Tranh chấp về quyền sở hữu trí tuệ, những loại tranh chấp nào sẽ thuộc thẩm quyền xử lý của Tòa án?

Tác giả: Bảo hộ thương hiệu 1302 lượt xem Đăng ngày 28/10/2021

Bạn đọc hỏi: “Trong trường hợp xảy ra tranh chấp về quyền sở hữu trí tuệ, những loại tranh chấp nào sẽ thuộc thẩm quyền xử lý của Tòa án?”

Luật su SBLAW trả lời: Trong ba loại biện pháp được áp dụng để giải quyết các tranh chấp về quyền sở hữu trí tuệ, ranh giới giữa biện pháp hình sự và hai biện pháp còn lại là biện pháp dân sự và biện pháp hành chính tương đối rõ ràng. 

Thông thường, hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền sở hữu công nghiệp bị xử lý hình sự nếu trước đó đã bị xử lý hành chính.

Trong khi đó, ranh giới giữa biện pháp dân sự và biện pháp hành chính lại chưa thật sự rõ ràng, đặc biệt vấn đề những tranh chấp nào được giải quyết theo thủ tục tố tụng dân sự và những tranh chấp nào được giải quyết bằng “con đường” hành chính.

Hệ quả là, nhiều tranh chấp về quyền sở hữu trí tuệ lẽ ra phải được giải quyết theo thủ tụng tố tụng dân sự nhưng lại giải quyết theo thủ tục hành chính.

Có 3 loại biện pháp được áp dụng để giải quyết các tranh chấp về quyền sở hữu trí tuệ

Có 3 loại biện pháp được áp dụng để giải quyết các tranh chấp về quyền sở hữu trí tuệ

Theo thống kê, trong những năm qua, hầu hết các tranh chấp về quyền sở hữu trí tuệ được giải quyết bằng biện pháp hành chính. Không ít người lo ngại rằng, việc giải quyết các tranh chấp về quyền sở hữu trí tuệ đang bị hành chính hoá. Quy định không rõ ràng về thẩm quyền dẫn đến sự chồng chéo trong hoạt động của các cơ quan, các cơ quan đôi khi thực hiện công việc không thuộc thẩm quyền của mình, ảnh hưởng đến hiệu quả thực thi quyền sở hữu trí tuệ.

Thẩm quyền của Toà án trong việc giải quyết tranh chấp quyền tác giả, quyền sở hữu công nghiệp và thực tế phát sinh, giải quyết các tranh chấp này, thẩm quyền theo vụ việc có thể được xác định như sau:

Những tranh chấp về quyền tác giả:

– Tranh chấp giữa các cá nhân, tổ chức nhằm xác định tác giả, đồng tác giả, chủ sở hữu tác phẩm;

– Tranh chấp giữa tác giả, đồng tác giả không phải là chủ sở hữu tác phẩm và chủ sở hữu tác phẩm về các quyền nhân thân, quyền tài sản của các chủ thể này;

– Tranh chấp về thừa kế quyền tác giả;

– Tranh chấp phát sinh từ hợp đồng sử dụng tác phẩm;

– Tranh chấp phát sinh từ hợp đồng dịch vụ bản quyền tác giả;

– Tranh chấp giữa tác giả, chủ sở hữu tác phẩm gốc với tác giả, chủ sở hữu tác phẩm phái sinh (tác phẩm dịch, phóng tác, cải biên, chuyển thể, biên soạn, chú giải, tuyển chọn);

– Tranh chấp giữa tác giả, chủ sở hữu tác phẩm với những người có quyền kề cận (quyền liên quan đến quyền tác giả) là người biểu diễn, tổ chức sản xuất băng ghi âm, ghi hình, tổ chức phát sóng;

– Tranh chấp giữa những tổ chức, cá nhân có quyền liên quan đến quyền tác giả, bao gồm: người biểu diễn, tổ chức sản xuất băng ghi âm, ghi hình, tổ chức phát sóng và những người khác có hành vi vi phạm quyền của họ;

– Tranh chấp giữa tác giả, đồng tác giả với những người có liên quan nhưng không phải là tác giả, bao gồm: người sưu tầm tài liệu cho tác giả, người cung cấp tài chính và phương tiện vật chất khác.

