Thành lập Tòa án Sở hữu trí tuệ khu vực: Bước tiến chiến lược trong cải cách tư pháp và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam

Tác giả: Bảo hộ thương hiệu 903 lượt xem Đăng ngày 21/05/2025

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế sâu rộng và sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế tri thức, việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trở thành yếu tố then chốt để thúc đẩy đổi mới sáng tạo, thu hút đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Nhằm đáp ứng yêu cầu này, Việt Nam đang xem xét đề xuất thành lập Tòa án Sở hữu trí tuệ khu vực, một bước đi chiến lược trong tiến trình cải cách tư pháp.

 

1. Cơ sở pháp lý và định hướng chính sách

Trong khuôn khổ thảo luận tại Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV về Dự thảo Luật Tổ chức Tòa án nhân dân (Sửa đổi), đề xuất thành lập Tòa án nhân dân khu vực và các tòa chuyên trách về phá sản, sở hữu trí tuệ. Trong đó, việc hình thành Tòa án chuyên trách về sở hữu trí tuệ cấp khu vực được xem là một bước tiến quan trọng, mang tính chiến lược nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế số và hội nhập quốc tế sâu rộng.

Theo Tờ trình của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Lê Minh Trí tại Kỳ họp thứ 9 Quốc hội khóa XV, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Tòa án nhân dân đề xuất việc tổ chức lại hệ thống tòa án theo hướng:

  • Kết thúc hoạt động của Tòa án nhân dân cấp cao và Tòa án nhân dân cấp huyện;
  • Thành lập Tòa án nhân dân khu vực;
  • Chuyển các Tòa án nhân dân sơ thẩm chuyên biệt thành các Tòa chuyên trách trong Tòa án nhân dân khu vực.

Trong đó, dự kiến tổ chức 02 Tòa Sở hữu trí tuệ tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, hai trung tâm kinh tế, tài chính lớn của cả nước.

2. Nhu cầu thực tiễn và lợi ích mang lại

Theo Tờ trình của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao – Lê Minh Trí, hiện nay số lượng vụ việc liên quan đến sở hữu trí tuệ chưa nhiều. Tuy nhiên, trong tương lai không xa, khi Việt Nam đẩy mạnh phát triển nền kinh tế dựa trên đổi mới sáng tạo, số lượng cũng như tính chất phức tạp của các tranh chấp sở hữu trí tệ sẽ tăng mạnh. 

Hơn nữa, tranh chấp về Sở hữu trí tuệ, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao, sáng chế, nhãn hiệu và bản quyền phần mềm, thường mang tính kỹ thuật sâu, đòi hỏi thẩm phán và cán bộ xét xử có kiến thức chuyên môn đặc thù. Vì vậy, việc thành lập Tòa Sở hữu trí tuệ chuyên trách không chỉ thể hiện sự chuyên môn hóa hệ thống tư pháp, mà còn góp phần bảo vệ quyền tài sản đặc biệt – như cách Chánh án Lê Minh Trí đã nhấn mạnh – trong một nền kinh tế cạnh tranh hiện đại.

3. Mô hình tòa theo khu vực

Tại phiên họp ngày 19/5/2025, một số đại biểu Quốc hội bày tỏ lo ngại rằng việc thành lập Tòa án sở hữu trí tuệ (SHTT) tại từng tỉnh, thành phố có thể dẫn đến hệ quả phát sinh thêm bộ máy, làm gia tăng chi phí hành chính và không phù hợp với chủ trương tinh gọn, nâng cao hiệu lực – hiệu quả trong tổ chức bộ máy nhà nước. Trên thực tế, số lượng vụ án liên quan đến SHTT hiện nay vẫn còn ở mức tương đối thấp, phân bổ không đồng đều giữa các địa phương, do đó chưa tạo ra áp lực xét xử thường xuyên ở cấp tỉnh.

Trước bối cảnh đó, phương án tổ chức Tòa án SHTT theo mô hình khu vực được đánh giá là lựa chọn hợp lý và khả thi. Mô hình này cho phép tập trung các nguồn lực tại một số trung tâm có điều kiện thích hợp, đặc biệt là những địa phương có số lượng tranh chấp SHTT phát sinh cao hoặc tập trung nhiều hoạt động nghiên cứu, sản xuất, kinh doanh gắn liền với quyền sở hữu trí tuệ.

