Quyền sở hữu trí tuệ với sản phẩm AI

Tác giả: Bảo hộ thương hiệu 639 lượt xem Đăng ngày 03/05/2026

Trong bài chia sẻ mới đây với **HanoiOnline-Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nộ**, Luật sư Nguyễn Thanh Hà, chủ tịch SBLAW đã giải đáp những thắc mắc nóng hổi về quyền Sở hữu trí tuệ (SHTT) trong kỷ nguyên Trí tuệ nhân tạo.

Điều này sẽ tác động như thế nào đến thói quen sáng tạo và hoạt động kinh doanh trên nền tảng số? Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội đã có cuộc trao đổi với Luật sư Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SB Law.

Phóng viên: Trước tiên xin cảm ơn ông đã dành thời gian cho Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội. Thưa ông, AI đang được sử dụng ngày càng phổ biến để tạo ra các sản phẩm sáng tạo. Với quy định mới của Luật Sở hữu trí tuệ (sửa đổi), quyền sở hữu đối với những sản phẩm này sẽ được xác định như thế nào? Đâu là căn cứ để phân định giữa người sử dụng AI để tạo ra tác phẩm và chủ sở hữu công nghệ AI?

Luật sư Nguyễn Thanh Hà: Trong mối quan hệ này có hai chủ thể chính: nhà phát triển công cụ AI và tác giả sử dụng công cụ đó để tạo ra tác phẩm. Theo mô hình phổ biến hiện nay, các đơn vị phát triển trí tuệ nhân tạo sẽ sở hữu công nghệ nguồn và quy định các điều khoản sử dụng cụ thể. Trong khi đó, người sử dụng AI để tạo ra sản phẩm đầu ra (output) sẽ được ghi nhận là chủ sở hữu đối với tác phẩm đó. Luật Sở hữu Trí tuệ có thể công nhận người sử dụng là chủ thể có quyền sở hữu trí tuệ đối với tác phẩm được tạo ra từ AI. Đây chính là cách phân biệt rõ ràng giữa quyền sở hữu công nghệ của nhà phát triển và quyền sở hữu tác phẩm của người sáng tạo.

Phóng viên: Thưa ông, liệu ranh giới giữa vai trò của con người và vai trò của AI trong quá trình sáng tạo có quá mong manh không khi hiện nay nhiều tác phẩm chỉ được tạo ra từ một vài câu lệnh, còn phần lớn nội dung lại do AI thực hiện?

Luật sư Nguyễn Thanh Hà: Ranh giới giữa việc tạo ra một tác phẩm hoàn toàn bằng AI và tác phẩm có sự can thiệp sáng tạo của con người là rất mong manh. Nếu chúng ta chỉ đưa ra một câu lệnh (prompt) đơn giản, chẳng hạn như yêu cầu AI tạo ra một bản nhạc theo phong cách của Beethoven, thì sản phẩm đó sẽ không được các cơ quan chức năng công nhận là tác phẩm do con người sáng tạo. Để được bảo hộ với tư cách là chủ thể của quyền sở hữu trí tuệ, yếu tố con người phải giữ vai trò quyết định. Điều đó có nghĩa là người sáng tạo phải sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ, đồng thời phải đầu tư nhiều công sức sáng tạo, từ khâu lựa chọn, sắp xếp đến tinh chỉnh, để tạo ra một tác phẩm mang đậm dấu ấn cá nhân và trí tuệ của con người.

Phóng viên: Thưa ông, có thể coi đây là một thách thức lớn trong quá trình thực thi luật hay không, khi việc phân định rạch ròi giữa phần sáng tạo của con người, mức độ can thiệp của con người và phần do công nghệ AI tạo ra là không hề dễ?

Luật sư Nguyễn Thanh Hà: Đây thực sự là một thách thức lớn cho các cơ quan quản lý Nhà nước trong việc thẩm định và cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu trí tuệ đối với tác phẩm. Chúng ta sẽ phải phân định một cách rõ ràng tỷ lệ đóng góp giữa trí tuệ nhân tạo và con người trong một sản phẩm: bao nhiêu phần trăm là do AI tạo ra và bao nhiêu phần trăm là sáng tạo tự thân của con người. Về nguyên tắc, những phần nội dung do AI thực hiện sẽ không được bảo hộ sở hữu trí tuệ, trong khi những sáng tạo gắn liền với dấu ấn cá nhân của con người mới được pháp luật bảo hộ. Do đó, tôi rất mong chờ những hướng dẫn cụ thể tiếp theo trong Luật Trí tuệ nhân tạo và Luật Sở hữu Trí tuệ để có khung pháp lý minh bạch cho vấn đề này.

Phóng viên: Thưa ông, để thực thi hiệu quả, rõ ràng, Luật vẫn cần thêm các hướng dẫn cụ thể. Liên quan đến một nội dung mới, Luật cho phép sử dụng dữ liệu đã được công bố hợp pháp để huấn luyện AI. Vậy theo ông, quy định này có thể ảnh hưởng như thế nào đến quyền tác giả của những người đã tạo ra các tác phẩm đó?

