủ “nẫng tay trên”: Tại Việt Nam, Cục Sở hữu trí tuệ áp dụng nguyên tắc “First to File” (Ai nộp đơn trước thì được cấp bằng trước). Một đại lý hoặc đối thủ cạnh tranh hoàn toàn có thể âm thầm đi đăng ký trước cái tên đó tại Việt Nam.
-
Từ chủ thể hóa nạn nhân: Khi đối thủ đã cầm trong tay Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu tại Việt Nam, họ có quyền gửi đơn yêu cầu Quản lý thị trường thu giữ hàng hóa của bạn, chặn đường nhập khẩu, thậm chí kiện bạn ngược lại vì tội xâm phạm nhãn hiệu của… chính họ.
3. Giải pháp pháp lý: 2 con đường bảo hộ nhãn hiệu tại Việt Nam
Để bảo vệ khối tài sản trí tuệ này một cách hợp pháp khi kinh doanh tại Việt Nam, doanh nghiệp của bạn có 2 lựa chọn cụ thể:
Con đường 1: Nộp đơn trực tiếp tại Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam
Đây là phương thức truyền thống. Doanh nghiệp (hoặc thông qua Đại diện sở hữu trí tuệ) lập hồ sơ và nộp trực tiếp tại Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam. Phương thức này phù hợp nếu bạn chỉ tập trung kinh doanh cốt lõi tại thị trường trong nước.
Con đường 2: Nộp đơn quốc tế thông qua Hệ thống Madrid
Vì bạn đã có đơn hoặc bằng nhãn hiệu tại Mỹ hoặc Nhật Bản (đều là các nước thành viên của Hệ thống Madrid giống như Việt Nam), bạn có thể nộp một đơn quốc tế duy nhất từ nước sở tại và “chỉ định” Việt Nam là quốc gia muốn mở rộng bảo hộ.
4. So sánh 2 phương thức đăng ký bảo hộ nhãn hiệu
Để giúp bạn dễ dàng lựa chọn phương án tối ưu chi phí và thời gian, hãy tham khảo bảng so sánh dưới đây:
| Tiêu chí | Nộp trực tiếp tại Việt Nam | Nộp qua Hệ thống Madrid |
| Hồ sơ yêu cầu | Bằng tiếng Việt, tuân thủ form mẫu của Cục SHTT Việt Nam. | Dùng chung một form quốc tế bằng tiếng Anh/Pháp/Tây Ban Nha. |
| Nơi nộp hồ sơ | Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam. | Cơ quan SHTT nước sở tại (Ví dụ: USPTO của Mỹ) để chuyển tiếp. |
| Chi phí ban đầu | Thấp hơn nếu chỉ đăng ký tại 1 quốc gia (Việt Nam). | Tiết kiệm hơn nếu muốn đăng ký đồng thời nhiều nước một lúc. |
| Quản lý văn bằng | Theo dõi độc lập theo luật Việt Nam. | Quản lý tập trung tất cả các nước qua 1 mã số duy nhất. |
Tạm kết: Đừng để “mất bò mới lo làm chuồng”
Thương trường là chiến trường, và nhãn hiệu chính là vũ khí, là lá chắn bảo vệ doanh nghiệp. Đừng để hàng tỷ đồng chi phí sản xuất, marketing và công sức xây dựng uy tín ở nước ngoài bay màu tại thị trường Việt Nam chỉ vì sự chậm trễ trong khâu pháp lý.
Hãy rà soát lại ngay danh mục tài sản trí tuệ của mình và tiến hành nộp đơn bảo hộ tại Việt Nam càng sớm càng tốt. Nếu bạn cần tư vấn lộ trình nộp đơn tối ưu nhất cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu, hãy liên hệ với chúng tôi ngay hôm nay!
