QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT BẢO VỆ TÀI SẢN SỐ CỦA DOANH NGHIỆP

Tác giả: Bảo hộ thương hiệu 1489 lượt xem Đăng ngày 26/10/2021
QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT BẢO VỆ TÀI SẢN SỐ CỦA DOANH NGHIỆP

 Với nền kinh tế số phát triển mạnh mẽ như hiện nay thì việc nghiên cứu và xây dựng một hành lang pháp lý vững chắc cho lĩnh vực kinh tế số là vô cùng cần thiết. Ngoài ra, các hoạt động trên môi trường mạng và công nghệ số cũng rất đa dạng. Dưới đây là câu trả lời cho một số câu hỏi liên quan được quan tâm của luật sư Nguyễn Thanh Hà, chủ tịch SBLAW dành cho kênh VTV1 Đài truyền hình Việt Nam.

Báo cáo kinh tế số Việt Nam 2030

 

 

1. Có tình trạng một số doanh nghiệp bị ăn cắp ý tưởng, thậm chí sao chép phần mềm, và cả lỗi sai của họ cũng bị sao chép. Vậy luật pháp nào đang bảo vệ các tài sản số này của doanh nghiệp?

Trả lời:

Hiện nay các tài sản liên quan đến quyền tác giả, quyền sở hữu công nghiệp và các quyền liên quan đều thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật sở hữu trí tuệ. Quyền tác giả là quyền của tổ chức, cá nhân đối với tác phẩm do mình sáng tạo ra hoặc sở hữu.

Quyền liên quan đến quyền tác giả là quyền của tổ chức, cá nhân đối với cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng, tín hiệu vệ tinh mang chương trình được mã hóa. Và Quyền sở hữu công nghiệp là quyền của tổ chức, cá nhân đối với sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn, nhãn hiệu, tên thương mại, chỉ dẫn địa lý, bí mật kinh doanh do mình sáng tạo ra hoặc sở hữu và quyền chống cạnh tranh không lành mạnh.

Điều 14 Luật sở hữu trí tuệ năm 2005 (được sửa đổi, bổ sung năm 2009) có quy định các loại hình tác phẩm được bảo hộ quyền tác giả, trong đó, có chương trình máy tính, sưu tập dữ liệu. Theo đó, đối với các tài sản số, cụ thể là sao chép, ăn cắp ý tưởng phần mềm ở đây sẽ bị coi là vi phạm quyền tác giả. 

Theo quy định tại Khoản 6 Điều 28 Luật sở hữu trí tuệ năm 2005 thì các hành vi sao chép tác phẩm mà không được phép của tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả, trừ trường hợp quy định tại điểm a và điểm đ khoản 1 điều 25 của luật này thì bị coi là hành vi xâm phạm quyền tác giả. Theo đó điểm a và điểm đ khoản 1 của điều 25 quy định về các trường hợp sử dụng tác phẩm đã công bố không phải xin phép, không phải trả tiền nhuận bút, thù lao bao gồm:

– Tự sao chép một bản nhằm mục đích nghiên cứu khoa học, giảng dạy của cá nhân

– Sao chép tác phẩm để lưu trữ trong thư viện với mục đích nghiên cứu.

Như vậy các hành vi sao chép thuộc 1 trong 2 trường hợp nêu trên thì không bị coi là xâm phạm quyền tác giả. Tuy nhiên Khoản 3 Điều 25 của Luật này lại có quy định “Việc sử dụng tác phẩm trong các trường hợp không áp dụng tác phẩm tạo hình, chương trình máy tính”. Do vậy việc sao chép các phần mềm để sử dụng là hành vi xâm phạm quyền tác giả.

Trong trường hợp này, người vi phạm có thể bị xử lý vi phạm hành chính về hành vi xâm phạm quyền sao chép tác phẩm theo quy định tại Điều 18 Nghị định 131/2013/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan, cụ thể:

1. Phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 35.000.000 đồng đối với hành vi sao chép tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả.

2. Biện pháp khắc phục hậu quả:

Buộc dỡ bỏ bản sao tác phẩm vi phạm dưới hình thức điện tử, trên môi trường Internet và kỹ thuật số hoặc buộc tiêu hủy tang vật vi phạm đối với hành vi quy định tại Khoản 1 Điều này.

Nếu vi phạm ở mức độ nghiêm trọng thì người vi phạm còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 225 BLHS năm 2015 (được sửa đổi, bổ sung năm 2017) với mức hình phạt cao nhất đối với cá nhân là bị phạt tiền từ 300.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Đối với pháp nhân, mức hình phạt cao nhất là thì bị phạt tiền từ 1.000.000.000 đồng đến 3.000.000.000 đồng hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 06 tháng đến 02 năm. Pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định hoặc cấm huy động vốn từ 01 năm đến 03 năm.

