‘Cần tư duy lại về việc quản trị tài sản là các tác phẩm biểu diễn’

Tác giả: Bảo hộ thương hiệu 230 lượt xem Đăng ngày 19/08/2026
APPA có thể làm gì để bảo vệ quyền, làm gì để giúp tăng cường hiệu quả tuân thủ thực thi quyền/nghĩa vụ của hội viên là các nghệ sĩ biểu diễn; cũng như, cá nhân mỗi nghệ sĩ phải làm gì để bảo vệ quyền của chính mình với tư cách là một chủ thể sáng tạo nghệ thuật.

Vừa qua, tại Hà Nội, Hội bảo vệ quyền của nghệ sĩ biểu diễn âm nhạc Việt Nam (APPA) đã tổ chức Hội thảo với chủ đề “Vi phạm quyền liên quan & tiếng nói nghệ sĩ”.

NSND Thanh Hoa – Chủ tịch APPA phát biểu khai mạc Hội thảo.
NSND Thanh Hoa – Chủ tịch APPA phát biểu khai mạc Hội thảo

Tại Hội thảo, Chủ tịch APPA NSND Thanh Hoa nhận định, thời gian qua APPA đã đạt được nhiều thành tựu nhất định trong hoạt động của hội trên các lĩnh vực: tập hợp, đoàn kết các nghệ sĩ hoạt động trong lĩnh vực biểu diễn âm nhạc; hợp tác, hỗ trợ nhau để thúc đẩy phát triển sản phẩm âm nhạc, góp phần thúc đẩy sáng tạo, phổ biến các giá trị âm nhạc và tinh hoa âm nhạc thế giới tới công chúng; hỗ trợ phát hành để đưa tác phẩm tới công chúng một cách thuận lợi.

Tuy nhiên, theo Chủ tịch APPA, thời gian qua, có nhiều nghệ sĩ bị vướng vào vòng lao lý, khiến nhiều anh chị em nghệ sĩ hoang mang. Đây là lúc cần thiết để các nghệ sĩ trấn tĩnh lại, rà soát lại toàn bộ việc tuân thủ các quyền và nghĩa vụ của mình đối với các tác phẩm âm nhạc đã được hình thành qua ghi âm ghi hình và quá trình lan tỏa tới công chúng qua các kênh, các nền tảng của bên trung gian.

Cũng theo Chủ tịch APPA, bối cảnh mới hiện nay đang đặt ra đòi hỏi rất lớn đối với các tổ chức hội có chức năng bảo vệ quyền tập thể của hội viên, trong đó có APPA – Hội bảo vệ quyền của nghệ sĩ biểu diễn âm nhạc Việt Nam, xoay quanh các vấn đề: APPA có thể làm gì để bảo vệ quyền, làm gì để giúp tăng cường hiệu quả tuân thủ thực thi quyền/nghĩa vụ của hội viên là các nghệ sĩ biểu diễn; cũng như, cá nhân mỗi nghệ sĩ phải làm gì để bảo vệ quyền của chính mình với tư cách là một chủ thể sáng tạo nghệ thuật.

LS Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch hãng luật SB Law phát biểu tại hội thảo.
LS Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch hãng luật SB Law phát biểu tại hội thảo.


Từ góc độ pháp lý, LS Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch hãng luật SB Law nêu ý kiến, có lẽ đã đến lúc các nghệ sĩ biểu diễn cần tư duy lại về việc quản trị tài sản là các tác phẩm biểu diễn của mình.

LS Nguyễn Thanh Hà cho biết: “Về mặt nguyên tắc pháp lý, khi một sản phẩm âm nhạc được khai thác thương mại, thị trường phải thanh toán đầy đủ cho 3 lớp quyền độc lập: Quyền đối với tác phẩm dành cho nhạc sĩ sáng tác, quyền liên quan của nghệ sĩ biểu diễn (gồm ca sĩ, nhạc công) và quyền liên quan của nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình. Nếu quy đổi một cách định lượng cơ bản, trong tổng giá trị bản quyền phát sinh, người sáng tác hưởng 50%, nghệ sĩ biểu diễn hưởng 25% và nhà sản xuất bản ghi hưởng 25%”.

