Mất Tài Sản Vô Hình: Mất Thương Hiệu, Mất Cả Thị Trường?

Tác giả: Bảo hộ thương hiệu 348 lượt xem Đăng ngày 22/06/2026

Trong nền kinh tế số, tài sản của doanh nghiệp không còn bó hẹp ở nhà xưởng, máy móc hay trang thiết bị hữu hình. Giá trị cốt lõi giúp doanh nghiệp đứng vững và bứt phá trên thị trường phần lớn nằm ở các tài sản vô hình như thương hiệu, sáng chế, kiểu dáng, và nội dung số.

Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam hiện nay vẫn chưa nhận thức đúng tầm quan trọng của vấn đề này, dẫn đến những lỗ hổng pháp lý nghiêm trọng. Để giúp doanh nghiệp có cái nhìn toàn diện, Luật sư Nguyễn Thanh Hà – Chủ tịch Công ty Luật SBLAW đã tham gia chia sẻ sâu sắc trong chương trình “Mất tài sản vô hình: Mất thương hiệu, mất cả thị trường?”.

1. Rủi ro sở hữu trí tuệ: Không chỉ là câu chuyện của “ông lớn”

Nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) thường có lầm tưởng rằng sở hữu trí tuệ (SHTT) chỉ dành cho các tập đoàn đa quốc gia hoặc các công ty công nghệ. Thực tế lại hoàn toàn ngược lại.

Hỏi: Thưa luật sư, nhiều doanh nghiệp cho rằng sở hữu trí tuệ chỉ là câu chuyện của các tập đoàn lớn hoặc các doanh nghiệp công nghệ. Trên thực tế, những rủi ro pháp lý nào đang xảy ra phổ biến nhất đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ?

Luật sư Nguyễn Thanh Hà: Nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ cho rằng sở hữu trí tuệ chỉ là câu chuyện của các tập đoàn lớn hoặc doanh nghiệp công nghệ. Tuy nhiên, trên thực tế, đây lại là nhóm doanh nghiệp dễ gặp rủi ro nhất do thường chưa quan tâm đúng mức đến việc bảo hộ và quản trị tài sản trí tuệ. Những rủi ro phổ biến nhất hiện nay bao gồm:

  • Việc sử dụng nhãn hiệu nhưng không đăng ký bảo hộ dẫn đến bị đối thủ đăng ký trước;
  • Vô tình sử dụng logo, hình ảnh, phần mềm hoặc nội dung thuộc quyền sở hữu của bên khác;
  • Không đăng ký bảo hộ sáng chế, kiểu dáng công nghiệp hoặc bí mật kinh doanh trước khi đưa sản phẩm ra thị trường;
  • Bị giả mạo thương hiệu trên các sàn thương mại điện tử hoặc mạng xã hội.

Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp cũng chưa có cơ chế quản lý tài sản trí tuệ trong nội bộ, dẫn đến tranh chấp về quyền sở hữu đối với phần mềm, thiết kế hoặc các sản phẩm sáng tạo do nhân viên và đối tác tạo ra. Theo tôi, sở hữu trí tuệ không chỉ là công cụ pháp lý để bảo vệ doanh nghiệp trước các tranh chấp, mà còn là tài sản quan trọng giúp duy trì lợi thế cạnh tranh, thu hút đầu tư và gia tăng giá trị doanh nghiệp trong dài hạn. Vì vậy, doanh nghiệp càng nhỏ càng cần quan tâm đến sở hữu trí tuệ ngay từ giai đoạn đầu phát triển.

2. Những “cái bẫy” vô tình vi phạm bản quyền trong kỷ nguyên số

Sự bùng nổ của Internet và mạng xã hội khiến việc sao chép nội dung trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết, vô tình đẩy doanh nghiệp vào các rủi ro pháp lý không đáng có.

Hỏi: Theo ông, đâu là những hành vi mà doanh nghiệp thường vô tình vi phạm nhất hiện nay liên quan đến bản quyền, phần mềm, hình ảnh, video, tài liệu và nội dung số?

Luật sư Nguyễn Thanh Hà: Theo kinh nghiệm tư vấn của chúng tôi, phần lớn các vi phạm sở hữu trí tuệ của doanh nghiệp hiện nay không xuất phát từ cố ý mà từ việc thiếu hiểu biết hoặc chưa có quy trình kiểm soát nội bộ phù hợp. Những hành vi vi phạm phổ biến nhất là:

  • Sử dụng phần mềm không có bản quyền hoặc vượt quá phạm vi giấy phép được cấp;
  • Sao chép hình ảnh, video, bài viết từ internet để phục vụ hoạt động quảng cáo, truyền thông hoặc bán hàng mà không xin phép chủ sở hữu;
  • Sử dụng nhạc nền có bản quyền trong các video marketing, livestream hoặc nội dung đăng trên mạng xã hội;
  • Sao chép tài liệu kỹ thuật, catalogue, nội dung website của đối thủ cạnh tranh để sử dụng cho hoạt động kinh doanh.

Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp cũng có thói quen lấy hình ảnh từ Google hoặc mạng xã hội và cho rằng chỉ cần ghi nguồn là có thể sử dụng hợp pháp. Trên thực tế, việc ghi nguồn không đồng nghĩa với việc được phép khai thác tác phẩm nếu chưa có sự đồng ý của chủ sở hữu quyền.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, một rủi ro ngày càng phổ biến là việc sử dụng nội dung do bên thứ ba cung cấp, bao gồm hình ảnh, video, phần mềm, dữ liệu hoặc nội dung do AI tạo ra mà không kiểm tra đầy đủ về quyền sở hữu và phạm vi sử dụng. Điều này có thể dẫn đến các tranh chấp pháp lý hoặc yêu cầu bồi thường trong tương lai. Doanh nghiệp cần xây dựng quy trình rà soát bản quyền và nâng cao nhận thức của nhân viên để phòng ngừa thiệt hại.

3. Hậu quả khôn lường khi xảy ra tranh chấp sở hữu trí tuệ

Nhiều chủ doanh nghiệp cho rằng thiệt hại lớn nhất khi dính vào tranh chấp SHTT chỉ là tiền phạt. Thực tế, tổn thất về mặt phi tài chính có thể bóp nghẹt một thương hiệu.

Hỏi: Khi xảy ra tranh chấp sở hữu trí tuệ, những thiệt hại mà doanh nghiệp có thể phải đối mặt là gì ngoài các khoản bồi thường về tài chính?

Luật sư Nguyễn Thanh Hà: Nhiều doanh nghiệp thường chỉ quan tâm đến nguy cơ bị phạt hoặc phải bồi thường thiệt hại, nhưng trên thực tế, hậu quả của một tranh chấp sở hữu trí tuệ thường lớn hơn rất nhiều so với các tổn thất tài chính trực tiếp như là:

  1. Gián đoạn hoạt động kinh doanh: Khi bị cáo buộc xâm phạm, doanh nghiệp có thể bị yêu cầu ngừng sử dụng nhãn hiệu, thu hồi sản phẩm, gỡ bỏ nội dung quảng cáo, ngừng phân phối hàng hóa hoặc dừng khai thác một phần công nghệ đang sử dụng. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu và hoạt động sản xuất, kinh doanh.
  2. Thiệt hại về uy tín và thương hiệu: Việc bị công khai liên quan đến một vụ tranh chấp SHTT có thể làm giảm niềm tin của khách hàng, đối tác và nhà đầu tư. Đối với những doanh nghiệp đang xây dựng thương hiệu hoặc gọi vốn, đây có thể là tổn thất rất lớn và khó khắc phục.
  3. Ảnh hưởng chiến lược M&A và gọi vốn: Nhiều nhà đầu tư và đối tác nước ngoài đánh giá rất kỹ tình trạng pháp lý của tài sản trí tuệ trước khi hợp tác. Một tranh chấp kéo dài có thể làm giảm giá trị doanh nghiệp hoặc khiến các cơ hội kinh doanh bị trì hoãn, thậm chí bị hủy bỏ.
  4. Gánh nặng về nguồn lực: Doanh nghiệp phải đối mặt với chi phí quản lý và nguồn lực nội bộ rất lớn để xử lý tranh chấp, bao gồm thời gian của ban lãnh đạo, nhân sự, luật sư và các chuyên gia kỹ thuật.

4. Quản trị rủi ro pháp lý khi ứng dụng AI vào Marketing và Truyền thông

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra cuộc cách mạng trong sản xuất nội dung, nhưng nó cũng là “bãi mìn” pháp lý nếu doanh nghiệp sử dụng một cách mù quáng.

Hỏi: Trong bối cảnh AI đang được sử dụng ngày càng phổ biến trong hoạt động marketing, truyền thông và sản xuất nội dung, doanh nghiệp cần lưu ý những rủi ro pháp lý nào?