Như vậy, quyền tác giả ở Việt Nam ngày càng được tôn trọng và được bảo vệ tốt hơn. Việc xử lý hình sự sẽ góp phần lớn trong việc hạn chế, ngăn chặn các hành vi xâm phạm quyền tác giả để bảo vệ quyền lợi của tác giả và chủ sở hữu quyền tác giả.



2. Có phải việc xử phạt và khiếu kiện những trường hợp thế này còn rườm rà và phức tạp nên tình trạng ăn cắp, xâm phạm tài sản số vẫn diễn ra?

Trả lời:

Trong thời đại công nghệ số phát triển ngày càng nhanh chóng như hiện nay thì tình trạng ăn cắp các phần mềm, xâm phạm tài sản số diễn ra cũng càng phổ biến. Một trong những yếu tố khiến chúng ta ít khi biết những vụ kiện về vấn đề này là bởi chính chủ nhân tài sản số đó cũng không biết tài sản của mình bị xâm phạm.

Thứ hai là bởi tại Việt Nam hiện nay các vụ việc xử lý vi phạm trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ có thời gian giải quyết còn lâu nên việc xử lý vẫn chỉ thông qua biện pháp hành chính là chủ yếu còn không có nhiều vụ việc đưa ra Tòa án thụ lý giải quyết. 

3. Luật công nghệ thông tin 2006 đã luật hoá bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ nhưng với sự phát triển hiện nay của công nghệ và tài sản số, ông có cho rằng luật đang bộc lộ hạn chế?

Trả lời:

Luật Công nghệ thông tin năm 2006 quy định về Bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực công nghệ thông tin tại Điều 69 và có nội dung như sau:

Việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực công nghệ thông tin phải thực hiện theo quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ và các quy định sau đây: 

1. Tổ chức, cá nhân truyền đưa thông tin trên môi trường mạng có quyền tạo ra bản sao tạm thời một tác phẩm được bảo hộ do yêu cầu kỹ thuật của hoạt động truyền đưa thông tin và bản sao tạm thời được lưu trữ trong khoảng thời gian đủ để thực hiện việc truyền đưa thông tin; 

2. Người sử dụng hợp pháp phần mềm được bảo hộ có quyền sao chép phần mềm đó để lưu trữ dự phòng và thay thế phần mềm bị phá hỏng mà không phải xin phép, không phải trả tiền bản quyền.

Thực tế là từ năm 2006 đến nay thì lĩnh vực công nghệ thông tin trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng đã phát triển hơn rất nhiều. Vì vậy, các quy định của Luật CNTT năm 2006 có phần không theo được kịp tốc độ phát triển CNTT hiện nay và các điều khoản trong luật còn có nội dung rất chung chung, chưa rõ ràng. 

Ví dụ như điều luật trên chỉ quy định về sao chép tác phẩm, sao chép phần mềm nhưng thực tế thì có thể thấy các dịch vụ tái tạo, làm mới, nâng cấp … phần mềm. Như vậy thì hành vi đó có vi phạm pháp luật hay không? Nếu có vi phạm thì tại sao trong lĩnh vực đầu tư lại quy định có cả những ngành nghề như vậy? Điều đó còn cho thấy nội dung quy định của Luật CNTT 2006 đang có tình trạng chồng chéo và có độ vênh đối với các văn bản pháp luật khác.



4. Đại dịch Covid càng khẳng định xu hướng đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển kinh tế số. Vậy tới đây pháp luật điều chỉnh cho việc bảo vệ doanh nghiệp lĩnh vực này cần lưu ý và xây dựng như thế nào để đảm bảo quá trình này diễn ra hiệu quả?

Trả lời:

Với nền kinh tế số phát triển mạnh mẽ như hiện nay thì việc nghiên cứu và xây dựng một hành lang pháp lý vững chắc cho lĩnh vực này là vô cùng cần thiết. Ngoài ra, các hoạt động trên môi trường mạng và công nghệ số cũng rất đa dạng. Luật cần phải có những quy định chi tiết hơn. Đi kèm với đó thì nhu cầu ban hành các văn bản hương dẫn cũng rất cần thiết.

Để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp thì luật cũng cần quy định rõ các chế tài để xử lý vi phạm một cách thích đáng bởi hiện nay có tình trạng bất chấp vi phạm pháp luật do lợi ích quá lớn. Luật CNTT cũng cần giảm thiểu các quy định trùng lặp để công dân và các doanh nghiệp có thể dễ dàng hơn trong việc tra cứu và áp dụng các điều luật.