Thực tế tại Việt Nam nhiều năm qua cho thấy công tác thu chi trả bản quyền cho nhóm tác giả sáng tác đã được triển khai tương đối tốt và đạt nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, quyền lợi tài chính của lực lượng biểu diễn gồm ca sĩ hát, nhạc công thu âm hay các nghệ sĩ tham gia vào bản ghi lại thường bị bỏ ngỏ hoặc nhận về phần thu nhập chưa tương xứng. Nhiều nghệ sĩ chỉ nhận thù lao biểu diễn ban đầu mà không hề hay biết mình có quyền hưởng tiền thu phí từ việc tái sử dụng bản ghi đó trên các nền tảng thương mại.

Theo LS Nguyễn Thanh Hà, sự ra đời và vận hành chủ động của APPA cùng Trung tâm bảo vệ quyền nghệ sĩ, kết hợp với các công cụ công nghệ quản lý tập trung, sẽ là mảnh ghép rất quan trọng. Điều này giúp thu đúng, thu đủ và phân phối minh bạch phần quyền liên quan vốn đang bị thất thoát rất lớn của nghệ sĩ.

Các đại biểu tham dự hội thảo.
Các đại biểu tham dự hội thảo.

LS Nguyễn Thanh Hà gợi mở ba vấn đề mới mà thị trường và cơ quan quản lý cần tính đến trong giai đoạn tới: Một là, minh bạch hóa cơ sở dữ liệu và truy xuất nguồn gốc quyền: Đã đến lúc thị trường âm nhạc Việt Nam cần áp dụng hợp đồng số hóa và tích hợp mã định danh bản ghi. Khi một bản nhạc được phát lên, hệ thống công nghệ phải tự động nhận diện được bài hát đó thuộc về nhạc sĩ nào, ca sĩ nào biểu diễn và nhà sản xuất nào nắm giữ bản ghi. Việc đối soát tự động với dữ liệu của các nền tảng xuyên biên giới sẽ loại bỏ hoàn toàn các tranh chấp thủ công không đáng có.

Hai là, chuẩn bị hành lang pháp lý ứng phó với Trí tuệ nhân tạo (AI): AI đang tạo ra thách thức trực tiếp đối với người biểu diễn. Các công nghệ sao chép giọng hát (clone voice), sử dụng giọng hát nghệ sĩ để huấn luyện mô hình AI hay tạo ra nghệ sĩ ảo đang xuất hiện ngày càng nhiều. Chúng ta cần sớm có khung pháp lý quy định rõ việc khai thác dữ liệu giọng hát, hình ảnh và danh tính số của người biểu diễn phải có sự chấp thuận và được trả thù lao tương xứng.

Ba là, kiểm soát dòng tiền vi phạm: Thay vì chỉ đi gỡ các clip vi phạm trên mạng, cơ chế phối hợp liên ngành cần đánh thẳng vào dòng tiền doanh thu. Các đơn vị quảng cáo và cổng thanh toán trung gian không được phép phân phối tiền cho các trang web hay tài khoản nằm trong danh sách vi phạm bản quyền. Khi nguồn thu bị chặn, hành vi vi phạm sẽ tự động suy giảm.

Theo Tạp chí điện tử Kinh doanh và Phát triển

    Gặp Luật Sư Sở Hữu Trí Tuệ Để Được Tư Vấn

    Bảo hộ Thương hiệu - Sáng chế Kiểu dáng - Nhượng quyền - Xử lý vi phạm

    Bài viết cùng chủ đề:

    SBLAW TƯ VẤN ĐĂNG KÝ THÀNH CÔNG BẢN QUYỀN TÁC PHẨM MỸ THUẬT ỨNG DỤNG “HÌNH THỨC THỂ HIỆN THIẾT KẾ, TRANG TRÍ TRÊN CON NGỰA MÃ MÂY”
    174 lượt xem 15/10/2026

    Việc đăng ký bản quyền tác phẩm mỹ thuật ứng dụng là phương tiện pháp lý quan trọng nhằm bảo vệ tối đa quyền lợi của tác giả và chủ sở hữu tác phẩm. Thông qua việc cấp Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả, cơ quan nhà nước công nhận sự sáng tạo...