Luật sư Nguyễn Thanh Hà: Doanh nghiệp có thể nâng cao đáng kể hiệu quả hoạt động nhờ AI, nhưng đồng thời cũng phải đối mặt với nhiều rủi ro pháp lý mới liên quan đến sở hữu trí tuệ, ví dụ như:

  • Rủi ro từ dữ liệu đầu vào: Nếu AI tạo ra hình ảnh, video, âm nhạc hoặc nội dung có dấu hiệu sao chép hoặc phái sinh từ các tác phẩm đang được bảo hộ mà không được phép, doanh nghiệp có thể đối mặt với khiếu nại hoặc tranh chấp về bản quyền.
  • Tranh chấp quyền cá nhân và quyền đối với hình ảnh: Cần đặc biệt thận trọng khi sử dụng AI để tạo hình ảnh, giọng nói hoặc video mô phỏng người thật. Việc sử dụng hình ảnh, giọng nói hoặc danh tiếng của cá nhân, người nổi tiếng mà không có sự đồng ý có thể dẫn đến tranh chấp liên quan đến quyền nhân thân hoặc cạnh tranh không lành mạnh.
  • Tranh chấp quyền sở hữu nội dung do AI tạo ra: Hiện nay, pháp luật tại nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam, vẫn đang trong quá trình hoàn thiện các quy định liên quan đến quyền tác giả đối với sản phẩm do AI tạo ra. Doanh nghiệp cần rà soát kỹ điều khoản sử dụng của các nền tảng AI để xác định quyền khai thác thương mại.
  • Rò rỉ dữ liệu và thông tin mật: Việc đưa tài liệu nội bộ, dữ liệu khách hàng, bí mật kinh doanh vào các hệ thống AI có thể làm phát sinh nguy cơ rò rỉ dữ liệu hoặc mất quyền kiểm soát đối với thông tin quan trọng.

Do đó, doanh nghiệp cần xây dựng quy trình quản trị rủi ro pháp lý khi sử dụng AI, bao gồm kiểm tra nguồn gốc nội dung, rà soát quyền sở hữu trí tuệ, bảo vệ dữ liệu và đào tạo nhân sự.

5. Lời khuyên vàng từ chuyên gia: Quản trị tài sản trí tuệ ngay từ đầu

Để khép lại chương trình, Luật sư Nguyễn Thanh Hà đã đưa ra một thông điệp cốt lõi mang tính định hướng dài hạn cho toàn bộ cộng đồng doanh nghiệp.

Hỏi: Nếu chỉ đưa ra một lời khuyên cho doanh nghiệp để hạn chế rủi ro về sở hữu trí tuệ và tài sản vô hình, ông sẽ khuyến nghị điều gì?

Luật sư Nguyễn Thanh Hà: Nếu chỉ đưa ra một lời khuyên, tôi sẽ khuyến nghị doanh nghiệp coi sở hữu trí tuệ là một tài sản cần được quản trị ngay từ đầu, thay vì chỉ quan tâm khi xảy ra tranh chấp.

Thực tế, rất nhiều doanh nghiệp chỉ tìm đến luật sư khi phát hiện nhãn hiệu bị người khác đăng ký mất, sản phẩm bị sao chép hoặc nhận được cảnh báo vi phạm bản quyền. Khi đó, chi phí xử lý thường cao hơn rất nhiều so với chi phí phòng ngừa ban đầu.

Doanh nghiệp cần chủ động rà soát các tài sản vô hình mình đang sở hữu như thương hiệu, logo, tên sản phẩm, phần mềm, nội dung số, dữ liệu, thiết kế, bí mật kinh doanh hoặc công nghệ; đồng thời xây dựng chiến lược bảo hộ phù hợp thông qua đăng ký quyền sở hữu trí tuệ, quản lý hợp đồng và kiểm soát việc sử dụng tài sản trí tuệ trong nội bộ doanh nghiệp. Doanh nghiệp nào quản trị tốt tài sản trí tuệ sẽ không chỉ giảm thiểu rủi ro pháp lý mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư và gia tăng giá trị doanh nghiệp trong dài hạn.

Lời kết

“Mất tài sản vô hình” không đơn thuần là mất đi một cái tên hay một logo, đó là sự đánh đổi bằng cả thị phần, uy tín và tương lai của doanh nghiệp. Việc chủ động bảo hộ và xây dựng hành lang pháp lý vững chắc cho tài sản trí tuệ chính là chìa khóa vàng giúp doanh nghiệp Việt vững vàng vươn ra biển lớn.