Bên cạnh các giải pháp pháp lý và công nghệ, cần tiếp tục nâng cao năng lực cho các cơ quan thực thi và tuyên truyền rộng rãi đến người sử dụng các quy định của pháp luật sở hữu trí tuệ để nâng cao ý thức bảo vệ quyền từ phía người sử dụng.  Các chủ thể quyền cần áp dụng các biện pháp công nghệ để bảo vệ quyền của mình và chủ động trong việc yêu cầu xử lý xâm phạm khi có hành vi xâm phạm quyền của mình.

 

 

    Gặp Luật Sư Sở Hữu Trí Tuệ Để Được Tư Vấn

    Bảo hộ Thương hiệu - Sáng chế Kiểu dáng - Nhượng quyền - Xử lý vi phạm

    Bài viết cùng chủ đề:

    SBLaw giải đáp về các giải pháp giúp hạn chế rủi ro tranh chấp bản quyền
    145 lượt xem 07/10/2026

    Câu hỏi: Thưa luật sư, để tránh rơi vào những vụ tranh chấp hay kiện tụng kéo dài, cá nhân và doanh nghiệp nên áp dụng những giải pháp gì ngay từ đầu? Luật sư: Để giảm thiểu tối đa rủi ro tranh chấp bản quyền, bạn nên chủ động thực hiện 4 giải pháp...

    SBLaw giải đáp cho Câu hỏi về thời hạn giải quyết vụ án tranh chấp bản quyền
    136 lượt xem 07/10/2026

    Câu hỏi: Thưa luật sư, vụ kiện bộ truyện Thần Đồng Đất Việt kéo dài tới hơn chục năm. Vậy pháp luật có quy định thời hạn cụ thể cho việc thụ lý và giải quyết một vụ án tranh chấp bản quyền không? Luật sư: Pháp luật có quy định thời hạn rất rõ...

    BẢO VỆ BẢN QUYỀN CÓ HẠN ĐỊNH KHÔNG? BẢO HỘ TRONG BAO LÂU?
    204 lượt xem 07/10/2026

    Thời hạn bảo hộ bản quyền là một trong những vấn đề được rất nhiều tác giả và doanh nghiệp quan tâm khi khai thác thương mại các sản phẩm sáng tạo. Liệu một tác phẩm khi đã được đăng ký có được bảo hộ vĩnh viễn hay có thời hạn cụ thể theo quy...

    NHỮNG RỦI RO PHÁP LÝ LỚN KHÔNG NÊN BỎ QUA KHÔNG ĐĂNG KÝ BẢN QUYỀN
    186 lượt xem 07/10/2026

    Mặc dù Luật Sở hữu trí tuệ quy định quyền tác giả tự động phát sinh từ khi tác phẩm được sáng tạo, nhiều cá nhân và doanh nghiệp vẫn chọn cách không đăng ký bản quyền vì cho rằng không bắt buộc. Vậy thực tế việc không đăng ký sẽ đối mặt với những...

    SBLaw giải đáp cho Câu hỏi về thời điểm nên giải quyết tranh chấp bản quyền ra tòa án
    117 lượt xem 07/10/2026

    Câu hỏi: Thưa luật sư, khi phát hiện bị vi phạm bản quyền thì ở thời điểm nào hoặc trong điều kiện gì chúng tôi nên quyết định khởi kiện ra Tòa án? Luật sư:Việc khởi kiện ra Tòa án tốn khá nhiều thời gian và chi phí, nên chủ sở hữu hoặc tác giả...

    SBLaw giải đáp cho khách về các hành vi vi phạm bản quyền và việc sử dụng hình ảnh trên mạng
    121 lượt xem 07/10/2026

    Câu hỏi: Thưa luật sư, những hành động cụ thể nào thì bị xem là vi phạm bản quyền? Luật sư: Theo Điều 28 Luật Sở hữu trí tuệ, các hành vi xâm phạm quyền tác giả phổ biến bao gồm: Chiếm đoạt hoặc mạo danh tác giả. Công bố, sao chép, phân phối hoặc...

    ĐĂNG KÝ BẢN QUYỀN: CÓ BẮT BUỘC KHÔNG VÀ NHỮNG TÁC PHẨM NÀO RẤT CẦN ĐĂNG KÝ?
    199 lượt xem 07/10/2026

    Đăng ký bản quyền là một bước quan trọng để bảo vệ thành quả sáng tạo cũng như tài sản trí tuệ của doanh nghiệp và cá nhân. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thắc mắc xung quanh việc liệu quy định pháp luật có bắt buộc mọi tác phẩm đều phải đăng ký hay không,...