    SBLaw giải đáp về các giải pháp giúp hạn chế rủi ro tranh chấp bản quyền
    145 lượt xem 07/10/2026

    Câu hỏi: Thưa luật sư, để tránh rơi vào những vụ tranh chấp hay kiện tụng kéo dài, cá nhân và doanh nghiệp nên áp dụng những giải pháp gì ngay từ đầu? Luật sư: Để giảm thiểu tối đa rủi ro tranh chấp bản quyền, bạn nên chủ động thực hiện 4 giải pháp...

    SBLaw giải đáp cho Câu hỏi về thời hạn giải quyết vụ án tranh chấp bản quyền
    136 lượt xem 07/10/2026

    Câu hỏi: Thưa luật sư, vụ kiện bộ truyện Thần Đồng Đất Việt kéo dài tới hơn chục năm. Vậy pháp luật có quy định thời hạn cụ thể cho việc thụ lý và giải quyết một vụ án tranh chấp bản quyền không? Luật sư: Pháp luật có quy định thời hạn rất rõ...

    BẢO VỆ BẢN QUYỀN CÓ HẠN ĐỊNH KHÔNG? BẢO HỘ TRONG BAO LÂU?
    204 lượt xem 07/10/2026

    Thời hạn bảo hộ bản quyền là một trong những vấn đề được rất nhiều tác giả và doanh nghiệp quan tâm khi khai thác thương mại các sản phẩm sáng tạo. Liệu một tác phẩm khi đã được đăng ký có được bảo hộ vĩnh viễn hay có thời hạn cụ thể theo quy...

    NHỮNG RỦI RO PHÁP LÝ LỚN KHÔNG NÊN BỎ QUA KHÔNG ĐĂNG KÝ BẢN QUYỀN
    186 lượt xem 07/10/2026

    Mặc dù Luật Sở hữu trí tuệ quy định quyền tác giả tự động phát sinh từ khi tác phẩm được sáng tạo, nhiều cá nhân và doanh nghiệp vẫn chọn cách không đăng ký bản quyền vì cho rằng không bắt buộc. Vậy thực tế việc không đăng ký sẽ đối mặt với những...

    SBLaw giải đáp cho Câu hỏi về thời điểm nên giải quyết tranh chấp bản quyền ra tòa án
    117 lượt xem 07/10/2026

    Câu hỏi: Thưa luật sư, khi phát hiện bị vi phạm bản quyền thì ở thời điểm nào hoặc trong điều kiện gì chúng tôi nên quyết định khởi kiện ra Tòa án? Luật sư:Việc khởi kiện ra Tòa án tốn khá nhiều thời gian và chi phí, nên chủ sở hữu hoặc tác giả...

    SBLaw giải đáp cho khách về các hành vi vi phạm bản quyền và việc sử dụng hình ảnh trên mạng
    121 lượt xem 07/10/2026

    Câu hỏi: Thưa luật sư, những hành động cụ thể nào thì bị xem là vi phạm bản quyền? Luật sư: Theo Điều 28 Luật Sở hữu trí tuệ, các hành vi xâm phạm quyền tác giả phổ biến bao gồm: Chiếm đoạt hoặc mạo danh tác giả. Công bố, sao chép, phân phối hoặc...

    ĐĂNG KÝ BẢN QUYỀN: CÓ BẮT BUỘC KHÔNG VÀ NHỮNG TÁC PHẨM NÀO RẤT CẦN ĐĂNG KÝ?
    199 lượt xem 07/10/2026

    Đăng ký bản quyền là một bước quan trọng để bảo vệ thành quả sáng tạo cũng như tài sản trí tuệ của doanh nghiệp và cá nhân. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thắc mắc xung quanh việc liệu quy định pháp luật có bắt buộc mọi tác phẩm đều phải đăng ký hay không,...

    BẢO VỆ QUYỀN TÁC GIẢ: NÊN HỂU LÀ BẢO VỆ BẢN QUYỀN HAY TÁC QUYỀN?
    237 lượt xem 07/10/2026

    Trong đời sống xã hội và kinh doanh, chúng ta thường nghe rất nhiều đến cụm từ “bảo vệ quyền tác giả”. Tuy nhiên, không ít người vẫn băn khoăn liệu khái niệm này thực chất là bảo vệ “bản quyền” hay “tác quyền”, và hai khái niệm này khác nhau như thế nào về...