Tranh chấp về quyền sở hữu công nghiệp:

– Tranh chấp nhằm xác định ai là tác giả, chủ sở hữu trí tuệ, người sử dụng hợp pháp đối tượng sở hữu công nghiệp;

– Tác giả sáng chế, giải pháp hữu ích, kiểu dáng công nghiệp, thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn, giống cây trồng khởi kiện cá nhân, tổ chức (trong đó bao gồm cả chủ sở hữu các đối tượng này) xâm phạm quyền tác giả của mình;

– Chủ sở hữu các đối tượng sở hữu công nghiệp: sáng chế, giải pháp hữu ích, kiểu dáng công nghiệp, nhãn hiệu hàng hoá, thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn, giống cây trồng, tên thương mại, bí mật kinh doanh; người có quyền sử dụng hợp pháp tên gọi xuất xứ hàng hoá, chỉ dẫn địa lý có khởi kiện cá nhân, tổ chức xâm phạm quyền sở hữu, quyền sử dụng của mình;

– Chủ sở hữu các đối tượng sở hữu công nghiệp khởi kiện người sử dụng trước các đối tượng sở hữu công nghiệp này trong trường hợp người sử dụng trước chuyển giao quyền sử dụng cho người khác hoặc mở rộng khối lượng, phạm vi so với ngày công bố trong đơn;

– Cá nhân, tổ chức khởi kiện cá nhân, tổ chức khác cản trở, hạn chế quyền tự do sáng tạo, quyền sở hữu các sản phẩm trí tuệ của mình;

– Tranh chấp về thừa kế quyền sở hữu công nghiệp;

– Tranh chấp phát sinh từ hợp đồng chuyển giao quyền sở hữu, quyền sử dụng đối tượng sở hữu công nghiệp (còn gọi là hợp đồng li-xăng);

– Tranh chấp về hợp đồng dịch vụ đại diện sở hữu công nghiệp;

– Tranh chấp về quyền nộp đơn xin cấp văn bằng bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp (Bằng độc quyền hoặc Giấy chứng nhận);

– Tranh chấp về việc trả thù lao và các khoản phí khác giữa Cục sở hữu trí tuệ và các chủ thể khác.

Rõ ràng, nếu so sánh với quy định của Pháp lệnh bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp năm 1989, pháp luật hiện hành đã giành cho Toà án thẩm quyền rộng hơn rất nhiều trong việc xét xử các tranh chấp về quyền tác giả và quyền sở hữu công nghiệp. Theo quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2004 (Điều 25, Điều 27, Điều 33, Điều 34), thẩm quyền giải quyết các tranh chấp sở hữu trí tuệ của Toà án được xác định như sau:

– Nếu tranh chấp sở hữu trí tuệ thuần tuý là tranh chấp dân sự, thuộc thẩm quyền của Toà án cấp huyện;

– Nếu tranh chấp sở hữu trí tuệ thuần tuý là tranh chấp dân sự nhưng có đương sự hoặc đối tượng sở hữu trí tuệ ở nước ngoài, thuộc quyền của Toà án cấp tỉnh;

– Nếu tranh chấp sở hữu trí tuệ giữa cá nhân, tổ chức với nhau và đều có mục đích lợi nhuận được coi là tranh chấp thương mại, kinh doanh và thuộc thẩm quyền của Toà án cấp tỉnh.

» Dịch vụ xử lý vi phạm sở hữu trí tuệ

    Gặp Luật Sư Sở Hữu Trí Tuệ Để Được Tư Vấn

    Bảo hộ Thương hiệu - Sáng chế Kiểu dáng - Nhượng quyền - Xử lý vi phạm

    Bài viết cùng chủ đề:

    Mỹ điều tra Mục 301 về Sở hữu trí tuệ: Bản chất, Rủi ro và Lối đi cho Doanh nghiệp Việt
    546 lượt xem 31/07/2026

    Câu hỏi phỏng vấn Luật sư Nguyễn Thanh Hà – Chủ tịch SBLaw  – chuyên gia thuộc Ủy ban Hợp tác pháp luật thương mại Việt Nam – Trung Quốc xoay quanh cuộc điều tra của Mỹ (USTR) theo Mục 301 về quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) tại Việt Nam. Chỉ trong vài tháng gần...