    BẢO VỆ QUYỀN TÁC GIẢ: NÊN HỂU LÀ BẢO VỆ BẢN QUYỀN HAY TÁC QUYỀN?
    237 lượt xem 07/10/2026

    Trong đời sống xã hội và kinh doanh, chúng ta thường nghe rất nhiều đến cụm từ “bảo vệ quyền tác giả”. Tuy nhiên, không ít người vẫn băn khoăn liệu khái niệm này thực chất là bảo vệ “bản quyền” hay “tác quyền”, và hai khái niệm này khác nhau như thế nào về...

    SBLaw tư vấn cho khách về việc phát sinh tranh chấp dù đã đăng ký bản quyền
    122 lượt xem 07/10/2026

    Câu hỏi: Thưa luật sư, tác phẩm đã đăng ký bản quyền và được cấp Giấy chứng nhận rồi thì tại sao vẫn xảy ra tranh chấp gay gắt vậy ạ? Luật sư:. Nguyên nhân chính là do cơ quan nhà nước cấp Giấy chứng nhận dựa trên sự kê khai và cam kết của...

    HIỂU ĐÚNG VỀ BẢN QUYỀN TẠI VIỆT NAM: PHÂN LOẠI VÀ CÁC QUY ĐỊNH PHÁP LÝ CẦN BIẾT
    118 lượt xem 07/10/2026

    Bản quyền (quyền tác giả) đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc bảo vệ thành quả sáng tạo của cá nhân cũng như tài sản trí tuệ của doanh nghiệp. Tuy nhiên, không phải ai cũng nắm rõ các tiêu chí phân loại và phạm vi bảo hộ của pháp luật hiện hành....

    Nhầm Lẫn Phổ Biến Giữa “Bản Quyền” Và “Tác Quyền”: Góc Nhìn Pháp Lý Từ Luật Sư
    126 lượt xem 07/10/2026

    Trong đời sống hằng ngày cũng như trên các phương tiện truyền thông, chúng ta rất thường xuyên bắt gặp hai thuật ngữ “bản quyền” và “tác quyền”. Dù được sử dụng phổ biến, không ít người vẫn thắc mắc liệu hai khái niệm này có sự phân biệt rõ ràng về mặt pháp lý...

    SBLaw tư vấn cho khách về quyền thừa kế tác phẩm khi qua đời
    108 lượt xem 07/10/2026

    Câu hỏi: Thưa luật sư, cho tôi hỏi: Nếu một tác giả đã qua đời thì bản quyền đối với các tác phẩm của họ có còn giá trị pháp lý không? Luật sư: Khi tác giả qua đời, bản quyền đối với tác phẩm vẫn còn nguyên giá trị pháp lý. Tác phẩm không...

    Quyền của người sáng tạo, hành trình đòi lại công bằng trong kỷ nguyên số
    373 lượt xem 07/07/2026

    Trong tọa đàm của Thông tấn xã Việt Nam với chủ đề Quyền của người sáng tạo, hành trình đòi lại công bằng trong kỷ nguyên số, luật sư Nguyễn Thanh Hà, chủ tịch SBLAW đã có phần trao đổi về những nội dung sau: Câu hỏi: Vì sao nhiều vụ xâm phạm rất rõ...

    Bảo vệ bản quyền trên không gian mạng
    329 lượt xem 12/06/2026

    Luật sư Nguyễn Thanh Hà, chủ tịch SBLAW đã có phần trao đổi cùng VTV4 Đài truyền hình Việt Nam về chủ đề bảo vệ bản quyền trên không gian mạng.  Câu hỏi: Thưa ông/bà, việc Quốc hội thông qua và chính thức đưa vào hiệu lực Luật sửa đổi, bổ sung một số điều...

    Dịch Vụ Giải Quyết Tranh Chấp Bản Quyền Uy Tín – Hãng Luật SBLAW
    343 lượt xem 08/06/2026

    Khủng Hoảng Vi Phạm Bản Quyền Trong Kỷ Nguyên Số Sự bùng nổ của môi trường số và mạng internet đã biến “tài sản xám” (grey matter assets) — từ mã nguồn phần mềm, ứng dụng di động, kịch bản phim, chương trình truyền hình cho đến các tác phẩm văn học, mỹ thuật ứng...

    AI và tác phẩm âm nhạc, bản quyền thuộc về ai?
    515 lượt xem 11/04/2026

    Luật sư Đào Thu Trang, từ công ty luật SBLAW đã có phần trả lời phỏng vấn kênh VTV1 Đài truyền hình Việt Nam về chủ đề AI và tác phẩm âm nhạc, vấn đề bản quyền là gì? Chúng tôi trân trọng giới thiệu nội dung bài phỏng vấn: Câu hỏi: Pháp luật hiện...

    0904.340.664