    SBLaw tư vấn cho khách về việc phát sinh tranh chấp dù đã đăng ký bản quyền
    122 lượt xem 07/10/2026

    Câu hỏi: Thưa luật sư, tác phẩm đã đăng ký bản quyền và được cấp Giấy chứng nhận rồi thì tại sao vẫn xảy ra tranh chấp gay gắt vậy ạ? Luật sư:. Nguyên nhân chính là do cơ quan nhà nước cấp Giấy chứng nhận dựa trên sự kê khai và cam kết của...

    HIỂU ĐÚNG VỀ BẢN QUYỀN TẠI VIỆT NAM: PHÂN LOẠI VÀ CÁC QUY ĐỊNH PHÁP LÝ CẦN BIẾT
    118 lượt xem 07/10/2026

    Bản quyền (quyền tác giả) đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc bảo vệ thành quả sáng tạo của cá nhân cũng như tài sản trí tuệ của doanh nghiệp. Tuy nhiên, không phải ai cũng nắm rõ các tiêu chí phân loại và phạm vi bảo hộ của pháp luật hiện hành....

    Nhầm Lẫn Phổ Biến Giữa “Bản Quyền” Và “Tác Quyền”: Góc Nhìn Pháp Lý Từ Luật Sư
    125 lượt xem 07/10/2026

    Trong đời sống hằng ngày cũng như trên các phương tiện truyền thông, chúng ta rất thường xuyên bắt gặp hai thuật ngữ “bản quyền” và “tác quyền”. Dù được sử dụng phổ biến, không ít người vẫn thắc mắc liệu hai khái niệm này có sự phân biệt rõ ràng về mặt pháp lý...

    SBLaw tư vấn cho khách về quyền thừa kế tác phẩm khi qua đời
    108 lượt xem 07/10/2026

    Câu hỏi: Thưa luật sư, cho tôi hỏi: Nếu một tác giả đã qua đời thì bản quyền đối với các tác phẩm của họ có còn giá trị pháp lý không? Luật sư: Khi tác giả qua đời, bản quyền đối với tác phẩm vẫn còn nguyên giá trị pháp lý. Tác phẩm không...

    Đăng Ký Bản Quyền Tác Phẩm Âm Nhạc: Nhạc nền 4Corn số 1. Bảo Vệ Trọn Vẹn Giá Trị Sáng Tạo Người Nghệ Sĩ
    270 lượt xem 01/10/2026

    Trong kỷ nguyên kỹ thuật số, nhạc nền (background music/soundtrack) đóng vai trò then chốt tạo nên nhận diện thương hiệu cho các sản phẩm truyền thông, phim ảnh, quảng cáo và nội dung đa phương tiện. Tác phẩm “Nhạc nền 4Corn số 1” không chỉ là một bản phối giai điệu đơn thuần mà...

    SBLAW HOÀN TẤT ĐĂNG KÝ QUYỀN TÁC GIẢ CHO TÁC GIẢ HÀN QUỐC TẠI VIỆT NAM
    243 lượt xem 01/10/2026

    Một tác phẩm được tạo ra không chỉ mang giá trị sáng tạo mà còn có thể trở thành tài sản có giá trị về mặt kinh tế. Khi tác phẩm được đưa vào khai thác, việc xác định và bảo vệ quyền của tác giả, chủ sở hữu là vấn đề cần được quan...

    Đăng ký bản quyền tác phẩm mỹ thuật ứng dụng: Hình thức thể hiện nhân vật Space Neko Coco. Thành công dưới sự đồng hành của SBLAW
    290 lượt xem 01/10/2026

    Thị trường Việt Nam mở ra tiềm năng kinh doanh vượt trội cho các tác giả và doanh nghiệp quốc tế, nhưng cũng đặt ra thách thức lớn về bảo hộ sở hữu trí tuệ trước các hành vi sao chép trái phép. Đăng ký bản quyền không chỉ đơn thuần là hoàn thiện thủ...

    0904.340.664