AI và tác phẩm âm nhạc, bản quyền thuộc về ai?

Tác giả: Bảo hộ thương hiệu 508 lượt xem Đăng ngày 11/04/2026

Luật sư Đào Thu Trang, từ công ty luật SBLAW đã có phần trả lời phỏng vấn kênh VTV1 Đài truyền hình Việt Nam về chủ đề AI và tác phẩm âm nhạc, vấn đề bản quyền là gì?

Chúng tôi trân trọng giới thiệu nội dung bài phỏng vấn:

Câu hỏi: Pháp luật hiện hành đang gặp thách thức ra sao với nhạc AI ở khía cạnh xác định tác phẩm?

Thách thức lớn nhất là pháp luật hiện hành chỉ công nhận tác phẩm do con người sáng tạo. Trong khi đó, nhạc AI làm mờ ranh giới giữa con người và máy, khiến việc xác định một sản phẩm có phải là ‘tác phẩm’ hay không trở nên rất khó. Theo luật, tác phẩm phải do tác giả trực tiếp sáng tạo bằng lao động trí tuệ của mình. Với AI, sản phẩm được tạo ra dựa trên việc tính toán xác suất từ hàng triệu dữ liệu có sẵn. Vậy đâu là ranh giới giữa “sáng tạo mới” và “xào nấu” dữ liệu? Do đó, khó xác định tác phẩm mới có đủ tính nguyên gốc hay không hay chỉ là biến thể của các tác phẩm đã tồn tại.

Câu hỏi: Mời luật sư cho biết theo Luật Sở hữu trí tuệ hiện hành, nếu người dùng sử dụng AI để tạo ra một bản nhạc hoàn chỉnh từ các câu lệnh, người đó có được công nhận là tác giả/chủ sở hữu quyền tác giả không?

Theo Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam, tác giả phải là con người trực tiếp sáng tạo. Vì vậy, nếu người dùng chỉ nhập lệnh để AI tự tạo nhạc, thì khả năng cao không được công nhận là tác giả. Tuy nhiên, nếu có sự can thiệp sáng tạo đáng kể, họ vẫn có thể được xem xét.

 

Câu hỏi: Pháp luật về bản quyền đang gặp thách thức gì trong cơ chế thực thi đối với các sản phẩm âm nhạc AI?

Khó khăn lớn trong thực thi là rất khó phát hiện và chứng minh vi phạm. Nhạc AI có thể tạo ra hàng loạt, dễ biến đổi, và khó truy vết nguồn dữ liệu huấn luyện, nên việc xử lý xâm phạm bản quyền trở nên phức tạp hơn nhiều.

Để kiện một sản phẩm nhạc AI, bạn phải chứng minh nó “sao chép” tác phẩm của bạn. Nhưng AI thường “học” phong cách, thứ mà luật pháp hiện nay chưa bảo hộ rõ ràng. Khi vi phạm xảy ra, ai sẽ chịu trách nhiệm? Người viết câu lệnh, công ty phát triển AI, hay nền tảng đăng tải? Hiện chưa có cơ chế phân định trách nhiệm rõ ràng cho các thực thể này.

Câu hỏi: Đâu là những rủi ro pháp lý người dùng có thể gặp phải khi sản xuất và kinh doanh nhạc AI?

Người dùng có thể đối mặt với 3 rủi ro chính:
– Một là, xâm phạm dữ liệu đầu vào: Bản nhạc AI có thể chứa đựng những phân đoạn quá giống với một tác phẩm đang được bảo hộ, dẫn đến nguy cơ bị kiện xâm phạm quyền tác giả.

-Hai là rủi ro về Quyền liên quan: Đặc biệt là các sản phẩm AI Cover (sử dụng giọng hát của ca sĩ nổi tiếng). Đây là hành vi xâm phạm quyền của người biểu diễn và nhà sản xuất bản ghi âm, đồng thời vi phạm quyền nhân thân đối với hình ảnh/giọng nói. — – Ba là, không thể đăng ký bảo hộ: Nếu bạn định kinh doanh bản nhạc đó nhưng cơ quan quản lý (Cục Bản quyền) từ chối cấp giấy chứng nhận vì sản phẩm thuần túy do AI tạo ra, bạn sẽ không có công cụ pháp lý để chống lại những bên sao chép khác.

Câu hỏi: Làm thế nào để hạn chế nguy cơ xâm phạm quyền tác giả với sản phẩm âm nhạc AI?

Để hạn chế rủi ro, cần:
-Một là, chủ động tham gia sáng tạo, không phụ thuộc hoàn toàn vào AI, chỉ sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ (viết 1 đoạn melody, gợi ý hòa âm) và tự mình hoàn thiện phần còn lại để đảm bảo tính nguyên gốc;

-Hai là, kiểm tra nguồn dữ liệu và đầu ra để tránh bị trùng lặp;

-Ba là, lưu lại quá trình sáng tạo để chứng minh quyền của mình;

-Bốn là, chủ động gắn nhãn “sản phẩm có hỗ trợ của AI” để tránh rắc rối về đạo đức nghề nghiệp và minh bạch hóa với cơ quan chức năng khi cần thiết.

