Một số điểm mới của Luật thương mại điện tử vừa được thông qua.

Tác giả: Bảo hộ thương hiệu 860 lượt xem Đăng ngày 11/12/2025

Luật sư Nguyễn Thanh Hà, chủ tịch SBLAW có bài trả lời phỏng vấn báo Công thương về những điểm mới của Luật thương mại điện tử vừa được Quốc hội thông qua.

Luật Thương mại điện tử lần đầu tiên được Quốc hội thông qua ngày 10/12, đây được xem là bước tiến lớn trong hoàn thiện khung pháp lý cho kinh tế số. Dưới góc nhìn pháp lý, ông đánh giá ý nghĩa quan trọng nhất của đạo luật này đối với hoạt động thương mại điện tử tại Việt Nam?

Trả lời: Ý nghĩa lớn nhất của đạo luật này nằm ở chỗ Việt Nam lần đầu tiên có một văn bản luật chuyên ngành, thống nhất điều chỉnh toàn diện hoạt động thương mại điện tử. Trước khi có luật, chúng ta điều chỉnh TMĐT chủ yếu dựa trên Nghị định, Thông tư; khung pháp lý vì vậy bị phân mảnh, nhiều vấn đề mới phát sinh từ nền kinh tế số không được bao phủ đầy đủ.

Luật mới giúp định danh rõ các mô hình kinh doanh số, từ sàn giao dịch TMĐT, nền tảng trung gian, mạng xã hội kinh doanh đến các hình thức giao dịch xuyên biên giới. Điều này rất quan trọng, bởi suốt thời gian dài, nhiều mô hình mới phát triển quá nhanh, trong khi pháp luật chưa theo kịp, gây ra khoảng trống về quản lý, tranh chấp và bảo vệ người tiêu dùng.

Ngoài ra, đạo luật tạo ra nền tảng pháp lý về niềm tin số (digital trust) — một yếu tố then chốt cho mọi giao dịch điện tử. Với quy định rõ ràng về hợp đồng điện tử, trách nhiệm của nền tảng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và minh bạch thông tin, luật mới không chỉ bảo vệ người tiêu dùng mà còn mang lại sự ổn định và dự đoán được cho doanh nghiệp.

Đây là bước chuyển rất quan trọng, đưa Việt Nam tiệm cận chuẩn mực quốc tế, tạo môi trường minh bạch, bình đẳng và tạo động lực phát triển mạnh mẽ cho kinh tế số nói chung và thương mại điện tử nó riêng trong thập kỷ tới.

Nhiều quy định mới trong Luật Thương mại điện tử tác động trực tiếp đến doanh nghiệp, từ quản lý nền tảng số, giao dịch xuyên biên giới, đến bảo vệ dữ liệu cá nhân và quyền lợi người tiêu dùng. Theo ông, đâu là điểm doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý để tránh rủi ro pháp lý khi luật có hiệu lực?

Trả lời: Doanh nghiệp, cần đặc biệt lưu ý bốn nhóm nghĩa vụ lớn và phải chuẩn bị ngay từ bây giờ để hạn chế tối đa rủi ro pháp lý.

Thứ nhất, yêu cầu minh bạch hoạt động của nền tảng là thay đổi đáng chú ý nhất. Các sàn thương mại điện tử, ứng dụng trung gian hay mạng xã hội có chức năng kinh doanh buộc phải công khai cách thức vận hành, từ thuật toán đề xuất sản phẩm, cơ chế hiển thị thông tin cho đến quy tắc xử lý vi phạm và thứ hạng kết quả tìm kiếm. Mục tiêu là giảm tình trạng ưu tiên cho chính nền tảng (self-preferencing) và bảo đảm cạnh tranh công bằng, nhưng điều này cũng tạo sức ép lớn vì nhiều doanh nghiệp chưa có quy trình minh bạch như yêu cầu.

Thứ hai, nhóm nghĩa vụ liên quan đến quản lý giao dịch xuyên biên giới đòi hỏi doanh nghiệp và nhà bán hàng nước ngoài phải có đại diện pháp lý tại Việt Nam, tuân thủ nghĩa vụ thuế và cung cấp dữ liệu giao dịch khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu. Đây là thay đổi tác động trực tiếp đến các mô hình kinh doanh qua nền tảng quốc tế, dropshipping hoặc nhập khẩu nhỏ lẻ, và nếu không tuân thủ, doanh nghiệp có thể bị xử phạt hoặc hạn chế hoạt động.