Cụ thể, mô hình khu vực mang lại nhiều lợi ích nổi bật như:

  • Tối ưu hóa nguồn lực: Thay vì dàn trải nhân sự và cơ sở vật chất, việc tập trung đầu mối tổ chức theo vùng giúp sử dụng hiệu quả hơn đội ngũ thẩm phán và hạ tầng tư pháp.
  • Nâng cao chuyên môn hóa: Tạo điều kiện hình thành đội ngũ thẩm phán chuyên trách, có kiến thức sâu về pháp luật SHTT và năng lực xử lý các vấn đề có tính chất kỹ thuật, liên ngành.
  • Bảo đảm tính thống nhất trong xét xử: Hạn chế sự chênh lệch trong áp dụng pháp luật giữa các địa phương, góp phần củng cố niềm tin của doanh nghiệp và người dân vào cơ chế bảo vệ quyền SHTT.
  • Thuận lợi cho đào tạo và phát triển năng lực: Tập trung tổ chức xét xử tại một số khu vực nhất định sẽ tạo điều kiện để xây dựng cơ chế đào tạo, bồi dưỡng, chia sẻ kinh nghiệm trong nội bộ hệ thống.

4. Kết luận

Việc thành lập Tòa án sở hữu trí tuệ khu vực là bước tiến tất yếu, phù hợp với định hướng xây dựng hệ thống tư pháp chuyên nghiệp, hiện đại, hội nhập. Đây không chỉ là biện pháp bảo vệ quyền tài sản trí tuệ, mà còn là cam kết bảo vệ quyền sở hữu của công dân và nhà đầu tư trong một môi trường pháp lý minh bạch, tiên tiến.

Xem chi tiết tại: document (1)

 

    Gặp Luật Sư Sở Hữu Trí Tuệ Để Được Tư Vấn

    Bảo hộ Thương hiệu - Sáng chế Kiểu dáng - Nhượng quyền - Xử lý vi phạm

    Bài viết cùng chủ đề:

    Kết luận 51: Từ bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đến kiến tạo nguồn lực phát triển quốc gia
    293 lượt xem 05/07/2026

    Kết luận số 51-KL/TW của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 39-NQ/TW đã đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển sở hữu trí tuệ ở Việt Nam, khi xác định sở hữu trí tuệ không chỉ là công cụ bảo hộ quyền mà còn là nguồn...

    Bản tin pháp lý tháng 6
    300 lượt xem 29/06/2026

    SBLAW trân trọng gửi tới Quý khách hàng bản tin pháp lý tháng 6 năm 2026 để Quý khách hàng tham khảo phục vụ mục đích kinh doanh. HotlineEmailTwitterYoutubeLinkedInFacebookZalo

    Bản tin sở hữu trí tuệ tháng 6 năm 2026
    285 lượt xem 29/06/2026

    SBLAW gửi Quý khách hàng bản tin pháp luật sở hữu trí tuệ để Quý khách hàng tham khảo.   HotlineEmailTwitterYoutubeLinkedInFacebookZalo

    Quy định mới về đặt tên cơ sở giáo dục đại học: Minh bạch, chuẩn hóa và tránh gây nhầm lẫn
    665 lượt xem 03/04/2026

    Ngày 30-3-2026, Nghị định 91/2026/NĐ-CP của Chính phủ chính thức có hiệu lực, quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Giáo dục đại học liên quan đến việc đặt tên cơ sở giáo dục đại học. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm thiết lập một...

    Luật Chuyển giao công nghệ mới (hiệu lực từ 01/04/2026): Đẩy mạnh phổ biến công nghệ y tế, giáo dục và ưu đãi đầu tư đột phá
    409 lượt xem 02/04/2026

    Từ ngày 01/04/2026, Luật Chuyển giao công nghệ mới sẽ chính thức có hiệu lực, mang theo những thay đổi mang tính chiến lược nhằm thúc đẩy năng lực nội sinh và hiện đại hóa các lĩnh vực trọng điểm của quốc gia. Đây được xem là bước ngoặt quan trọng giúp doanh nghiệp tiếp...

    Luật Sở hữu trí tuệ 2025 sẽ đơn giản hóa thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu trí tuệ
    620 lượt xem 02/04/2026

    Một trong những thay đổi đột phá và mang tính cải cách thủ tục hành chính mạnh mẽ nhất đối với đơn đăng ký sở hữu công nghiệp (bao gồm đơn nhãn hiệu) là việc bãi bỏ thủ tục ra Thông báo/Quyết định chấp nhận đơn hợp lệ. Dưới đây là bài viết phân tích,...

    Luật Sở hữu trí tuệ 2025: Bước ngoặt Chiến Lược từ “Bảo Vệ” đến “Thương Mại Hóa” Tài Sản
    462 lượt xem 02/04/2026

    Chính thức có hiệu lực từ ngày 1/4, Luật Sở hữu trí tuệ 2025 đánh dấu một sự chuyển mình mạnh mẽ trong tư duy lập pháp và quản lý. Dưới góc nhìn pháp lý và thực tiễn kinh doanh, đây không chỉ là sự thay đổi về câu chữ, mà là một đòn bẩy...