-Năm là: Tuân thủ điều khoản sử dụng của nền tảng AI.
Xin trân trọng cám ơn luật sư.

    Gặp Luật Sư Sở Hữu Trí Tuệ Để Được Tư Vấn

    Bảo hộ Thương hiệu - Sáng chế Kiểu dáng - Nhượng quyền - Xử lý vi phạm

    Bài viết cùng chủ đề:

    SBLAW TƯ VẤN ĐĂNG KÝ THÀNH CÔNG BẢN QUYỀN TÁC PHẨM MỸ THUẬT ỨNG DỤNG “HÌNH THỨC THỂ HIỆN THIẾT KẾ, TRANG TRÍ TRÊN CON NGỰA MÃ MÂY”
    170 lượt xem 15/10/2026

    Việc đăng ký bản quyền tác phẩm mỹ thuật ứng dụng là phương tiện pháp lý quan trọng nhằm bảo vệ tối đa quyền lợi của tác giả và chủ sở hữu tác phẩm. Thông qua việc cấp Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả, cơ quan nhà nước công nhận sự sáng tạo...

    SBLaw giải đáp về các giải pháp giúp hạn chế rủi ro tranh chấp bản quyền
    143 lượt xem 07/10/2026

    Câu hỏi: Thưa luật sư, để tránh rơi vào những vụ tranh chấp hay kiện tụng kéo dài, cá nhân và doanh nghiệp nên áp dụng những giải pháp gì ngay từ đầu? Luật sư: Để giảm thiểu tối đa rủi ro tranh chấp bản quyền, bạn nên chủ động thực hiện 4 giải pháp...

    SBLaw giải đáp cho Câu hỏi về thời hạn giải quyết vụ án tranh chấp bản quyền
    135 lượt xem 07/10/2026

    Câu hỏi: Thưa luật sư, vụ kiện bộ truyện Thần Đồng Đất Việt kéo dài tới hơn chục năm. Vậy pháp luật có quy định thời hạn cụ thể cho việc thụ lý và giải quyết một vụ án tranh chấp bản quyền không? Luật sư: Pháp luật có quy định thời hạn rất rõ...

    BẢO VỆ BẢN QUYỀN CÓ HẠN ĐỊNH KHÔNG? BẢO HỘ TRONG BAO LÂU?
    202 lượt xem 07/10/2026

    Thời hạn bảo hộ bản quyền là một trong những vấn đề được rất nhiều tác giả và doanh nghiệp quan tâm khi khai thác thương mại các sản phẩm sáng tạo. Liệu một tác phẩm khi đã được đăng ký có được bảo hộ vĩnh viễn hay có thời hạn cụ thể theo quy...

    NHỮNG RỦI RO PHÁP LÝ LỚN KHÔNG NÊN BỎ QUA KHÔNG ĐĂNG KÝ BẢN QUYỀN
    184 lượt xem 07/10/2026

    Mặc dù Luật Sở hữu trí tuệ quy định quyền tác giả tự động phát sinh từ khi tác phẩm được sáng tạo, nhiều cá nhân và doanh nghiệp vẫn chọn cách không đăng ký bản quyền vì cho rằng không bắt buộc. Vậy thực tế việc không đăng ký sẽ đối mặt với những...

    SBLaw giải đáp cho Câu hỏi về thời điểm nên giải quyết tranh chấp bản quyền ra tòa án
    116 lượt xem 07/10/2026

    Câu hỏi: Thưa luật sư, khi phát hiện bị vi phạm bản quyền thì ở thời điểm nào hoặc trong điều kiện gì chúng tôi nên quyết định khởi kiện ra Tòa án? Luật sư:Việc khởi kiện ra Tòa án tốn khá nhiều thời gian và chi phí, nên chủ sở hữu hoặc tác giả...

    SBLaw giải đáp cho khách về các hành vi vi phạm bản quyền và việc sử dụng hình ảnh trên mạng
    120 lượt xem 07/10/2026

    Câu hỏi: Thưa luật sư, những hành động cụ thể nào thì bị xem là vi phạm bản quyền? Luật sư: Theo Điều 28 Luật Sở hữu trí tuệ, các hành vi xâm phạm quyền tác giả phổ biến bao gồm: Chiếm đoạt hoặc mạo danh tác giả. Công bố, sao chép, phân phối hoặc...