    Gặp Luật Sư Sở Hữu Trí Tuệ Để Được Tư Vấn

    Bảo hộ Thương hiệu - Sáng chế Kiểu dáng - Nhượng quyền - Xử lý vi phạm

    Bài viết cùng chủ đề:

    Bảo vệ quyền liên quan của nghệ sĩ biểu diễn và thực thi bản quyền âm nhạc số tại Việt Nam
    485 lượt xem 16/08/2026

    Nhận lời mời của NSND Thanh Hoa chủ tịch APPA – Hội Bảo vệ quyền của nghệ sĩ biểu diễn âm nhạc Việt Nam (Association for Protection of Performing Artists), luật sư Thanh Hà đã có phần thuyết trình cùng anh chị em nghệ sỹ về các vấn đề bảo vệ bản quyền nói chung...

    Sblaw và Tạp chí Thương hiệu và Pháp luật hợp tác thúc đẩy bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ cho doanh nghiệp
    506 lượt xem 31/07/2026

    [Hà Nội, Ngày 30 Tháng 07 Năm 2026] – Sáng nay, tại văn phòng Tạp chí Thương hiệu và pháp luật đã diễn ra buổi thăm và làm việc quan trọng giữa Luật sư Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch SBLAW, và Tổng biên tập Khổng Nhung thuộc Tạp chí thương hiệu và phap luật. Cuộc gặp...

    SB LAW KÝ THỎA THUẬN HỢP TÁC CÙNG TRUNG TÂM QUYỀN VÀ GIẢI PHÁP TÀI SẢN SỐ: NÂNG TẦM BẢO HỘ SỞ HỮU TRÍ TUỆ TRONG KỶ NGUYÊN SỐ
    693 lượt xem 10/07/2026

    Ngày 09/7/2026, tại Hà Nội, Trung tâm Quyền và Giải pháp Tài sản số (RDAS) đã phối hợp cùng Trung tâm Nội dung số và Truyền thông VNA (TTXVN), Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo và TOP Media tổ chức thành công Lễ ra mắt Hạ tầng số RDAS – Hạ tầng...

    Hình thành văn hóa “mở nhạc trả tiền”
    672 lượt xem 08/07/2026

    Trong bài báo Hình thành văn hóa “mở nhạc trả tiền” trên báo Xây dựng ngày 8/7/2026 có trích dẫn ý kiến của luật sư Nguyễn Thanh Hà, chủ tịch SBLAW. Chúng tôi trân trọng giới thiệu nội dung bài báo: Từ 1/7, mức tiền bản quyền âm nhạc tại quán cà phê, nhà hàng…...

    Luật sư Nguyễn Thanh Hà (Chủ tịch SBLAW) tham dự lễ ra mắt LECOCE: Bước tiến mới trong bảo vệ tài sản trí tuệ số
    415 lượt xem 08/07/2026

    Vào ngày mai, ngày 9 tháng 7 năm 2026, sự kiện ra mắt LECOCE – Hạ tầng công nghệ quản trị quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số sẽ chính thức được diễn ra. Đây là một trong những sự kiện công nghệ – pháp lý được mong đợi nhất năm, hứa hẹn...

    Quyền của người sáng tạo, hành trình đòi lại công bằng trong kỷ nguyên số
    369 lượt xem 07/07/2026

    Trong tọa đàm của Thông tấn xã Việt Nam với chủ đề Quyền của người sáng tạo, hành trình đòi lại công bằng trong kỷ nguyên số, luật sư Nguyễn Thanh Hà, chủ tịch SBLAW đã có phần trao đổi về những nội dung sau: Câu hỏi: Vì sao nhiều vụ xâm phạm rất rõ...

    Luật sư Nguyễn Thanh Hà tham gia tọa đàm Quyền của người sáng tạo
    291 lượt xem 07/07/2026

    Nhận lời mời của Ban tổ chức, vào lúc 15h ngày 7 tháng 7 năm 2026, luật sư Nguyễn Thanh Hà, chủ tịch SBLAW đã tham gia tòa đàm Quyền của người sáng tạo, sau đây là nội dung chương trình. Cùng tham gia tọa đàm có: Bà Lê Thị Minh Hằng – Giám đốc...

    Gặp gỡ Trưởng phòng Sáng chế SBLAW – Người đứng sau hàng trăm văn bằng bảo hộ thành công
    747 lượt xem 05/07/2026

    Trong bối cảnh nền kinh tế tri thức phát triển mạnh mẽ, việc bảo hộ tài sản trí tuệ không chỉ là tấm khiên pháp lý mà còn là đòn bẩy cốt lõi để doanh nghiệp bảo vệ thành quả đầu tư. Để hiện thực hóa điều đó, vai trò của những chuyên gia sở...