    Doanh nông Việt Nam: Kết nối, đồng hành nâng tầm nông sản Việt
    662 lượt xem 03/07/2026

    Trong chương trình radio “Doanh nông Việt Nam – Kết nối đồng hành, nâng tầm nông sản Việt” của kênh VOH Đài tiếng nói TP Hồ Chí Minh Luật sư Nguyễn Thanh Hà – Chủ tịch Công ty Luật SBLAW cùng Ông Lê Viết Bình, phó chánh văn phòng Bộ Nông nghiệp và Môi trường...

    Thủ tục khởi tố hình sự hành vi vi phạm bản quyền phần mềm
    434 lượt xem 16/06/2026

    Làm sao để khởi tố hình sự bên vi phạm bản quyền phần mềm của bạn? Hướng dẫn thu thập chứng cứ và nộp đơn tố giác từ Luật sư SBLAW. Bạn là một doanh nghiệp phát triển phần mềm, một studio game hoặc một nhà sáng tạo ứng dụng? Bạn phát hiện sản phẩm...

    Vi Phạm Bản Quyền Phần Mềm: Khi Nào Bị Khởi Tố Hình Sự?
    568 lượt xem 16/06/2026

    Trong kỷ nguyên số, phần mềm máy tính là tài sản trí tuệ vô giá của doanh nghiệp công nghệ. Tuy nhiên, tại Việt Nam, tình trạng sử dụng phần mềm “bẻ khóa” (crack) vẫn diễn ra phổ biến. Thời gian gần đây, Cơ quan Cảnh sát điều tra (Bộ Công an) và công an...

    Dịch Vụ Bảo Hộ Quyền Tác Giả Và Chống Vi Phạm Bản Quyền | SB Law
    345 lượt xem 13/06/2026

    Bảo Hộ Bản Quyền Và Chống Nạn Xâm Phạm Quyền Tác Giả Tại Việt Nam Trong kỷ nguyên số và sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế thị trường, tình trạng xâm phạm quyền tác giả (bản quyền) tại Việt Nam đang có xu hướng gia tăng rõ rệt và ngày càng tinh vi....

    Tranh Chấp Kiểu Dáng Công Nghiệp: Khi Nào Nên Thương Lượng, Hòa Giải Hoặc Khởi Kiện?
    332 lượt xem 08/06/2026

    Tranh Chấp Kiểu Dáng Công Nghiệp: Nguy Cơ Sụp Đổ Hệ Thống Sản Xuất Kiểu dáng công nghiệp (KDCN) – hình dáng bên ngoài của sản phẩm được thể hiện bằng đường nét, hình khối, màu sắc – chính là “linh hồn” tạo nên sức hút thương mại và lợi thế cạnh tranh của doanh...

    Thương hiệu Việt bị ‘đánh cắp’ online: Cần siết chặt trách nhiệm nền tảng
    627 lượt xem 05/05/2026

    Khi các hành vi xâm phạm thương hiệu trên không gian số đang biến tướng tinh vi, khung pháp lý hiện hành dường như vẫn đang loay hoay trong cuộc rượt đuổi không cân sức. Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với luật sư Nguyễn Thanh Hà – Chủ tịch Hãng luật SBLAW...

    Xử lý xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên không gian mạng.
    476 lượt xem 01/05/2026

    Nhân ngày sở hữu trí tuệ thế giới, luật sư Nguyễn Thanh Hà, chủ tịch SBLAW đã trả lời phỏng vấn báo Công thương về nội dụng xử lý xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên không gian mạng. Sau đây là nội dung bài phỏng vấn. Câu hỏi: Từ thực tiễn xử lý...