    ĐĂNG KÝ BẢN QUYỀN: CÓ BẮT BUỘC KHÔNG VÀ NHỮNG TÁC PHẨM NÀO RẤT CẦN ĐĂNG KÝ?
    195 lượt xem 07/10/2026

    Đăng ký bản quyền là một bước quan trọng để bảo vệ thành quả sáng tạo cũng như tài sản trí tuệ của doanh nghiệp và cá nhân. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thắc mắc xung quanh việc liệu quy định pháp luật có bắt buộc mọi tác phẩm đều phải đăng ký hay không,...

    BẢO VỆ QUYỀN TÁC GIẢ: NÊN HỂU LÀ BẢO VỆ BẢN QUYỀN HAY TÁC QUYỀN?
    231 lượt xem 07/10/2026

    Trong đời sống xã hội và kinh doanh, chúng ta thường nghe rất nhiều đến cụm từ “bảo vệ quyền tác giả”. Tuy nhiên, không ít người vẫn băn khoăn liệu khái niệm này thực chất là bảo vệ “bản quyền” hay “tác quyền”, và hai khái niệm này khác nhau như thế nào về...

    SBLaw tư vấn cho khách về việc phát sinh tranh chấp dù đã đăng ký bản quyền
    121 lượt xem 07/10/2026

    Câu hỏi: Thưa luật sư, tác phẩm đã đăng ký bản quyền và được cấp Giấy chứng nhận rồi thì tại sao vẫn xảy ra tranh chấp gay gắt vậy ạ? Luật sư:. Nguyên nhân chính là do cơ quan nhà nước cấp Giấy chứng nhận dựa trên sự kê khai và cam kết của...

    HIỂU ĐÚNG VỀ BẢN QUYỀN TẠI VIỆT NAM: PHÂN LOẠI VÀ CÁC QUY ĐỊNH PHÁP LÝ CẦN BIẾT
    117 lượt xem 07/10/2026

    Bản quyền (quyền tác giả) đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc bảo vệ thành quả sáng tạo của cá nhân cũng như tài sản trí tuệ của doanh nghiệp. Tuy nhiên, không phải ai cũng nắm rõ các tiêu chí phân loại và phạm vi bảo hộ của pháp luật hiện hành....

    Nhầm Lẫn Phổ Biến Giữa “Bản Quyền” Và “Tác Quyền”: Góc Nhìn Pháp Lý Từ Luật Sư
    123 lượt xem 07/10/2026

    Trong đời sống hằng ngày cũng như trên các phương tiện truyền thông, chúng ta rất thường xuyên bắt gặp hai thuật ngữ “bản quyền” và “tác quyền”. Dù được sử dụng phổ biến, không ít người vẫn thắc mắc liệu hai khái niệm này có sự phân biệt rõ ràng về mặt pháp lý...

    SBLaw tư vấn cho khách về quyền thừa kế tác phẩm khi qua đời
    107 lượt xem 07/10/2026

    Câu hỏi: Thưa luật sư, cho tôi hỏi: Nếu một tác giả đã qua đời thì bản quyền đối với các tác phẩm của họ có còn giá trị pháp lý không? Luật sư: Khi tác giả qua đời, bản quyền đối với tác phẩm vẫn còn nguyên giá trị pháp lý. Tác phẩm không...

    Đăng Ký Bản Quyền Tác Phẩm Âm Nhạc: Nhạc nền 4Corn số 1. Bảo Vệ Trọn Vẹn Giá Trị Sáng Tạo Người Nghệ Sĩ
    267 lượt xem 01/10/2026

    Trong kỷ nguyên kỹ thuật số, nhạc nền (background music/soundtrack) đóng vai trò then chốt tạo nên nhận diện thương hiệu cho các sản phẩm truyền thông, phim ảnh, quảng cáo và nội dung đa phương tiện. Tác phẩm “Nhạc nền 4Corn số 1” không chỉ là một bản phối giai điệu đơn thuần mà...

    SBLAW HOÀN TẤT ĐĂNG KÝ QUYỀN TÁC GIẢ CHO TÁC GIẢ HÀN QUỐC TẠI VIỆT NAM
    239 lượt xem 01/10/2026

    Một tác phẩm được tạo ra không chỉ mang giá trị sáng tạo mà còn có thể trở thành tài sản có giá trị về mặt kinh tế. Khi tác phẩm được đưa vào khai thác, việc xác định và bảo vệ quyền của tác giả, chủ sở hữu là vấn đề cần được quan...

    Đăng ký bản quyền tác phẩm mỹ thuật ứng dụng: Hình thức thể hiện nhân vật Space Neko Coco. Thành công dưới sự đồng hành của SBLAW
    284 lượt xem 01/10/2026

    Thị trường Việt Nam mở ra tiềm năng kinh doanh vượt trội cho các tác giả và doanh nghiệp quốc tế, nhưng cũng đặt ra thách thức lớn về bảo hộ sở hữu trí tuệ trước các hành vi sao chép trái phép. Đăng ký bản quyền không chỉ đơn thuần là hoàn thiện thủ...

    0904.340.664