Luật sư Nguyễn Thanh Hà: Sự phát triển của AI sẽ tạo ra những ảnh hưởng rất lớn vì đặc điểm cốt lõi của công nghệ này là sử dụng dữ liệu lớn (Big Data) kết hợp với chip xử lý mạnh mẽ để huấn luyện trên các dữ liệu đã công bố. Từ đó, AI tạo ra những giá trị mới chứ không đơn thuần là sao chép theo khái niệm truyền thống trong Luật Sở hữu Trí tuệ. Với khả năng này, AI có thể tạo ra các tác phẩm mô phỏng phong cách của những tác giả nổi tiếng với giá thành “công nghiệp” rất rẻ, tạo ra áp lực cạnh tranh trực tiếp với các tác giả thực thụ.

Tuy nhiên, vì sáng tạo nghệ thuật của con người luôn gắn liền với phong cách và cảm xúc đặc biệt, tôi tin rằng tương lai sẽ hình thành một dòng sản phẩm “phi AI”. Dòng sản phẩm này đề cao tuyệt đối sự sáng tạo và lao động nghệ thuật thuần túy của tác giả hoặc chủ sở hữu tác phẩm. Sự xuất hiện của AI không tiêu diệt nghệ thuật mà sẽ thay đổi diện mạo thị trường, nơi giá trị thủ công và trí tuệ con người được định vị ở một đẳng cấp khác biệt.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông!

    Gặp Luật Sư Sở Hữu Trí Tuệ Để Được Tư Vấn

    Bảo hộ Thương hiệu - Sáng chế Kiểu dáng - Nhượng quyền - Xử lý vi phạm

    Bài viết cùng chủ đề:

    Người trẻ nâng cao nhận thức về sở hữu trí tuệ
    452 lượt xem 31/07/2026

    Trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh mẽ, việc nâng cao nhận thức về văn hoá sở hữu trí tuệ không chỉ là câu chuyện về văn hoá mà còn góp phần xây dựng nguồn lực quan trọng của quốc gia. Khi đất nước đang trong quá trình hội nhập toàn cầu, giới...

    AI sáng tạo và bài toán bảo vệ sở hữu trí tuệ
    545 lượt xem 10/07/2026

    Trong phóng sự của Bản tin thông tấn xã Việt Nam về chủ đề AI sáng tạo và bài toán bảo vệ sở hữu trí tuệ, luật sư Nguyễn Thanh Hà, chủ tịch SBLAW đã có phần chia sẻ về nội dung quan trọng này. Mời các bạn xem nội dung tại đây: HotlineEmailTwitterYoutubeLinkedInFacebookZalo

    Kỷ nguyên quyền, bảo vệ quyền của người sáng tạo
    556 lượt xem 09/07/2026

    Khi một tác phẩm có thể bị sao chép chỉ trong vài giây, người sáng tạo không chỉ đối mặt với mất mát về tài sản, mà còn có thể bị tước quyền ngay trên chính nền tảng số mình sử dụng. Trong số phát sóng đặc biệt của Kỷ Nguyên Quyền, câu chuyện của...

    Doanh nông Việt Nam: Kết nối, đồng hành nâng tầm nông sản Việt
    647 lượt xem 03/07/2026

    Trong chương trình radio “Doanh nông Việt Nam – Kết nối đồng hành, nâng tầm nông sản Việt” của kênh VOH Đài tiếng nói TP Hồ Chí Minh Luật sư Nguyễn Thanh Hà – Chủ tịch Công ty Luật SBLAW cùng Ông Lê Viết Bình, phó chánh văn phòng Bộ Nông nghiệp và Môi trường...

    Khóa bảo mật trong kỷ nguyên số
    667 lượt xem 29/06/2026

    Luật sư Nguyễn Thanh Hà, chủ tịch SBLAW cùng các chuyên gia sở hữu trí tuệ tham gia vào chương trình hướng về tổ quốc của Ban trình đối ngoại đài trình Việt Nam Mời các bạn xem nội dung tại đây: HotlineEmailTwitterYoutubeLinkedInFacebookZalo

    “Bẫy” Sở hữu trí tuệ: Khi doanh nghiệp vô tình vi phạm
    578 lượt xem 24/06/2026

    Luật sư Nguyễn Thanh Hà, chủ tịch SBLAW cùng các chuyên gia sở hữu trí tuệ tham gia vào chương trình do Thông tấn xã Việt Nam sản xuất. Mời các bạn xem nội dung tại đây: HotlineEmailTwitterYoutubeLinkedInFacebookZalo