    Xây dựng văn hóa tôn trọng quyền tác giả
    283 lượt xem 05/07/2026

    Kết luận số 51-KL/TW do Bộ Chính trị ban hành ngày 17-6-2026 về đẩy mạnh công tác sở hữu trí tuệ (SHTT) phục vụ phát triển kinh tế – xã hội trong tình hình mới đã xác định tài sản trí tuệ là động lực then chốt, đồng thời yêu cầu xây dựng văn hóa...

    BẢN TIN SỞ HỮU TRÍ TUỆ – TUẦN 4 THÁNG 6 NĂM 2026
    381 lượt xem 30/06/2026

    Cập Nhật Thông Tư 08/2026/TT-BVHTTDL: 4 Điểm Mới Đột Phá Về Đăng Ký Bản Quyền Và Kiểm Soát AI: Sự bùng nổ của công nghệ, đặc biệt là Trí tuệ nhân tạo (AI), đang đặt ra những bài toán hoàn toàn mới cho hệ thống pháp luật Sở hữu trí tuệ tại Việt Nam. Để...

    Chiến Lược Sở Hữu Trí Tuệ: “Bệ Phóng” Nâng Tầm Thương Hiệu Việt Trên Trường Quốc Tế
    296 lượt xem 25/06/2026

    Trong nền kinh tế toàn cầu và kỷ nguyên số năm 2026, giá trị lớn nhất của một doanh nghiệp không còn nằm ở nhà xưởng, máy móc hay các tài sản vật chất mà ngày càng dịch chuyển mạnh mẽ sang thương hiệu, công nghệ, dữ liệu và các tài sản vô hình. Thương...

    Ấn tượng chương trình “Báo chí đồng hành cùng nghệ nhân, doanh nhân, doanh nghiệp trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”
    281 lượt xem 25/06/2026

    (THPL) – Chiều ngày 20/06/2026, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Hội nghệ nhân và Thương hiệu Việt Nam và Hội Mỹ nghệ Kim hoàn đá quý Việt Nam phối hợp cùng Tạp chí điện tử Thương hiệu và Pháp luật tổ chức chương trình Kỷ niệm 101 năm Ngày báo chí Cách mạng...

    Luật sư Nguyễn Thanh Hà tham gia Tọa đàm Doanh nghiệp và Tài sản vô hình
    332 lượt xem 17/06/2026

    Luật sư Nguyễn Thanh Hà tham gia Tọa đàm “Doanh nghiệp và Tài sản vô hình” tại trường quay TTXVN Luật sư Nguyễn Thanh Hà – Chủ tịch Công ty Luật SBLAW, thuộc Đoàn Luật sư Thành phố Hà Nội – đã chính thức nhận lời mời tham gia chương trình Tọa đàm cấp cao...

    Luật Sư Nguyễn Thanh Hà (Chủ Tịch SBLAW) Tham Dự Tọa Đàm: “Xây Dựng Thương Hiệu Doanh Nghiệp: Từ Tài Sản Vô Hình Đến Năng Lực Cạnh Tranh Quốc Gia”
    415 lượt xem 12/06/2026

    Vào ngày 20 tháng 06 năm 2026 tới đây, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Tạp chí Thương hiệu và Pháp luâtj sẽ chính thức tổ chức buổi tọa đàm cấp cao với chủ đề: “Xây dựng thương hiệu doanh nghiệp: Từ tài sản vô hình đến năng lực cạnh tranh quốc gia”. Đây...

    Luật Sư Nguyễn Thanh Hà – Chuyên Gia Sở Hữu Trí Tuệ Hàng Đầu Và Người Bảo Vệ Tài Sản Doanh Nghiệp
    364 lượt xem 12/06/2026

    Trong nền kinh tế tri thức và hội nhập toàn cầu, tài sản trí tuệ (nhãn hiệu, sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, bản quyền) đã trở thành cốt lõi sống còn của mọi doanh nghiệp. Tuy nhiên, đi kèm với đó là làn sóng tranh chấp, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ (SHTT)...

    SBLAW Cập Nhật Profile Dịch Vụ Sở Hữu Trí Tuệ Bản Tiếng Anh: Chuẩn Mực Quốc Tế Trong Bảo Hộ Thương Hiệu Và Tài Sản Trí Tuệ
    333 lượt xem 12/06/2026

    Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu và làn sóng đầu tư FDI vào Việt Nam ngày càng mạnh mẽ, việc chuẩn hóa ngôn ngữ pháp lý theo tiêu chuẩn quốc tế là chìa khóa để kết nối doanh nghiệp với các cơ hội toàn cầu. Nhằm hỗ trợ các tập đoàn đa...

    0904.340.664