    Cập nhật 2026: Hồ sơ đề nghị kiểm tra, giám sát hàng hóa xuất nhập khẩu liên quan quyền sở hữu trí tuệ
    615 lượt xem 01/04/2026

    Bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) trong hoạt động xuất nhập khẩu là một bước đi thiết yếu để doanh nghiệp bảo vệ thương hiệu và quyền lợi hợp pháp của mình trước vấn nạn hàng giả, hàng nhái. Mới đây, Bộ Tài chính đã có những cập nhật quan trọng về thủ...

    Luật Việt Nam đã có chế tài xử lý với các hành vi xem lậu trực tiếp các giải thể thao chưa?
    2575 lượt xem 23/12/2025

    Luật sư Nguyễn Thanh Hà, chủ tịch công ty luật SBLAW đã có phần chia sẻ về thực trạng vi phạm bản quyền các giải thể thao tại Việt Nam với truyền hình Hà Nội, sau đây là nội dung bài phỏng vấn. Câu hỏi: Luật sư đánh giá về thực trạng của hành vi...

    SBLAW: LÁ CHẮN PHÁP LÝ TOÀN DIỆN – NHẬN DIỆN VÀ TRIỆT TIÊU RỦI RO XÂM PHẠM SỞ HỮU TRÍ TUỆ
    722 lượt xem 10/12/2025

    Trong kỷ nguyên kinh tế tri thức 2026, vi phạm quyền Sở hữu trí tuệ (SHTT) không còn đơn thuần là những cuộc sao chép thô sơ, mà đã trở nên cực kỳ tinh vi trên không gian số và thực địa. Đôi khi, chính doanh nghiệp của bạn đang đứng trước bờ vực của...

    LUẬT SƯ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP SÁNG CHẾ: BẢO VỆ THÀNH QUẢ SÁNG TẠO VÀ LỢI THẾ CẠNH TRANH
    840 lượt xem 28/11/2025

    Số lượng sáng chế được Cơ quan Sáng chế và Nhãn hiệu Hoa Kỳ (USPTO) cấp trong năm 2023 nằm trong khoảng 312.486 đến 348.774 bằng. Sáng chế là tài sản vô giá, là động lực thúc đẩy sự phát triển của doanh nghiệp và quốc gia. Tuy nhiên, việc bảo vệ các quyền lợi...

    Sản xuất và buôn bán hàng giả là thực phẩm sẽ chịu chế tài gì?
    957 lượt xem 19/10/2025

    Vụ án Ngân 98 và ZuBu đã gây chấn động, phơi bày sự tinh vi của tội phạm khi bán hàng giả. Chiêu thức “hàng tặng kèm không bán” rõ ràng là một cách lách luật để qua mặt cơ quan quản lý. Về vụ việc này, luật sư Nguyễn Thanh Hà, chủ tịch SBLAW...

    Tăng cường thực thi, chế tài nghiêm khắc hơn: Dự thảo Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền
    833 lượt xem 27/08/2025

    Giới thiệu: Bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) sẽ không có ý nghĩa nếu các biện pháp thực thi yếu kém và thiếu tính răn đe. Nhận thức rõ điều này, Dự thảo Luật SHTT sửa đổi 2025 đã đề xuất hàng loạt các quy định mới nhằm nâng cao hiệu quả của...

    Chỉ thị 13/CT-TTg ngày 17/5/2025: Tăng cường đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả – Quyết liệt, đồng bộ, hiệu quả!
    1205 lượt xem 30/05/2025

    Trong bối cảnh tình hình buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả vẫn diễn biến phức tạp, với phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 13/CT-TTg ngày 17/5/2025, yêu cầu các cấp, ngành tăng cường kiểm tra, kiểm soát, xử lý vi...

    Tội sản xuất, buôn bán hàng giả và một số tội danh liên quan dưới góc nhìn pháp lý Hình sự: Nhận diện – Phân tích – Xử lý
    1216 lượt xem 30/05/2025

    Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường không ngừng mở rộng, nhu cầu tiêu dùng của người dân ngày càng đa dạng và gia tăng. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của hoạt động thương mại là sự xuất hiện ngày càng tinh vi và phức tạp của các hành vi...

    0904.340.664