    Doanh nghiệp và tài sản vô hình
    419 lượt xem 22/06/2026

    Luật sư Nguyễn Thanh Hà, chủ tịch SBLAW cùng các chuyên gia sở hữu trí tuệ tham gia vào chương trình do Thông tấn xã Việt Nam sản xuất. Mời các bạn xem nội dung tại đây: HotlineEmailTwitterYoutubeLinkedInFacebookZalo

    Bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ với các tác phẩm của VTV
    400 lượt xem 06/06/2026

    Mời các bạn xem nội dung phần trao đổi của luật sư Thanh Hà về Bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ với các tác phẩm của VTV. HotlineEmailTwitterYoutubeLinkedInFacebookZalo

    Sở hữu trí tuệ trong thể thao: thách thức từ vi phạm bản quyền
    487 lượt xem 01/05/2026

    Thể thao ngày nay không chỉ là thi đấu hay giải trí, mà đã trở thành một ngành công nghiệp có giá trị kinh tế lớn, gắn liền với bản quyền truyền hình và hệ sinh thái nội dung số. Tham dự tọa đàm có ông Nguyễn Thanh Vân, Phó trưởng Ban Kiểm tra thuộc...

    Giải pháp bảo vệ bản quyền thể thao trong bối cảnh mới
    418 lượt xem 30/04/2026

    Trước thực trạng vi phạm bản quyền thể thao ngày càng phức tạp, các chuyên gia cho rằng cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Báo Nhân Dân tổ chức chương trình tọa đàm “Vai trò của sở hữu trí tuệ với ngành công nghiệp thể thao”. Tham dự tọa đàm có ông Nguyễn...

    Rút ngắn thời gian thẩm định sáng chế
    532 lượt xem 21/04/2026

    Luật sư Đào Thu Trang từ SBLAW có phần phân tích về việc rút ngắn thời gian thẩm định sáng chế tại Việt Nam. HotlineEmailTwitterYoutubeLinkedInFacebookZalo

    Cập nhật những điểm mới của luật sở hữu trí tuệ 2025
    563 lượt xem 21/04/2026

    Luật sư Đào Thu Trang từ SBLAW cập nhật những điểm mới về luật sở hữu trí tuệ năm 2025 bằng tiếng Anh, mời Quý vị đón xem tại đây: HotlineEmailTwitterYoutubeLinkedInFacebookZalo

    Trí tuệ nhân tạo và bản quyền âm nhạc
    472 lượt xem 16/04/2026

    Luật sư Đào Thu Trang từ SBLAW đã có phần chia sẻ trên VTV1 về vấn đề bản quyền âm nhạc và trí tuệ nhân tạo, mời các bạn xem nội dung tại đây: HotlineEmailTwitterYoutubeLinkedInFacebookZalo

    Luật trí tuệ nhân tạo Việt Nam: cột mốc đáng ghi nhớ trong hạ tầng pháp lý số
    447 lượt xem 16/04/2026

    Luật sư Nguyễn Thanh Hà, chủ tịch SBLAW đã có phần trao đổi với Biên tập viên Thoại Diễm của Đài tiếng nói TP Hồ Chí Minh về luật trí tuệ nhân tạo. Mời các bạn xem nội dung tại đây: https://voh.com.vn/radio/kinh-doanh-va-phap-luat/-luat-tri-tue-nhan-tao-viet-nam-cot-moc-dang-ghi-nho-trong-ha-tang-phap-ly-so-14260408000108600.html?t=0&zarsrc=10&utm_source=zalo&utm_medium=zalo&utm_campaign=zalo&fbclid=IwY2xjawRNF0JleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEe448T_TQr9fZD0HGJ2q5QwZ0afwpI081J3qDg_EN4sok4Go_O8yCeokRk89s_aem_XGa685mAJHQqgE_WK7z5lA   HotlineEmailTwitterYoutubeLinkedInFacebookZalo

    💡 BẠN CÓ BIẾT: QUYỀN ƯU TIÊN TRONG SÁNG CHẾ LÀ GÌ?
    1062 lượt xem 03/04/2026

    Luật sư Đào Thu Trang (SBLAW) chia sẻ 3 điểm mấu chốt về Quyền ưu tiên mà mọi nhà sáng chế cần nằm lòng: ✅ Con số 12: Bạn có chính xác 12 tháng để “mang chuông đi đánh xứ người” mà vẫn giữ được ngày ưu tiên gốc. ✅ Xóa bỏ rủi ro: Ngăn...

    Bảo hộ giải pháp hữu ích tại Việt Nam, lựa chọn chiến lược cho nhà sáng chế
    540 lượt xem 03/04/2026

    Trong lộ trình bảo hộ tài sản trí tuệ, nhiều nhà sáng tạo thường chỉ tập trung vào “Sáng chế” mà quên mất một công cụ bảo hộ linh hoạt và hiệu quả không kém: Giải pháp hữu ích (GPHI). Theo Luật sư Đào Thu Trang, việc hiểu đúng về GPHI sẽ giúp doanh nghiệp...

    0904.340.664