    Cập nhật 2026: Hồ sơ đề nghị kiểm tra, giám sát hàng hóa xuất nhập khẩu liên quan quyền sở hữu trí tuệ
    613 lượt xem 01/04/2026

    Bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) trong hoạt động xuất nhập khẩu là một bước đi thiết yếu để doanh nghiệp bảo vệ thương hiệu và quyền lợi hợp pháp của mình trước vấn nạn hàng giả, hàng nhái. Mới đây, Bộ Tài chính đã có những cập nhật quan trọng về thủ...

    Luật trí tuệ nhân tạo dưới góc nhìn luật sư
    478 lượt xem 26/03/2026

    Đài phát thanh và truyền hình TP Hồ Chí Minh đã phỏng vấn Luật sư Nguyễn Thanh Hà – chủ tịch công ty luật SBLAW về Luật trí tuệ nhân tạo của Việt Nam. SBLAW trân trọng giới thiệu nội dung bài phỏng vấn: Câu hỏi: Thưa ông, Việt Nam đã chính thức có các quy...

    Hiệp ước Riyadh về Luật Kiểu dáng: Bước ngoặt toàn cầu trong việc đơn giản hóa bảo hộ kiểu dáng công nghiệp
    685 lượt xem 06/03/2026

    Vào ngày 22/11/2024, tại Riyadh, Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) đã chính thức thông qua Hiệp ước Riyadh về Luật Kiểu dáng (RDLT). Đây là một cột mốc lịch sử nhằm thiết lập các tiêu chuẩn chung cho quy trình nộp đơn và quản lý kiểu dáng công nghiệp, giúp các...

    LUẬT SỞ HỮU TRÍ TUỆ SỬA ĐỔI 2025: TỪ CẢI CÁCH THỦ TỤC ĐẾN TÁI ĐỊNH VỊ TÀI SẢN TRÍ TUỆ TRONG NỀN KINH TẾ SỐ
    1245 lượt xem 27/02/2026

    Ngày 10/12/2025, Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ, có hiệu lực từ ngày 01/04/2026. Nhìn ở bình diện chính sách, đây không chỉ là một đợt chỉnh sửa kỹ thuật mà là bước tiếp theo trong tiến trình tái cấu trúc hệ thống...

    DỰ THẢO PHỤ LỤC III – HƯỚNG DẪN ĐÁNH GIÁ BẢN MÔ TẢ SÁNG CHẾ TRONG LĨNH VỰC DƯỢC PHẨM VÀ CÔNG NGHỆ SINH HỌC
    554 lượt xem 16/12/2025

    SBLAW giới thiệu Dự thảo Phụ lục III được ban hành bởi Cục sở hữu trí tuệ nhằm hướng dẫn chi tiết việc đánh giá bản mô tả sáng chế đối với các đơn đăng ký sáng chế trong lĩnh vực dược phẩm và công nghệ sinh học, trên cơ sở quy định của Luật...

    DỰ THẢO PHỤ LỤC IV – HƯỚNG DẪN THẨM ĐỊNH SÁNG CHẾ TRONG LĨNH VỰC DƯỢC PHẨM VÀ CÔNG NGHỆ SINH HỌC
    541 lượt xem 16/12/2025

    SBLAW trân trọng giới thiệu DỰ THẢO PHỤ LỤC IV – HƯỚNG DẪN THẨM ĐỊNH SÁNG CHẾ TRONG LĨNH VỰC DƯỢC PHẨM VÀ CÔNG NGHỆ SINH HỌC do Cục sở hữu trí tuệ ban hành. 1. Mục đích ban hành Phụ lục IV Phụ lục IV được xây dựng nhằm bổ sung và cụ thể...

    Siết chặt quy định xuất xứ hàng hóa để ngăn gian lận và bảo vệ thị trường
    583 lượt xem 13/12/2025

    Luật sư Nguyễn Thanh Hà, chủ tịch SBLAW đã dành cho Báo Công thương phần trả lời phỏng vấn về các quy định về xuất xứ hàng hóa, SBLAW trân trọng giới thiệu nội dung bài phỏng vấn. Câu hỏi: Theo luật sư, Dự thảo Nghị định mới về xuất xứ hàng hóa có những...

    Một số điểm mới của Luật thương mại điện tử vừa được thông qua.
    863 lượt xem 11/12/2025

    Luật sư Nguyễn Thanh Hà, chủ tịch SBLAW có bài trả lời phỏng vấn báo Công thương về những điểm mới của Luật thương mại điện tử vừa được Quốc hội thông qua. Luật Thương mại điện tử lần đầu tiên được Quốc hội thông qua ngày 10/12, đây được xem là bước tiến lớn...

    Một số điểm mới của Dự thảo Luật Báo Chí
    584 lượt xem 31/10/2025

    Luật sư Nguyễn Thanh Hà, chủ tịch SBLAW có phần trả lời phỏng vấn của Báo công thương về những điểm mới của dự thảo luật báo chí được trình ra Quốc hội thông qua. Sau đây là nội dung bài phỏng vấn: 1. Thưa ông, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang...

    0904.340.664