Thứ ba, yêu cầu về bảo vệ dữ liệu cá nhân buộc doanh nghiệp phải thiết lập cơ chế xin phép, thông báo, thu thập và xử lý dữ liệu một cách minh bạch, đồng thời bảo đảm quyền rút lại sự đồng ý, chỉnh sửa hoặc xoá dữ liệu của người tiêu dùng—một thách thức lớn khi nhiều doanh nghiệp hiện nay thu thập dữ liệu quá rộng nhưng thiếu chính sách đầy đủ.

Cuối cùng, luật nhấn mạnh trách nhiệm kiểm soát hàng giả, hàng nhái, hàng vi phạm sở hữu trí tuệ, gian lận và nội dung vi phạm, theo đó doanh nghiệp thương mại điện tử không còn giữ vai trò “trung gian đứng ngoài” như trước. Nếu nền tảng để tồn tại hàng hoá cấm, hàng giả, thông tin sai lệch hoặc vi phạm sở hữu trí tuệ mà không có biện pháp kiểm soát hiệu quả, doanh nghiệp sẽ phải chịu trách nhiệm liên đới. Nhìn chung, các thay đổi này đòi hỏi doanh nghiệp phải nâng cấp toàn diện hệ thống tuân thủ, từ hợp đồng, quy chế vận hành đến hạ tầng công nghệ, thay vì chỉ thực hiện những nghĩa vụ tối thiểu như trước đây.

Để Luật Thương mại điện tử đi vào cuộc sống và phát huy hiệu quả, theo ông, ngành Công Thương, các cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp cần chuẩn bị những gì trong giai đoạn triển khai sắp tới?

Trả lời: Để Luật Thương mại điện tử được triển khai hiệu quả, cần có sự chuẩn bị đồng bộ từ ba phía: Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Trước hết, về phía cơ quan quản lý, nhiệm vụ quan trọng nhất là sớm ban hành nghị định hướng dẫn và các tiêu chuẩn kỹ thuật, đặc biệt liên quan đến quản lý dữ liệu, đăng ký và xác thực tài khoản, lưu trữ thông tin giao dịch, cơ chế giám sát nền tảng – kiểm soát thuật toán và cơ chế phối hợp liên ngành giữa Công Thương, Thuế, Hải quan và Công an. Đồng thời, Nhà nước cần đầu tư xây dựng hệ thống giám sát thương mại điện tử hiện đại, đủ khả năng theo dõi giao dịch xuyên biên giới, phát hiện hàng giả và bảo vệ người tiêu dùng trong môi trường số.

Về phía doanh nghiệp – nhóm chịu tác động trực tiếp của luật – sự chuẩn bị càng phải chủ động và toàn diện. Doanh nghiệp cần rà soát toàn bộ hệ thống vận hành thương mại điện tử, bao gồm điều khoản dịch vụ, chính sách dữ liệu, hợp đồng điện tử và quy trình quản lý nhà bán hàng; thành lập bộ phận tuân thủ số nhằm đánh giá rủi ro pháp lý và cập nhật chính sách kịp thời; đầu tư vào công nghệ giám sát để kiểm soát hàng giả, đánh giá rủi ro giao dịch và bảo mật thông tin; đồng thời đào tạo đội ngũ nhân sự trong các lĩnh vực dữ liệu, pháp chế và vận hành nền tảng. Nếu chậm trễ, doanh nghiệp không chỉ đối mặt nguy cơ bị xử phạt mà còn có thể mất lợi thế cạnh tranh khi thị trường ngày càng minh bạch và chuẩn hóa.

Cuối cùng, về phía người tiêu dùng, việc hiểu rõ quyền lợi của mình — từ quyền được bảo vệ dữ liệu, quyền yêu cầu minh bạch thông tin đến quyền khiếu nại — sẽ góp phần tạo dựng một môi trường giao dịch trực tuyến an toàn, lành mạnh và bền vững hơn cho toàn thị trường.

    Gặp Luật Sư Sở Hữu Trí Tuệ Để Được Tư Vấn

    Bảo hộ Thương hiệu - Sáng chế Kiểu dáng - Nhượng quyền - Xử lý vi phạm

    Bài viết cùng chủ đề:

    Kết luận 51: Từ bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đến kiến tạo nguồn lực phát triển quốc gia
    291 lượt xem 05/07/2026

    Kết luận số 51-KL/TW của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 39-NQ/TW đã đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển sở hữu trí tuệ ở Việt Nam, khi xác định sở hữu trí tuệ không chỉ là công cụ bảo hộ quyền mà còn là nguồn...

    Bản tin pháp lý tháng 6
    299 lượt xem 29/06/2026

    SBLAW trân trọng gửi tới Quý khách hàng bản tin pháp lý tháng 6 năm 2026 để Quý khách hàng tham khảo phục vụ mục đích kinh doanh. HotlineEmailTwitterYoutubeLinkedInFacebookZalo

    Bản tin sở hữu trí tuệ tháng 6 năm 2026
    285 lượt xem 29/06/2026

    SBLAW gửi Quý khách hàng bản tin pháp luật sở hữu trí tuệ để Quý khách hàng tham khảo.   HotlineEmailTwitterYoutubeLinkedInFacebookZalo

    Quy định mới về đặt tên cơ sở giáo dục đại học: Minh bạch, chuẩn hóa và tránh gây nhầm lẫn
    664 lượt xem 03/04/2026

    Ngày 30-3-2026, Nghị định 91/2026/NĐ-CP của Chính phủ chính thức có hiệu lực, quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Giáo dục đại học liên quan đến việc đặt tên cơ sở giáo dục đại học. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm thiết lập một...

    Luật Chuyển giao công nghệ mới (hiệu lực từ 01/04/2026): Đẩy mạnh phổ biến công nghệ y tế, giáo dục và ưu đãi đầu tư đột phá
    406 lượt xem 02/04/2026

    Từ ngày 01/04/2026, Luật Chuyển giao công nghệ mới sẽ chính thức có hiệu lực, mang theo những thay đổi mang tính chiến lược nhằm thúc đẩy năng lực nội sinh và hiện đại hóa các lĩnh vực trọng điểm của quốc gia. Đây được xem là bước ngoặt quan trọng giúp doanh nghiệp tiếp...

    Luật Sở hữu trí tuệ 2025 sẽ đơn giản hóa thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu trí tuệ
    619 lượt xem 02/04/2026

    Một trong những thay đổi đột phá và mang tính cải cách thủ tục hành chính mạnh mẽ nhất đối với đơn đăng ký sở hữu công nghiệp (bao gồm đơn nhãn hiệu) là việc bãi bỏ thủ tục ra Thông báo/Quyết định chấp nhận đơn hợp lệ. Dưới đây là bài viết phân tích,...

    Luật Sở hữu trí tuệ 2025: Bước ngoặt Chiến Lược từ “Bảo Vệ” đến “Thương Mại Hóa” Tài Sản
    461 lượt xem 02/04/2026

    Chính thức có hiệu lực từ ngày 1/4, Luật Sở hữu trí tuệ 2025 đánh dấu một sự chuyển mình mạnh mẽ trong tư duy lập pháp và quản lý. Dưới góc nhìn pháp lý và thực tiễn kinh doanh, đây không chỉ là sự thay đổi về câu chữ, mà là một đòn bẩy...

    Cập nhật 2026: Hồ sơ đề nghị kiểm tra, giám sát hàng hóa xuất nhập khẩu liên quan quyền sở hữu trí tuệ
    612 lượt xem 01/04/2026

    Bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) trong hoạt động xuất nhập khẩu là một bước đi thiết yếu để doanh nghiệp bảo vệ thương hiệu và quyền lợi hợp pháp của mình trước vấn nạn hàng giả, hàng nhái. Mới đây, Bộ Tài chính đã có những cập nhật quan trọng về thủ...

    Luật trí tuệ nhân tạo dưới góc nhìn luật sư
    476 lượt xem 26/03/2026

    Đài phát thanh và truyền hình TP Hồ Chí Minh đã phỏng vấn Luật sư Nguyễn Thanh Hà – chủ tịch công ty luật SBLAW về Luật trí tuệ nhân tạo của Việt Nam. SBLAW trân trọng giới thiệu nội dung bài phỏng vấn: Câu hỏi: Thưa ông, Việt Nam đã chính thức có các quy...

    Hiệp ước Riyadh về Luật Kiểu dáng: Bước ngoặt toàn cầu trong việc đơn giản hóa bảo hộ kiểu dáng công nghiệp
    683 lượt xem 06/03/2026

    Vào ngày 22/11/2024, tại Riyadh, Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) đã chính thức thông qua Hiệp ước Riyadh về Luật Kiểu dáng (RDLT). Đây là một cột mốc lịch sử nhằm thiết lập các tiêu chuẩn chung cho quy trình nộp đơn và quản lý kiểu dáng công nghiệp, giúp các...

    LUẬT SỞ HỮU TRÍ TUỆ SỬA ĐỔI 2025: TỪ CẢI CÁCH THỦ TỤC ĐẾN TÁI ĐỊNH VỊ TÀI SẢN TRÍ TUỆ TRONG NỀN KINH TẾ SỐ
    1244 lượt xem 27/02/2026

    Ngày 10/12/2025, Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ, có hiệu lực từ ngày 01/04/2026. Nhìn ở bình diện chính sách, đây không chỉ là một đợt chỉnh sửa kỹ thuật mà là bước tiếp theo trong tiến trình tái cấu trúc hệ thống...

    DỰ THẢO PHỤ LỤC III – HƯỚNG DẪN ĐÁNH GIÁ BẢN MÔ TẢ SÁNG CHẾ TRONG LĨNH VỰC DƯỢC PHẨM VÀ CÔNG NGHỆ SINH HỌC
    553 lượt xem 16/12/2025

    SBLAW giới thiệu Dự thảo Phụ lục III được ban hành bởi Cục sở hữu trí tuệ nhằm hướng dẫn chi tiết việc đánh giá bản mô tả sáng chế đối với các đơn đăng ký sáng chế trong lĩnh vực dược phẩm và công nghệ sinh học, trên cơ sở quy định của Luật...

    DỰ THẢO PHỤ LỤC IV – HƯỚNG DẪN THẨM ĐỊNH SÁNG CHẾ TRONG LĨNH VỰC DƯỢC PHẨM VÀ CÔNG NGHỆ SINH HỌC
    538 lượt xem 16/12/2025

    SBLAW trân trọng giới thiệu DỰ THẢO PHỤ LỤC IV – HƯỚNG DẪN THẨM ĐỊNH SÁNG CHẾ TRONG LĨNH VỰC DƯỢC PHẨM VÀ CÔNG NGHỆ SINH HỌC do Cục sở hữu trí tuệ ban hành. 1. Mục đích ban hành Phụ lục IV Phụ lục IV được xây dựng nhằm bổ sung và cụ thể...

    Siết chặt quy định xuất xứ hàng hóa để ngăn gian lận và bảo vệ thị trường
    583 lượt xem 13/12/2025

    Luật sư Nguyễn Thanh Hà, chủ tịch SBLAW đã dành cho Báo Công thương phần trả lời phỏng vấn về các quy định về xuất xứ hàng hóa, SBLAW trân trọng giới thiệu nội dung bài phỏng vấn. Câu hỏi: Theo luật sư, Dự thảo Nghị định mới về xuất xứ hàng hóa có những...

    Một số điểm mới của Dự thảo Luật Báo Chí
    580 lượt xem 31/10/2025

    Luật sư Nguyễn Thanh Hà, chủ tịch SBLAW có phần trả lời phỏng vấn của Báo công thương về những điểm mới của dự thảo luật báo chí được trình ra Quốc hội thông qua. Sau đây là nội dung bài phỏng vấn: 1. Thưa ông, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang...

    Tăng cường thực thi, chế tài nghiêm khắc hơn: Dự thảo Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền
    823 lượt xem 27/08/2025

    Giới thiệu: Bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) sẽ không có ý nghĩa nếu các biện pháp thực thi yếu kém và thiếu tính răn đe. Nhận thức rõ điều này, Dự thảo Luật SHTT sửa đổi 2025 đã đề xuất hàng loạt các quy định mới nhằm nâng cao hiệu quả của...

    0904.340.664